Кіріспе

Экономикада жұмысты бөлу туралы қате түсінік. Экономикадағы еңбек түйіршігі қателігі – экономикада атқарылатын жұмыстың мөлшері шектеулі деген, сондай-ақ осы шектеулі жұмысты бөліп беру арқылы жұмыс орындарын көбейту немесе азайту мүмкін деген жаңылыс пікір. 1891 жылы экономист Дэвид Фредерик Шлосс бұл пікірді қателік деп санады, ол жұмыстың мөлшерінің белгілі бір шегі жоқ екенін айтты. Бұл термин жұмыс күніндегі қызметкерлердің жұмыс уақытын қысқартса, жұмыссыздық азаяды деген ойға қарсылық білдіру үшін пайда болды. Бұл термин еңбек өнімділігін арттыру, иммиграция немесе автоматтандыру жұмыссыздықтың өсуіне себеп болады деген сенімді де сипаттау үшін қолданылады. Иммиграцияға қарсылар иммигранттар елдің жұмысшыларын ығыстырады деп мәлімдейді, бірақ бұл дұрыс емес, себебі экономикадағы жұмыс орындарының саны тұрақты емес: иммиграция экономикалық белсенділікті остігінен иммигранттардың өзі атқаратын жұмыстан гөрі көптеген жаңа жұмыс орындарын құруға жеткізе алады. Бұл қателік «жұмыс орындарының қателігі», «еңбек тапшылығының қателігі», «тұрақты пирог қателігі» және «нөлдік жиынтық қателігі» деп те аталады, себебі ол нөлдік жиынтық ойындарымен байланысты. «Тұрақты пирог қателігі» термині әлемде байлықтың белгілі бір мөлшері бар деген идеяны көрсету үшін де жиі қолданылады. Бұл және басқа нөлдік жиынтық қателіктері нөлдік жиынтыққа бейімділіктен туындауы мүмкін.

Иммиграция

Еңбекке қатысты бұрыс түсінік иммиграция және еңбек нарығына байланысты мәселелерде қолданылған. Еңбек орындарының саны шектеулі деген тұжырым бойынша, еңбекке жарамды жастағы адамдардың иммиграцияға рұқсат беруі жергілікті тұрғындар үшін жұмыс мүмкіндіктерін азайтады ("біздің жұмыстарымызды тартып алады"). Дегенмен, білікті және білікті емес жұмысшылар нарығы ұсыныстың өсуіне бейімделе алады: иммигранттардың көптеп келуі еңбек ресурстарын арттырып, жалақыға төмендету қысымын түсіреді және еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты теңестіреді. Яғни, еңбек күшінің артуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына себеп болады, бұл аталған бұрыс түсінікке тікелей қарсы келеді. Сонымен қатар, иммигранттар еңбек күші сұраныстың өсуі арқылы да жаңа жұмыс орындарын жасайды, яғни өздері кәсіпорын ашу арқылы (соның салдарынан жергілікті қызметтерге немесе жұмысшыларға қажеттілік туады) немесе тұтынуды арттыру арқылы қосымша жұмыс орындарын құрайды. Мысалы, көбірек азық-түлік сатып алатын халық санының артуы дүкендерге деген сұранысты арттырады, нәтижесінде дүкендерге қосымша қызметкерлер қажет болады.

Жұмыспен қамту ережелері

Жұмыс уақытын шектеуді қолдайтындар экономикада атқарылатын жұмыстың белгілі бір көлемі бар деп есептеуі мүмкін. Жұмыспен қамтылғандарға рұқсат етілген жұмыс уақытын қысқарту арқылы, қалған жұмыс жұмыссыздарға беріледі. Бұл саясатты АҚШ-та Герберт Гувер және Францияда Лайонель Жоспен үкіметтері 35 сағаттық жұмыс аптасы кезінде қабылдады (әйтсе де, Францияда кейінірек оңшыл үкіметтер заңға түрлі жеңілдіктер берді). Көптеген экономистер мұндай ұсыныстардың тиімсіз болуы мүмкін деген пікірде, себебі, қосымша жұмысшыларды жұмысқа алумен байланысты маңызды әкімшілік шығындар туындайды. Оларға жұмысқа қабылдау, оқыту және басқаруға байланысты қосымша шығындар кіруі мүмкін, бұл өнімнің бірлігіне келетін орташа құнның артуына себеп болады. Нәтижесінде, жұмысшы басына шаққандағы өндіріс төмендеп, тіпті жұмыссыздық деңгейінің өсуіне әкелуі мүмкін.

Ерте зейнетке шығу

Ерте зейнеткерлік жұмысшыларды зейнет жасына жетпегенде жұмыстан босатуға келісуге ынталандыру үшін, жұмыс берушінің еңбекке қажеттілігі төмендеген кезде қолданылып келді. "Экономист" журналының редакциондық мақаласында қарт адамдар жұмыс күшінен шығып, мемлекеттік әлеуметтік төлемдерге тіреліп, жастарға тәуелді болатын жағдай қарастырылады. Содан кейін, өсім жұмысшылар санының артуына немесе еңбек өнімділігінің жоғарылауына байланысты болғандықтан, қоғам өсіп келе жатқан азаматтарына еңбек етпейтін ақы төлеу арқылы дамымайтыны айтылады. Мақалада сондай-ақ, жеке зейнетақы қоры бар ерте зейнеткерлердің де қоғамға салмақ түсіретіні, олардың табысы жұмысшылардың акциялар мен облигациялардан түсетін кірісіне байланысты екені көрсетіледі.

Сын

Бұл ұғымның бұрыс екендігі туралы сын-ескертпелер айтылды. Аргументтердің арасында Шлосс концепциясының жұмыс уақытына қате қолданылуы, оның бастапқыда жұмысшылардың өнімділігін қасақана шектеуін сынағаны, Джон Мейнард Кейнс сияқты белгілі экономистердің жұмыс уақытын қысқартудың жұмыссыздыққа қарсы күресте көмектеседі деген сенімі, сондай-ақ бұл концепцияның бұрыс екендігі туралы мәлімдемелер жұмыс уақытын қысқарту ұсыныстарына қарсы аргумент ретінде қолданылып, оларға қатысты экономикалық емес аргументтерге назар аудармайды.