Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Морелос штатындағы қала, Мексика, басқа да осы атқа ұқсас жерлер бар.
Town in Morelos, Mexico
other similarly named places
Закуальпан-де-Амилпас – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Қала, онымен бір атауды бөлісетін айналасындағы муниципалитеттің орталығы болып табылады. Солтүстігінде Тетела-дель-Волкан муниципалитеті, оңтүстігінде Темоак муниципалитеті, шығысында Пуэбла штаты, ал батысында Окуитуко және Йекапикстла муниципалитеттері орналасқан. 2015 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 9 370 адам тұрады. Қала Куернавакадан және Мехикодан шалқая орналасқан. Оның туысқан қаласы – Фарр, Техас штаты. Тлакотепек – муниципалитеттің көмекші орталығы. Ол Закуальпаннан солтүстікке қарай орналасқан. Онда 5 087 адам тұрады, бұл муниципалитет халқының 60% құрайды. Басқа елді мекендер өте шағын: Сан-Хуан ауданы, Сан-Педро ауданы, Сан-Николас ауданы, Гуадалупе Виктория ауданы, Сан-Андрес ауданы, Эмилиано Сапата ауданы, Мариано Эскобедо ауданы және Пантеон ауданы.
Zacualpan de Amilpas is a town in the Mexican state of Morelos. The town serves as the municipal seat for the surrounding municipality, with which it shares a name. To the north is the municipality of Tetela del Volcán, to the south is the municipality of Temoac, to the east is the State of Puebla, and to the west are the municipalities of Ocuituco and Yecapixtla. The municipality reported 9,370 inhabitants in the year 2015 census. It is from Cuernavaca and from Mexico City. Its Sister City is Pharr, Texas. Tlacotepec is the assistant municipal seat. It is north of Zacualpan. It has 5,087 inhabitants or 60% of the population of the municipality. Other communities are very small: Barrio de San Juan, Barrio de San Pedro, Barrio de San Nicolás, Colonia Guadalupe Victoria, Colonia San Andrés, Colonia Emiliano Zapata, Colonia Mariano Escobedo, and Colonia Panteón.
Испандықтарға дейінгі тарих
Зерттеушілер ольмектерді Закуальпан де Амилпасқа келген алғашқы жергілікті тұрғындар деп көрсетеді, олар б.з.д. 1000-900 жылдар аралығындағы алғашқы кезеңде өмір сүрген. Екінші келген топ – толтектер. Олардан кейін Чичимека және Халка тайпалары келіп, Тотолапан, Тепостлан, Тлайакапан және Закуальпан жерлерінде жаңа елді мекендер құрды.
Researchers point to the Olmecs as the indigenous group who arrived in Zacualpan de Amilpas, considered the first inhabitants in the pre Classic period between the years 1000 and 900 BCE. The second group to arrive were the Toltecs. Shortly after that, groups of Chichimecas and Chalcas arrived, founding new communities in Totolapan, Tepoztlán, Tlayacapan, and Zacualpan.
Жаулап алу және отарлау
Амилпас жазығы (Plan de Amilpas), оның ішінде Закуальпан 14 наурызда капитан Гонсало де Сандовал бағындырды. Франсиско де Солис бірнеше ауылдарды иеленді, соның ішінде Закуальпан де Амилпас, Уасулько, Темоак және ол жеміс бақтарын отырғызып, бидай мен жүгері өсірді, сондай-ақ ара шаруашылығымен айналысты. 1543 жылы Жаңа Испания төрт провинцияға бөлінді: Мичоакан, Мексика, Коатсакоалькос және Лас Микстекас; қазіргі Морелос аймағы Мексика провинциясының құрамына кірді. Закуальпан де Амилпастың рухани жаулауы 1533 жылы провинциялық викарий Фрай Франсиско де ла Круз келгеннен бастау алды, ол Хорхе де Авила мен Херонимо де Сан-Эстебанға аймақты дінге баулуды тапсырды. 1535 жылы екі монах Аматсинак каньонының жанында Марияның Таза тұсінігіне арналған шіркеу мен монастырь құрылысын бастады. Ғимаратты Августин орденінің ең көрнекті сәулетшілерінің бірі Фрай Хуан де ла Круз жобалады. Шіркеу кішкентай және тікбұрышты, сегізбұрышты апсидасы, биік аркалары және төбесін тіреп тұратын төртбұрышты бағаналары бар. Розарийдің бүйірлік капелласы 18 ғасырға дейін салынды және сегізбұрышты күмбезбен жабылған. Бас фасадта екі шаршы пилястрлармен шеңберленген жартылай дөңгелек арка бар, олардың капительдері пішінді. Пилястрлардың үстінде Ренессанс стиліндегі фриз және карниздер орналасқан. Одан жоғарыда кішкентай төртбұрышты терезе және 19 ғасырдың соңындағы сағат орналасқан, сондай-ақ батыс жағында. Солтүстік-батыс бұрышында орналасқан қоңырау мұнарасы төртбұрышты. Оңтүстік-батыс жағында әртүрлі өлшемдегі жартылай дөңгелек аркалар ашық капелланы құрайды. Монастырь мен монастырь қарапайым және әсемделмеген. Орталық аулада қабырғалар, аркалар, тіреулер және Жантетелко мен Оакстепектегідей тас қақпақтары бар. Атриум көшеден жоғары орналасқан, бұл кешеннің испандықтарға дейінгі негізде салынғанын көрсетеді. Қоршау атриум деңгейінде орналасқан, бірақ көшеден қарағанда биік. Сан-Николас хасиендалары Закуальпан, Куэнтепек және Чикомоселода 16 ғасырда құрылды. 1646 жылы Мексика провинциясы Корольдік Аудиенцияға айналды, Куатла Пуэбла Интенденциясына қарасты алкальдия (қала басшысы) болды. 1937 жылдың 17 желтоқсанында Закуальпан де Амилпастағы және басқа жерлердегі бұрынғы монастырьдың қабырғалары жер сілкінісі кезінде жарылып, тарихи ескерткіштерді сақтау қажеттігіне халықты көндірді. 1939 жылдың 9 маусымында отарлық монастырларды ұлттық ескерткіштер деп жариялап, оларды сақтау туралы заң қабылданды. Закуальпан мен айналасындағы қауымдастықтар арасындағы айырмашылықтар 1977 жылдың 17 наурызында Темоакты муниципалитет ретінде құруға әкелді. 2018 жылдың 1 шілдесінде Por Morelos al Frente (Morelos First coalition) коалициясының өкілі Роберто Адриан Касарес Гонсалес қала әкімі болып сайланды. 2019 жылы федералдық Pueblos Magicos бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін Морелос штаты туризмді ілгерілету үшін Pueblos Encantados ("Сыйлы қалалар") деп аталатын өз бағдарламасын құрды. Закуальпан де Амилпас осы бағдарламаға қосылған Морелос штатындағы алғашқы қала болды. Мексикадағы COVID-19 пандемиясы кезінде 2020 жылдың 10 мамырындағы мәліметтер бойынша Морелос штатында 812 инфекция және 106 өлім тіркелді, бірақ Закуальпанда тіркелген жағдай жоқ. Закуальпан штатта тіркелмеген жалғыз муниципалитет болды. 2 шілдеде Закуальпанда бір инфекция тіркелді, бірақ вирустан қайтыс болғандар жоқ; штаттың қайта ашылуы кем дегенде 13 маусымға дейін кейінге шегерілді. 2020 жылдың 31 тамызында Закуальпанда 12 жағдай, 10 жазылған және бір өлім тіркелді. 2020 жылдың 27 желтоқсанында 26 жағдай тіркелді.
The Plan de Amilpas (Amilpas Plain) including Zacualpan was conquered by Captain Gonzalo de Sandoval on March 14, 1521. Francisco de Solis obtained several villages, including Zacualpan de Amilpas, Huazulco, Temoac, and He planted orchards, cultivated wheat, and corn, and had beehives. In 1543 New Spain was organized into four provinces: Michoacán, México, Coatzacoalcos, and Las Mixtecas; the present territory of Morelos was part of the Mexico province. The spiritual conquest of Zacualpan de Amilpas began in 1533 with the arrival of the provincial vicar, Fray Francisco de la Cruz, who ordered Jorge de Ávila and Jerónimo de San Esteban to evangelize the region. In 1535 the two monks began construction of a church and a convent to honor the Immaculate Conception of Mary next to the Amatzinac Canyon. The building was designed by Fray Juan de la Cruz, one of the best architects of the order of the Augustinian order. The church is small and rectangular. an octagonal apse, towering arches, and columns with a square section that supports the roof. The side Chapel of the Rosary dates from the 18th century and is covered by an octagonal dome. The main façade has a semi circular arch framed by a pair of square pilasters, with molded capital. Above the pilasters is a frieze and cornice molding in Renaissance architecture style. Higher up, there is a small rectangular window and a late 19th century clock and the west side. The belltower, located in the northwestern corner, is rectangular. On the southwest there are three different sized semicircular arches forming an open chapel. The monastery and cloister is austere and simple. The central courtyard has walls, arches, buttresses, and cornices of quarry stonework, such as in Jantetelco and Oaxtepec. The atrium was built on a higher level than that of the street, indicating that the complex is located on the pre Hispanic foundation. The fence is at the level of the atrium, but from the street, it is quite high. The haciendas of San Nicolás in Zacualpan, Cuentepec, Chicomocelo were established in the 16th century. In 1646 the province of México became the Real Audiencia; Cuautla became an alcaldia (mayoralty) belonging to the Intendencia of Puebla. On December 17, 1937, the walls of the ex convent in Zacualpan de Amilpas and elsewhere were cracked during an earthquake, convincing people that steps were needed to preserve historical monuments. A law was passed on June 9, 1939, that declared colonial convents national monuments and providing for their preservation. Differences between Zacualpan and surrounding communities led to the establishment of Temoac as a municipality on March 17, 1977. Roberto Adrian Cazares Gonzalez of Por Morelos al Frente (Morelos First coalition) was elected Presidente Municipal (mayor) on July 1, 2018. When the federal Pueblos Magicos program was canceled in 2019, the state of Morelos established its own program to promote tourism, called Pueblos Encantados ("Charmed Towns"). Zacualpan de Amilpas was the first town in Morelos to become a part of this program. During the COVID 19 pandemic in Mexico, as of May 10, there were 812 infections and 106 deaths in the state of Morelos but none in Zacualpan. Zacualpan was the only municipality in the state without reported cases. On July 2, Zacualpan reported one infection but no deaths from the virus; the reopening of the state was pushed back until at least June 13. Zacualpan reported 12 cases, ten recuperations, and one death from the virus as of August 31. Twenty six cases were reported on December 27, 2020.
Көмек және су ресурстары
Закуальпан де Амилпас Попокатепетль жанартауының етегінде орналасқан; төбелердің арасында терең, тік жартастар бар. Топырақтары – вулкандық шығару түріне жатады. Амацинак өзені сияқты бірнеше арналар бар, ол Попокатепетль жанартауының жанында бастау алады. Тлакотепекте бес арна орналасқан. Закуальпан қаласында Амацинак өзенінде шағын тоған бар. Сондай-ақ, бугенвилия өседі. Жануарлардың ішінде: егермен, коати (егерменге ұқсас), скунс, армадилло, қоян, жаралы қоян, койот, жабайы мысық, күзен, опоссум және жартастарда қоныстайтын құстар, сондай-ақ флаг құсы, чачалка (қатты дауыстайтын құс), копетона қарғасы, бүркіт, ақ құс, қарға, сырғақ және ән салайтын құстар кездеседі.
Zacualpan de Amilpas is in the foothills of the Popocatépetl Volcano; among the hills, there are deep, boxy ravines. The soils are a volcanic eruptive type. There are several streams including Amatzinac River, which has its source in the vicinity of the Popocatepetl volcano. Five streams are located in Tlacotepec. There is a small dam on the Amatzinac in the town of Zacualpan. and bougainvillea. Animals include raccoon, Coati (similar to a raccoon), skunk, armadillo, hare, rabbit, coyote, wildcat, weasel, opossum, and bats, flag bird, chachalaca (a rather noisy bird), copetona magpie, buzzard, aura, raven, owl, and songbirds.
Экономика
Закуальпан де Амилпас негізінен ауыл шаруашылығы аймағы. Басты егістер – сорго, бұршақ және жүгері. Гуава, папайя және шабдалы ағаштары бар баулар кездеседі. Раночтарда ірі қара мал, шошқа, қой, жылқы және үй құстары өсіріледі. Сауда және қызмет көрсету саласының маңызы аз. Аймақтағы жанартаулық тау жыныстары кенді-байлық ретінде өндіріледі.
Zacualpan de Amilpas is primarily an agricultural area. The major crops are sorghum, beans, and corn. There are orchards with guava, papaya, and peaches. Cattle, pork, sheep, horses, and fowl are raised on ranches. Commerce and services are less important. The volcanic rocks in the area are mined.