Кіріспе

Экономикада, жұмыс іздеуден үміті үзген адам – заңды еңбек жасына жеткен, бірақ қазіргі уақытта жұмыс іздемейтін немесе ұзақ мерзімді жұмыссыздықтан кейін жұмыс таба алмаған, алайда жұмыс істеуге ниетті адам. Мұндай жағдай әдетте адам іздеуді тоқтатуынан туындайды, сондықтан осы термин қолданылады. Жұмыс іздеуден үміті үзген адам, жұмыс іздемейтіндіктен, жұмыссыздық деңгейінің негізгі статистикасына енбейді, себебі ол жұмыс істемейді де, жұмыс іздемейді. Олардың жұмыс іздеуден бас тартуының себептері әртүрлі болуы мүмкін, мысалы, өңірде немесе мамандығы бойынша жұмыс орындарының жетіспеуі; жас, нәсіл, жыныс, дін, сексуалдық бағдар және мүгедектік сияқты себептерге байланысты кемсітушілік; қажетті дағдылардың, біліктіліктің немесе тәжірибенің болмауы; созылмалы ауру немесе мүгедектік; немесе жай ғана жұмыс табуда сәтсіздікке ұшырау. Бизнес айналымында жас және жыныс топтары арасында еңбек күшіне қатысудың айқын үлгілері байқалмайды. Бұл көрсеткіш аймақтағы жұмыссыздық деңгейімен байланысты. Әдетте, жұмыссыздық деңгейі белгілі бір шектен асқанда, жұмыс іздеуден үміті үзген адамдардың әсері күшейеді. Жас жұмысшылар еңбек күшіне қатысу туралы шешім қабылдау кезінде бизнес айналымына ең көп тәуелді. Қосымша жұмысшылар мен жұмыс іздеуден үміті үзгендер арасында тек еңбекке қабілетті жастағы әйелдер арасында ғана сызықтық байланыс бар. Жұмыссыздық деңгейі төмендеген кезде, жұмыс іздеуден үміті үзгендердің әсері егде жастағы жұмысшыларға көбірек сезіледі.

Үндістан

Үндістанда жұмыс іздеуден үміті үзгендердің әсері екі тұжырымға бөлінеді: түсіндірілмейтін гендерлік жалақы айырмашылығы және жұмыспен толық қамтылмау деңгейі. Жұмыс іздеуден үміті үзгендердің әсері бизнес айналымның төмендеу кезеңімен байланысты, бұл негізінен әйелдерге немесе отбасының қосымша табысын әкелетін мүшелеріне әсер етеді. Еңбек нарығындағы гендерлік дискриминация, жұмыс орындарының жетіспеуі және жалақыдағы айырмашылық Үндістанда әйелдердің еңбек күшіне қатысуын төмендетіп, оларды ынталандырмайды. Үндістанның Керала штатында 2004-2012 жылдар аралығында әйелдер мен ерлердің жалақы арақатынасы нашарлап, осының салдарынан жұмыс іздеуден үміті үзген әйелдердің саны артты. 2011/12 жылы Үндістанда жалақы айырмашылығының жұмыс іздеуден үміті үзгендерге тигізген әсері 2,6% құрады, яғни жалақы айырмашылығы 1% артқан сайын осы көрсеткіш өседі. Үндістандағы бұл көрсеткіш Корея Республикасы мен Жапониядағыдан жоғары. Гендерлік теңсіздік көрсеткіші оңтүстік штаттарда солтүстік штаттарға қарағанда жоғары. Мысалы, жалпы Үндістан бойынша бұл көрсеткіш 21% болса, оңтүстіктегі Андхра-Прадеш штатында 25%, ал солтүстіктегі Уттар-Прадеш штатында 14% құрады. 2011/12 жылы Керала штатындағы көрсеткіш 42% болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен әлдеқайда жоғары, ал Уттаракханд штатында 21% болды. Әйелдердің еңбек күшіне қатысу деңгейі батыс және оңтүстік штаттарда орталық Үндістанға қарағанда жоғары. Бұл көрсеткіш білім деңгейімен тікелей байланысты. Білім деңгейі жоғары бітірушілердің еңбек күшіне қатысу ықтималдығы 2011/12 жылы 5,7% артты.