Кіріспе

АҚШ-тағы жұмыс күшінің шолуы

Жұмыс күші – жұмыс істеуге дайын адамдардың нақты саны, жұмыс істейтіндер мен жұмыссыздардың жалпы саны. АҚШ-тағы жұмыс күші 2020 жылдың ақпан айында 164,6 миллион адамға жетті, бұл АҚШ-та COVID-19 пандемиясы басталған кезде болды. Пандемияға дейін АҚШ-тың жұмыс күші 1960 жылдан бері жыл сайын өсіп келді, Ұлы рецессиядан кейінгі кезеңді қоспағанда, ол 2009 жылдан 2011 жылға дейін 2008 жылғы деңгейден төмен болды. Еңбекке қатысу деңгейі, LFPR (немесе экономикалық белсенділік деңгейі, EAR) – жұмыс күші мен олардың тобының (бір жастағы ұлттық халық) жалпы саны арасындағы қатынас. Батыс елдеріндегідей, АҚШ-та да еңбекке қатысу деңгейі 20-ғасырдың соңғы жартысында айтарлықтай өсті, бұл негізінен әйелдердің жұмыс орындарына көбірек келуіне байланысты болды. 2000 жылдан бері еңбекке қатысу тұрақты түрде төмендеп келеді, негізінен Бэби-бум ұрпағының қартаюы мен зейнеткерлікке шығуына байланысты. Еңбекақыға жарамды жастағы (25-54 жас) жұмыс күшінің қатысу үрдістерін талдау халықтың қартаюының әсерін басқа демографиялық факторлардан (мысалы, жынысы, нәсілі және білімі) және мемлекеттік саясаттан ажыратуға көмектеседі. Конгресс Бюджет Кеңсесі 2018 жылы жоғары білім алудың 25-54 жас аралығындағы жұмысшылардың жұмыс күшіне қатысуымен байланысты екенін түсіндірді. Ересек ер адамдар мүгедектіктен жұмыссыз қалуға бейім, ал әйелдер үшін басты себеп – отбасы мүшелеріне күтім жасау.

Ерлер

АҚШ Еңбек статистикасы бюросының мәліметтері бойынша, ерлердің еңбекке қатысу деңгейі (LFP) 1950 жылдан бері төмендеп келеді: 86,4% (1950), 79,7% (1970), 76,4% (1990) және 73,3% (2005). Сарапшылардың пікірінше, әлеуметтік қамсыздандыру туралы заң (1960) сияқты саясаттардың әсерінен бұл төмендеу келешекте де жалғасуы мүмкін. Сонымен қатар, ерлердің білім алуға қатысуының төмендеуі, некеге тұру жасының өсуі, нашақорлықтың және бейнеойындарға тәуелділіктің күшеюі де ерлердің еңбекке қатысу деңгейінің төмендеуіне ықпал етуі мүмкін. «Неге еңбекке жарамды жастағы ерлер еңбек нарығынан жоғалып жатыр?» деген мақалада (Экономикалық шолу, Канзас-Сити Федералды резервтік банкі, 2018 жылдың бірінші тоқсаны) автор 1996 жылдан 2015 жылға дейін жоғары білімі жоқ немесе орта мектептен кейінгі білімі бар еңбекке жарамды жастағы ерлердің еңбекке қатыспау көрсеткіші, жоғары білімі барларға қарағанда әлдеқайда жоғары болғанын анықтады. Бұл кезеңде орта білікті жұмысшыларға деген сұраныс төмендегендігімен түсіндіріледі. Ұлы дағдарыс кезінде білім деңгейіне қарамастан, барлық адамдардың еңбекке қатыспау көрсеткіші өсті. Алайда, автор мәселені терең зерттеп, ерлерді төрт топқа бөлді: орта мектепті бітірмегендер, орта мектепті бітіргендер, кәсіптік-техникалық білімі барлар және жоғары білімі барлар. Еңбекке қатыспау көрсеткішінің күрт өсуі орта мектепті бітіргендер тобында байқалды. АҚШ халқының қартаюы да ерлердің еңбекке қатысу деңгейінің төмендеуіне себепкер болды. Ерлердің орташа жасы 34 жастан 37,2 жасқа дейін өсті. Сонымен қатар, «бейби-бумерлер» ұрпағының өкілдері көбейді, яғни 65 жастан асқан адамдардың саны артты, ал еңбекке жарамды жастағы адамдардың саны азайды. 2020 жылғы ағымдағы халық сараптамасына сәйкес, көптеген ерлер жоғары білім алу, ауру немесе денсаулыққа байланысты жұмыс істей алмайтындарын хабарлады. Бірақ бұл мәліметтер өзіндік бағалау негізінде алынған. Әлеуметтік қамсыздандыру мүгедектік бағдарламасы бойынша сұралағандардың 35%-ы мүгедектігінің себебі психикалық денсаулыққа байланысты екенін, ал 30%-ы бұлшық-скелет жүйесінің ауруларына байланысты екенін, олардың көпшілігі семіздік салдарынан туындағанын айтты. COVID-19 пандемиясынан кейін ерлердің еңбекке қатысу деңгейінің одан әрі өсуі күтілуде. Сарапшылардың пікірінше, мұның бірнеше себебі болуы мүмкін. Зейнетақыға жақындаған адамдар ертерек демалысқа шығуға бейім, тіпті денсаулықтары жақсы болса да, уақыттарын отбасымен, хоббилерімен немесе еріктік қызметпен өткізуді жөн көреді. Сонымен қатар, COVID-19 көптеген адамдар үшін, әсіресе бұрын денсаулық проблемалары болғандар үшін қауіп тудырды. Тағы бір себеп – көптеген компаниялар өндірістік қуаттарын басқа елдерге көшіруге тырысуда, бұл олардың шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. ScienceAdvances журналында жарияланған мәліметтерге сәйкес, 30 жастағы ерлердің жартысынан астамы қылмыстық құқық бұзушылық жасаған. Бұл да ерлердің еңбекке қатыспау көрсеткішінің өсуіне себеп болуы мүмкін.

Тарихи бағыттар

АҚШ Еңбек статистикасы бюросы мәліметтері бойынша:

Жыл % Еңбекке қабілетті ерлер 1950 86,4% 1960 83,3% 1970 79,7% 1980 77,4% 1990 76,4% 2000 74,8% 2010 71,2% 2019 69,2%

Кәсібі

АҚШ Еңбек статистикасы бюросының мәліметтері бойынша, 2019 жылға қарай азиялықтар басқарушы лауазымдарда жұмыс істеуі мүмкіншілігі жоғары, ал испаниялықтар немесе латындықтар қызмет көрсету секторында жұмыс істеуі мүмкіншілігі жоғары. АҚШ Еңбек статистикасы бюросының мәліметінше, ерлердің еңбекке қатысу деңгейі (LFP) 1950 жылдан бері төмендеп келеді: 1970 жылы 86,4%, 1970 жылы 79,7%, 1990 жылы 76,4% және 2005 жылы 73,3%. Сарапшылар бұл төмендеудің жылдар бойы сақталуы және әлеуметтік қамсыздандыру туралы заң (1960 ж.) сияқты түрлі саясаттардың нәтижесінде одан да жоғарылауы мүмкін деп болжайды. Бұған қоса, ерлердің білім алуға қатысуының төмендеуі, некеге тұру жасы, есірткілерді қолданудың өсуі және бейнеойындарға тәуелділік ерлердің LFP төмендеуіне әкелуі мүмкін. Ерлердің еңбекке қатысу деңгейінің төмендеуі, әсіресе білімі төмен ерлер тобында, мүгедектікке байланысты жәрдемақы алу мүмкіндігімен байланысты болуы мүмкін. "Неге жас және орта жастағы ерлер еңбек нарығынан жоғалып бара жатыр?" (Экономикалық шолу, Канзас-Сити Федералды резервтік банкі, 2018 жылдың бірінші тоқсаны) атты мақаланың авторы 1996 жылдан 2015 жылға дейін жоғары білімі жоқ (орта мектеп немесе колледж дипломы бар) жас және орта жастағы ерлердің еңбекке қатыспау деңгейі жоғары білімі барларға қарағанда әлдеқайда жоғары екенін анықтады. 1970-1980 жылдары төмен білікті жұмысшыларға деген сұраныс төмендегенін көрсететін зерттеулер бар. Сол кезеңде орта білікті жұмысшыларға деген сұраныс айтарлықтай өсті, себебі ұйымдар төмен білікті жұмысшыларды орта білікті жұмысшылармен алмастыруға тырысты. Ұлы дағдарыс кезінде білім деңгейіне қарамастан, барлық адамдар үшін еңбекке қатыспау деңгейі өсті. Алайда, автор тереңірек зерттеу жасап, ерлерді төрт топқа бөлді: орта мектепті бітірмегендер, орта мектепті бітіргендер, колледж дипломы барлар және бакалавр немесе одан жоғары білімі барлар. Ең көп өсімді тек орта мектепті бітіргендер тобы көрсетті. АҚШ халқының қартаюы да ерлердің LFP төмендеуіне түсіндіруге болады. Ерлердің орташа жасы 34 жастан 37,2 жасқа дейін өсті. Сонымен қатар, бейбі-бумерлердің саны артты, яғни 65 жастан асқан адамдар көбейді, ал еңбекке қабілетті жастағы адамдар азайды. Осы көрсеткіштерге сәйкес, еңбекке қатысу деңгейі өзгермесе де, халықтың қартаюы LFPR төмендетуі мүмкін. 2020 жылғы ағымдағы халық сараптамасына сәйкес, көптеген ерлер жоғары білім алу, денсаулығының нашарлауы немесе мүгедектігіне байланысты жұмыс істей алмайтындарын хабарлады, бірақ бұл өздігінен берілген мәліметтер. Әлеуметтік қамсыздандыру мүгедектік бағдарламасына қатысушылардың 35%-ы мүгедектігінің себебі психикалық денсаулыққа байланысты екенін айтты. Ұлттық медицина кітапханасының мәліметінше, депрессияға шалдыққан ерлердің саны әйелдерге қарағанда аз, бірақ бұл ерлердің еңбекке қатысу деңгейіне айтарлықтай әсер етеді. Мұның себептері анықталмауы, диагнозы қойылмауы және емделмеуі мүмкін. Тағы 30%-ы мүгедектігінің себебі бұлшықет-скелет жүйесінің бұзылуына байланысты екенін, көбінесе семіздікке байланысты екенін айтты. COVID-19 пандемиясынан кейін ерлердің LFP өсуі байқалуда. Сарапшылардың пікірінше, мұның көптеген себептері болуы мүмкін. Зейнетке шығу жасына жақындаған адамдар, тіпті дені сау болса да, зейнетке ерте шығуға ұмтылады, уақыттарын отбасы, хобби немесе қоғамдық жұмыстарға жұмсауды жөн көреді. Сонымен қатар, COVID-19 көптеген адамдар үшін, әсіресе бұрын денсаулығына қатысты мәселелері барлар үшін қауіп тудырды. Тағы бір себеп – көптеген компаниялар өндірістік қуатын шығындарды және пайданы азайту үшін басқа елдерге көшіруге тырысуда. ScienceAdvances журналының мәліметінше, 30 жастағы ерлердің жартысынан астамы қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша ұсталған. Бұл да ерлердің еңбекке қатыспау деңгейінің өсуіне себеп болуы мүмкін. +АҚШ Еңбек статистикасы бюросының 2019 жылғы жылдық сараптамасыДенсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтерӨндіріс, көлік және материалдық қозғалысТабиғи ресурстар, құрылыс және техникалық қызметтерСату және кеңсе қызметіҚызмет көрсетуМенеджмент, кәсіби және басқа да салаларАқ11.310.121.315.941.4Қара немесе африкалық америкалық16.25.722.323.831.9Азиялық9.13.11715.855Испаниялық немесе латындық15.416.420.624.223.3

COVID-19 кезінде

Отбасы бастығы коронавирус заңы (FFCRA) COVID-19 салдарынан зардап шеккен жұмыскерлерге міндетті түрде төленетін ауру демалысын қарастырды, бірақ осы заңдағы ерекшеліктерге байланысты түрлі нәсіл өкілдеріне де әсер етті; тек белгілі бір мемлекеттік мекемелер, 500-ден аз қызметкері бар жекеменшік мекемелер және 50-ден аз қызметкері бар шағын бизнес ғана осы талаптарға сай болуы мүмкін. COVID-19 жұмыскерлерге пропорционалды емес әсер етті, афроамерикандық және европалық емес нәсілдердің өкілдері көбінесе маңызды жұмыс күшінің құрамында болды, бұл оларды инфекцияға ұшыратып, жұмыс істеуге немесе жұмысын жалғастыруға кедері келтірді. FFCRA (2020) жұмыскерлерді қорғау ниетімен қабылданды, бірақ заңның түсініксіздігі аз ұлт өкілдерінің төленетін ауру демалысын тәуекелге тікейді.

Жалпы мөлшерлеме

1962 жылдан 1999 жылға дейін АҚШ еңбек нарығына қосылған әйелдердің саны жалпы еңбекке қатысу деңгейін (LFPR) шамамен 8 пайыздық тармаққа арттырды. АҚШ-тың жалпы еңбекке қатысу деңгейі (16 жастан жоғары) 2000 жылдың қаңтар-сәуір айларында жеткен 67,3% ең жоғары көрсеткіштен бастап төмендеп келеді және 2018 жылдың қаңтарында 62,7%-ға жетті. 2000 жылдан бері осы төмендеудің басты себебі – «бейби-бум» ұрпағының зейнеткерлікке шығуы. Жалпы еңбек күші 16 жастан асқан адамдар ретінде анықталғандықтан, еңбекке қабілетті жасқа (25-54 жас) жеткен адамдардың санының артуы еңбекке қатысу деңгейіне тұрақты түрде төмендету әсерін тигізеді. Бұл төмендеуді экономистер мен демографтар 1990 жылдарда, тіпті одан бұрын-ақ болжаған. Мысалы, 1999 жылы Еңбек статистикалық бюросы (BLS) жалпы еңбекке қатысу деңгейінің 2015 жылы 66,9%-ды, ал 2025 жылы 63,2%-ды құрайтынын болжады. 2006 жылы Федералдық резерв экономистері жасаған болжамға (яғни 2007 жылдың желтоқсанында басталған Ұлы рецессиядан бұрын) сәйкес, 2016 жылға қарай еңбекке қатысу деңгейі 64%-дан төмен болады деп күтілген, бұл сол жылығы 62,7% көрсеткішіне жақын еді. Еңбекке қатысу деңгейі, егер анықталған халықтың пайыздық өсімі (бөлшектің мәні) еңбек күшінің пайыздық өсімінен (яғни жұмыспен қамтылғандар мен жұмыссыздардың қосындысы, бөлшектің мәні) жоғары болса, төмендейді. Жұмыссыздық деңгейіне қатысты, егер жұмыссыздар санының пайыздық өсімі (бөлшектің мәні) еңбек күшінің санының пайыздық өсімінен (бөлшектің мәні) жоғары болса, жұмыссыздық деңгейі артады.

Еңбекақы төлеудің негізгі деңгейі

Экономистер сонымен қатар 25-54 жас аралығындағы еңбекке жарамды жастағы адамдардың еңбекке қатысу деңгейін (LFPR) талдайды. Математикалық тұрғыдан алғанда, бұл көрсеткішті есептеу үшін алымында (25-54 жас аралығындағы еңбек күші) және бөлімінде (25-54 жас аралығындағы халық саны) болады. Бұл демографиялық өзгерістердің әсерін азайтуға және еңбекке жарамды жастағы адамдар арасындағы үрдістерді жақсырақ түсінуге көмектеседі. Еңбекке жарамды жастағы адамдардың еңбекке қатысу деңгейі 1997 жылдың қазаны мен 2000 жылдың сәуірі аралығында үш рет 84,5%-ға жеткен. Үлкен экономикалық дағдарысқа дейін 2007 жылдың қарашасында бұл көрсеткіш 83,3% болды, содан кейін 2015 жылдың шілдесінде 80,5%-ға төмендеді, ал 2018 жылдың қаңтарында 81,7%-ға дейін қайта өсті. 2018 жылдың қаңтарына қарай, бұл көрсеткіш дағдарысқа дейінгі деңгейге жете қоймаған еңбек нарығындағы негізгі көрсеткіштердің бірі және еңбек нарығындағы бос жүріс деңгейін көрсетеді. Ерлердің еңбекке қатысу деңгейі кем дегенде 1960 жылдан бері төмендеп келеді. 1980 жылдары ол 93-95% аралығында болды, 2000 жылдары шамамен 90%-ға дейін төмендеді және 2017 жылдың қазан айында 88,5% құрады. Жоғары еңбекке қатысу деңгейі жоғары біліммен байланысты. Әйелдердің еңбекке қатысу деңгейі кем дегенде 1960 жылдардың басынан бері тұрақты түрде өсіп, 1997 жылдың тамызында 77,2%-ға жетті. Содан бері бұл көрсеткіш 75% шамасында тұрақтап, ерлердің еңбекке қатысу деңгейінің төмендеуіне қарсы тұрды. Әйелдер білім деңгейін ерлерге қарағанда арттырды. Конгресс бюджеттік кеңсесі 2018 жылы жоғары білім деңгейі жоғары еңбекке қатысумен байланысты екенін түсіндірді. Ересек ерлер еңбек нарығынан денсаулықтарына байланысты шығып қалады, ал әйелдер үшін басты себеп – отбасы мүшелеріне күтім жасау. Халықтың қартаюы еңбекке жарамды жастағы отбасы мүшелерінің үйде көмекке мұқтаж болуын қажет ететін болғандықтан, бұл да осы топтың еңбекке қатысу деңгейіне төмендетуші әсер етеді. ХХІ ғасырдың басында жасөспірімдердің еңбекке қатысу деңгейі күрт төмендеді, және 2017 жылдан 2024 жылға дейін бұл көрсеткіш одан да төмендеуі күтілуде.

COVID-19 кезінде қатысу

COVID-19 пандемиясы жұмыс күшіндегі адамдардың санының күрт төмендеуіне әкелді. Pew Research Center мәліметтері бойынша, 2020 жылдың ақпан айынан 2021 жылдың ақпан айына дейін шамамен 4,2 миллион адам COVID-19 салдарынан жұмыс күшінен шықты, бұл Ұлы дағдарыс кезіндегі жұмыс орындарының жоғалуынан әлдеқайда көп. Жұмыс күшінен шыққандардың 2,4 миллионы әйелдерді құрады, бұл олар жұмыс күшінің жартысынан азын құраса да, шыққандардың жартысынан астам бөлігін құрайды. COVID-19 пандемиясы американдық жұмыс ортасын өзгерткенге дейін, жұмыс берушілердің шамамен 76,7 пайызы қызметкерлердің арасында қашықтықтан жұмыс істеудің жоқ немесе өте аз екенін хабарлады. 2021 жылы ұйымдардың шамамен 30 пайызы өз қызметкерлерінің біразының үйден жұмыс істейтінін мәлімдесе, 2022 жылы бұл көрсеткіш 16 пайызға төмендеді.

Үлкен бас тарту

Пандемия еңбек нарығында өзгерістер тудырып, жұмыскерлер өз еріктерімен көптеп жұмыстарын тастай бастады. АҚШ Еңбек статистикасы бюросы мәліметінше, 2021 жылдың шілдесіне дейін 4 миллион жұмыскер өз еркімен жұмыс берушісінен бөлінген. 2021 жылдың басында басталган бұл үрдіске бірнеше фактор әсер етті. Үйде жұмыс істеуге кең ауысу, қауіпсіз емес жұмыс жағдайларына оралумен байланысты тәуекелдер, бала күтімі мәселелері, еңбек нарығында басқа жерде жақсы жалақы табу мүмкіндігі және жалпы жұмыскерлердің шаршауы салдарынан, жұмыс берушілер айналымның жоғары деңгейін байқады, бірақ бұл үрдіс баяулауға қатысты ешқандай белгі байқалмады. АҚШ Сауда палатасы мәліметінше, АҚШ еңбек нарығының барлық салаларына әсер етті, ең көп саны қонақжайлылық және денсаулық сақтау салаларында тіркелді, ал құрылыс, тау-кен және мұнай/газ салаларында әсері шамалы немесе мүлдем болған жоқ. SHRM жүргізген сауалнама көрсеткендей, Миллениалдар және Gen Z ұрпақтары Бейбі Бумерлер мен Gen X ұрпақтарына қарағанда жаңа жұмыс іздеуге бейім. Бұл нәтижелер олардың теңгерімді өмір сүруге және қазіргі лауазымдарында жетіспейтін өсу мүмкіндіктеріне қол жеткізуге деген ниеттерін көрсетеді, бұл олардың жұмыс күшінен кетуіне себеп болып отыр. Алайда, бұл себептер SHRM сауалнамасына қатысушыларына ғана тән емес. Жұмыскерлердің көзқарасының, басымдықтарының және жұмысына қатысты қарым-қатынасының өзгеруі – пандемияның салдары, ол көптеген адамдарды жұмыс істеу және өмір сүру жолын күрт өзгертуге мәжбүр етті. Мысалы, кейбір жұмыскерлер «тыныш демалыс» (quiet quitting) көзқарасын қабылдады, яғни өздерінің жұмыс қызметін формалды жұмыс сипаттамаларымен шектеп, бұрын белгіленген талаптарды орындап, қосымша тапсырмаларға ерікті түрде қатыспады. Техас A&M университетінің ұйымдық психологы Энтони Клотц, тұрақсыздық кезеңінде жұмыскерлердің көзқарасының өзгеруіне байланысты, әйелдердің жұмыстан кету көрсеткіші ерлерге қарағанда екі есе жоғары екенін айтты және ол «Ұлы отставка» терминін де енгізген. Нәтижесінде, олардың еңбек нарығына қатысу деңгейі соңғы 30 жылдағы ең төменгі көрсеткішке жетті.

Шетелде туған жұмысшылар

2018 жылдың қаңтарына қарай еңбек нарығында 27,8 миллион шетелдік туған жұмысшы болды. Осы топтың 2018 жылдың қаңтарындағы еңбекке қатысу деңгейі (LFPR) 65,1% құрады. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та шетелдік иммигранттар еңбек нарығына ең көп қатысқандар Мексика және Орталық Америкадан келген адамдар еді. Олар иммигранттардың еңбекке қатысуының 40,3 пайызын құрады. Бұл топқа иммигрант ерлер және АҚШ-та туған адамдар да кіреді.

Сала бойынша

Төменде АҚШ Еңбек статистикасы бюросынан алынған кесте келтірілген. Бұл жұмыс орындарының жіктелуі және әрбір санаттағы жылдық өсімнің көрсеткіштерінің тізімі.
Өнеркәсіп секторыМыңдаған жұмыс орныӨзгерісҮлестің пайыздық көрсеткішіКүрделі жылдық өсім деңгейі2006201620262006–162016–262006201620262006–162016–26
Барлығы(1) 148,988.2156,063.8167,582.37,075.711,518.5100.0100.0100.00.50.7
Еңбек және жалақы алушы емес сектор(2) 137,190.9144,979.3155,724.87,788.410,745.592.192.992.90.60.7
Ауыл шаруашылығын қоспағанда өнім өндіру 22,466.719,685.219,904.22,781.5219.015.112.611.91.30.1
Тау-кен өнеркәсібі619.7626.1716.96.490.80.40.40.40.11.4
Құрылыс7,691.26,711.07,575.7980.2864.75.24.34.51.41.2
Өндіріс14,155.812,348.111,611.71,807.7736.49.57.96.91.40.6
Арнайы салаларды қоспағанда қызмет көрсету 114,724.2125,294.1135,820.610,569.910,526.577.080.381.00.90.8
Коммуналдық қызметтер548.5556.2559.67.73.40.40.40.30.10.1
Көтерме сауда5,904.65,867.06,012.837.6145.84.03.83.60.10.2
Бөлшек сауда15,353.215,820.416,232.7467.2412.310.310.19.70.30.3
Тасымалдау және қоймалау4,469.64,989.15,353.4519.5364.33.03.23.21.10.7
Ақпараттық технологиялар3,037.92,772.32,824.8265.652.52.01.81.70.90.2
Қаржылық қызметтер8,366.68,284.88,764.681.8479.85.65.35.20.10.6
Кәсіби және бизнес қызметтер17,566.220,135.622,295.32,569.42,159.711.812.913.31.41.0
Білім беру қызметтері2,900.93,559.74,066.2658.8506.51.92.32.42.11.3
Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек15,253.319,056.323,054.63,803.03,998.310.212.213.82.31.9
Бос уақыт және қонақжайлылық13,109.715,620.416,939.42,510.71,319.08.810.010.11.80.8
Басқа қызметтер6,240.56,409.46,761.4168.9352.04.24.14.00.30.5
Федералдық үкімет2,732.02,795.02,739.263.055.81.81.81.60.20.2
Аймақтық және жергілікті үкімет19,241.219,427.920,216.6186.7788.712.912.412.10.10.4
Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау және аң аулау(3) 2,111.22,351.52,345.4240.36.11.41.51.41.10.0
Ауыл шаруашылығында жалақы алушылар1,218.61,501.01,518.0282.417.00.81.00.92.10.1
Ауыл шаруашылығында өздігінен жұмыс істеушілер892.6850.5827.542.123.00.60.50.50.50.3
Еңбек және жалақы алушы емес сектор9,686.08,733.09,512.1953.0779.16.55.65.71.00.9