Кіріспе
Клайв Кингтің 1963 жылғы балалар романы – Клайв Кингтің алғаш рет 1963 жылы Ұлыбританияда жарық көрген балалар романы. Ол қазіргі заманғы балалар классикасы болып есептеледі және мектептерде көбінесе оқылады. Эдвард Ардицзоне салған суреттерімен жарық көрді және 1981 және 2002 жылдары екі рет телевизияға бейімделді. 1964 жылғы қарашада мектеп оқушылары үшін BBC Home Service арнасында бейімделіп көрсетілді, содан кейін BBC Blue Peter телесериалында да пайда болды.
Stig of the Dump is a children's novel by Clive King which was first published in the United Kingdom in 1963. It is regarded as a modern children's classic and is often read in schools. It was illustrated by Edward Ardizzone and has been twice adapted for television, in 1981 and in 2002. It was featured in a broadcast as an adaptation on BBC Home Service for schools in November 1964, and later on the BBC series Blue Peter.
Сюжет
Барни – Оңтүстік Англияның бор тауларында әжесі мен атасымен тұратын, көңілі толмаған жас бала. Бір күні ол әжесі мен атасының үйіне жақын ескі бор ұңғысының жиегінен құлап, бір шатырдың үстінен түсіп қалады. Барни шатырды зерттегенде, оның иесі Стигпен кездеседі – қалың қара шашы мен жарқын қара көздері бар үңгір мекеншісі. Бор ұңғысы пайдасыз, адамдар тастаған қоқыстарға толы. Барни мен Стиг тез арада дос болады. Стиг ағылшын тілін білмейтіндіктен, олар тілсіз түсінісе білуге үйренеді. Стигтің шатыры – тасталған қоқыстан салынған орын, сондықтан Барни Стигке оны жақсартуға көмектесуге тырысады. Олар Стигтің шатырын жөндеуге, отын жинауға, аң аулауға уақыт жұмсайды, тіпті Барнидің әжесі мен атасының үйіне қарақшылар кіргенде оларды ұстап алады. Бір күні Барниді қатыгез Снаргет ағайындылары қорқытады, бірақ Стиг пайда болғанда олар өте мойынсұнып, Барнидің Стигпен достығына таңғалады. Барни Стиг туралы басқаларға айтса да, ешкім (Снаргеттерді қоспағанда) Стигтің нақты екеніне сенбейді. Барни Стигтің қайдан келгенін ойлай бастайды. Жаздың ыстық, ызғарлы түнінде Барни мен оның қарындасы Лу ұйықтай алмай, уақытқа кері оралып, бор тауларына көшіп келеді. Олар таңғалып, Стигке кездеседі, ол өз тайпасымен бірге төрт алып тасты орнатумен айналысады. Олар Стиг тайпасының адамдарымен бірге түнді тіршілікпен өткізеді және күн шығар алдында соңғы тасты орнына жылжытуға көмектеседі. Таң атқанда тайпа жоғалып кетеді, ал тастар кенеттен көне әрі тозыққан болып көрінеді, бірақ Стиг әлі де сол жерде тұр. Стиг уақытпен бірге жылжып, оны қазіргі заманға жеткізген тірі таспен бірге келген. Барни мен Лу өздерінің оқиғаларын ешкіммен бөліспейді, ал олардың ата-аналары Стигтің бар екендігінің шындығын ешқашан білмейді, бірақ оны әзілдеп, ерекше "қиын жұмыстарды" жасай алатын сиқырлы жаратылыс деп атайды. Барни Стигті тағы көретін-көрмейтіні, тіпті Стиг тез толып бара жатқан қоқыс полигонында қала ма, жоқ па – белгісіз. Кітапта Стигке ұқсайтын адам аймақтың әртүрлі жерлерінде қоқыспен жұмыс істеп жүргені айтылады, бірақ кітап "бәлкім, бұл оның туысы ғана" деген тұжырыммен аяқталады, бұл Стиг қазіргі әлемдегі жалғыз үңгір мекеншісі болмауы мүмкін екенін көрсетеді.
Бейімделулер
Stig of the Dump теледидарға бейімделді, бірінші рет 1981 жылы ITV үшін Thames Television, ал кейіннен 2002 жылы BBC телеарнасында Томас Сангстер, Роберт Таннион, Ник Райан, Джеффри Палмер, Филида Ло, Пердита Уикс және Михаэла Дикердің қатысуымен көрсетілді. BBC сериалы BAFTA балалар кино және теледидар сыйлығын жеңіп алды, ал сценарий авторы Питер Тэберн «Ең үздік балалар жазушысы» сыйлығына ие болды. Сериал DVD форматында жарық көрді. Кітап сонымен қатар театрға қойылды және сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Topologika Software Ltd компаниясы кітаптың алғашқы үш тарауы негізінде Microsoft Windows платформасы үшін ойын жасап шығарды.