Кіріспе

Құс түрлері

Шығыс розелласы (Platycercus eximius) – Тасманияны қоса алғанда, Австралияның оңтүстік-шығысында табиғи түрде қоныстанған розелла. Жаңа Зеландияға әкелінген, онда жабайы популяциялары Солтүстік аралда (әсіресе аралдың солтүстік жартысында, Таранакиде, Вайкатода және Хатт аңғарында) және Оңтүстік аралдағы Дюнедин маңындағы төбелерде кездеседі.

Сипаттама

Шығыс розелласы ұзын. Басы қызыл, екі жағы ақ. Мұражайы ақ, ал көздің қабықшасы қоңыр. Жоғарғы кеудесі қызыл, ал төменгі кеудесі сары, ішкі жағында ақшыл жасыл түске дейін өтеді. Арқасы мен иығының қауырсындары қара, сары немесе жасыл шеттері бар, бұл түрлері мен жыныстары арасында аздап өзгешеліктер тудырады. Қанаттары мен құйрығының бүйірлік қауырсындары көгілдір, ал құйрығы қою жасыл. Аяқтары сұр. Аналықтары еркектерге ұқсас, бірақ түсі аздап солғын және қанатының астында жолақтары болады, ол ересек еркектерде жоқ. Жастар аналықтардан көмескірек, қанатының астында жолақтары бар. Жаңа Плимут, Таупо, Гисборн, Тиритеа, Банкс түбегі, Нельсон аймағы және Стюарт аралында кездеседі. Бұл тотықтар Жаңа Зеландияда алғаш рет 1910 жылы пайда болды, сол кезде шығыс розеллаларының шағын партиясы, сондай-ақ бірнеше қызыл розеллалар (P. elegans) кедендік бөлімге кіргізілгеннен кейін, оларды әкелген кеме Сиднейге қайтып келе жатқанда Отаго-Хедс маңында босатып жіберді. Екі түр араласып, 1955 жылға қарай Дунедин аймағында таза қызыл розеллалар қалмады. Дунединдегі розеллалардың саны әрқашан төмен болды, себебі оларды ұстап, клеткадағы құстар ретінде сатуға алып жүрді.

Өсіру

Шығыс розеллалары көбінесе көктемде көбейеді, бірақ қажет болған жағдайда жазда да көбейе алады. Олар 2-ден 9-ға дейін жұмыртқа туады. Табиғатта олардың ұясы терең және ағаштың жоғары бөлігінде болады. Шығыс розелланың көбейіп жатқанын көрсететін ең басты белгісі – бір-біріне тамақтандыруы.