Кіріспе

Терри Джонстың «Ортағасырлық өмірлер» телесериалы – 2004 жылы BBC арнасы үшін түсірілген деректі фильмдер циклы. Терри Джонс жазған және жүргізген әр жарты сағаттық бөлім ортағасырлық бір тұлғаның өмірін зерттейді, мақсаты – миф пен шындықты ажырату. «Шарва» атты бөлімі 2004 жылғы «Эмми» сыйлығының «Белгілі бір тақырыптағы үздік жазу» номинациясына ие болды. Доктор Фей Гетц осы телесериалдың кеңесшісі болды.

Түсінбейтін тарих

Джонс – комедияшы да, тарихшы да. Ол қалыптасқан нанымды кері бұрып, өзінің тұжырымын дәлелдейтін дәлелдер келтіреді. Мысалы, шаруалар толық азапта емес, тіпті мүлікке ие болған. Сондай-ақ, таптық бөлініс адамдар ойлағандай өткір болған жоқ; төмендегі топтан шыққан адамдардың жоғары лауазымдарға көтерілген жағдайлары бар. Патшалар туралы эпизодта ол: «Тарих – міндетті түрде болған оқиға емес. Көбінесе, адамдар бізді солай ойлатуды қалайды», – дейді. Ол мынадай мысалдар келтіреді: Ричард Арыстанжүрек шын мәнінде жаман патша болған, ол Англияны (оны жек көретін) тек соғысқа қаржы жинау құралы ретінде қарастырған. Ричард III Англияға көп пайда келтірген. Бұл патшалар туралы қазіргі түсініктер кері қайтылған, себебі Джонс пікірінше, сол кездегі жылнама жазушыларға саяси тұрғыдан тиімді нәрсені жазу тапсырылған. Луи, Артуа графы (кейін Франция королі) 1216 жылы Англия королі деп жарияланған, бірақ тарих кітаптарында кездеспейді (Бірінші барон соғысын қараңыз), себебі Джонс бұл «екінші француз шапқыншылығына» байланысты ұятты жағдай деп санайды. Джонс осы серияны жасауға деген себебін The Observer газетінде былай түсіндірді: «Орта ғасырлар өмірін жасағым келген басты себеп – Ренессансқа қарсы шығу. Ренессанс маған жеке ешқандай зиян келтірген жоқ, түсінесіздер. Мен тек адамдардың Ренессанс туралы әңгімелескенде көздерінің жарқырауынан шаршадым. Мен көркемсурет сыншыларының: «Аааа! Ренессанс!» деп, соңғы кезде «нағыз нәрсеге» жететіндей сезіммен айтуынан жиреніп кеттім. Мен Ренессансқа дейін адамдардың жеке тұлғалық сезімі болмаған деген абсурдты пікірден де қанша шаршадым!».