Салиф Кейта: Африканың алтын дауысы

Кіріспе

Малиден шыққан африкалық әнші-құрастырушы (1949 жылы туған)

Салиф Кейта (salif keita) (1949 жылдың 25 тамызында туған) – Малидің әнші-құрастырушысы, ол "Африканың алтын дауысы" деп аталады. Ол Малидің Кеита патшалық отбасының мүшесі.

Ерте өмір

Салиф Кеита Джолиба ауылында дәстүрлі ханзада болып дүниеге келген. Ол Кеита патшалық отбасында туды, олардың тегі Мали империясын құрған Сундиата Кеитаға жетеледі. Ол жасөспірім кезінде музыкамен шұғылдануға шешім қабылдады, бұл оның жоғары тегінің кәсіби еңбектеріне қойған шектеулеріне қарсы болғандықтан, отбасынан одан әрі алшақтады. 1967 жылы ол Джолибадан Бамакоға кетіп, мемлекеттік қолдау көрген Super Rail Band de Bamako тобына қосылды.

Мансап

Саяси тәртіпсіздікке байланысты Кейта және оның тобындағы мүшелері 1970 жылдардың ортасында Малиден қашып кетті. Олар Кот-д’Ивуардың Абиджан қаласына қоныстанды, онда қаржылық қиындықтарға тап болды және концерттерде өнер көрсету үшін жиі жабдықтарды жалға алуға мәжбүр болды. Келесі жылдары топтың (қазір Les Ambassadeurs Internationaux деп аталған) танымалдығы арта түсті. Кейта үлкен көрермендерге жету және жеке мансабын дамыту үшін 1984 жылы Парижге көшті. Кейтаның шығармаларында көбінесе балафон, джембе, гитара, кора, орган, саксофон және синтезатор сияқты музыкалық аспаптар қолданылады. Ол 1988 жылы Нельсон Манделаның 70 жылдығына арналған құрмет көрсету концертінде өнер көрсетіп, Манделаның түрмеден босатылуын талап етті. 1990 жылы Кейта Коул Портерге арналған Red Hot + Blue альбомына "Begin the Beguine" әнін қосты, бұл альбом Red Hot Organization ұйымдастырған ЖҚЖ (AIDS) қайырымдылық шарасы болды. Кейта Еуропада әлемдік музыканың африкалық жұлдыздарының бірі ретінде сәттілікке жетті, бірақ оның жұмысы кейде өндірісінің әсерлілігі мен кейде сапасыздығы үшін сынға ұшырады. Алайда, мыңжылдық басында ол Малидегі Бамакоға оралып, өмір сүріп, жазбалар жасады. Үйге оралғаннан кейін шыққан алғашқы жұмысы, 2002 жылғы "Moffou" альбомы көп жылдардың ішіндегі ең жақсы альбомы деп танылды және Кейта Бамакода жазу студиясын салуға шабыттанды, ол 2005 жылдың қазан айында шыққан "M'Bemba" альбомы үшін пайдаланылды. Оның альбомдарында қонақ әртістер ретінде Weather Report тобының негізін қалаушылары Джо Завинул мен Уэйн Шортер, барабаншы Пако Сери, гитарист Карлос Сантана және перкуссияшы Билл Саммерс болды. Кейтаның "La Différence" альбомы 2009 жылдың соңында жарық көрді. Бұл туынды әлемдегі альбиностар қауымдастығының (адамдық құрбандықтардың құрбандары) күресіне арналған, және Кейта өмірінің барлық кезеңін осы күреске арнады. Альбомның бір трегінде әнші басқаларды "айырмашылықтың" "жамандық" емес екенін түсінуге және альбиностарға барлық адамдар сияқты сүйіспеншілік пен мейірімділік көрсетуге шақырады: "Мен қарамын / Менің терім ақ / Сондықтан мен ақпын және менің қаным қара [альбино] / Мен мұны жақсы көремін, өйткені бұл әдемі айырмашылық", "кейбіреулеріміз әдеміміз, кейбіреулеріміз емес / кейбіреулеріміз қарамыз, кейбіреулеріміз ақ / барлық айырмашылық бір-бірімізді толықтыру үшін жасалды / әркімнің сүйіспеншілігі мен қадір-қасиеті болсын / әлем әдемі болады". "La Différence" альбомы Бамако, Бейрут, Париж және Лос-Анджелес қалаларында жазылды. Бұл ерекше музыкалық сезімді "Samigna" трегінен шыққан жанды ноталармен күшейтеді, оны Ливанның ұлы джаз музыканты Ибрагим Маалуфтың трубасы орындайды. 2001 жылы Кейтаның "Tomorrow" әні Уилл Смиттің "Али" фильмінде пайда болды. "La Différence" альбомы Кейтаға оның мансабындағы ең маңызды музыкалық наградалардың бірін сыйлады: Victoires de la musique фестивалінде 2010 жылғы ең жақсы әлемдік музыка сыйлығы. 2013 жылы Бойкот, инвестициялар және санкциялар науқанынан келген "қорқытутар" деп сипаттағаннан кейін ол Израильдегі концертін тоқтатты. Кейін ол Facebook парақшасында бұл іс-шараны тоқтату шешіміне келгенін, өйткені ол "жеке және кәсіби тұрғыдан зиян көруден" қорқып, бірақ ол әлі де "Израильді жақсы көретінін" мәлімдеді, сондай-ақ BDS-ті "қорқыту тактикасын және зорлық-зомбылықты" қолданатын "экстремистік топ" деп атады. 2018 жылдың қараша айында Малидегі Фанала қаласында өткен концертте ол жазба жасаудан зейнеткерлікке шығатынын жариялады. Концертте шыққан "Un Autre Blanc" альбомы оның соңғы альбомы болды. 2023 жылдың тамызында Салиф Кейта полковник Ассими Гойта басқаратын әскери хунта басшысының кеңесшісі болып тағайындалды.

Due to political unrest, Keita and his band mates fled Mali in the mid 1970s. They settled in Abidjan, Ivory Coast, where they struggled financially and often had to rent equipment to perform shows. The band (now named Les Ambassadeurs Internationaux) steadily grew in popularity in the ensuing years. Keita moved to Paris in 1984 to reach a larger audience and to pursue a solo career. Musical instruments that are commonly featured in Keita's work include balafons, djembes, guitars, koras, organs, saxophones, and synthesizers. He performed at the Nelson Mandela 70th Birthday Tribute concert in 1988 to call for Nelson Mandela's release from prison. In 1990, Keita contributed "Begin the Beguine" to the Cole Porter tribute/AIDS benefit album Red Hot + Blue, produced by the Red Hot Organization. Keita found success in Europe as one of the African stars of world music, but his work was sometimes criticised for the gloss of its production and for the occasional haphazard quality. However, shortly after the turn of the millennium he returned to Bamako in Mali to live and record. His first work after going home, 2002's Moffou, was hailed as his best album in many years, and Keita was inspired to build a recording studio in Bamako, which he used for his album M'Bemba, released in October 2005. Guest artists on his albums have included Weather Report founders Joe Zawinul and Wayne Shorter, drummer Paco Sery, guitarist Carlos Santana, and percussionist Bill Summers. Keita's album La Différence was produced around the end of 2009. The work is dedicated to the struggle of the world albino community (victims of human sacrifice), for which Keita has been crusading all his life. In one of the album's tracks, the singer calls others to understand that "difference" does not mean "bad" and to show love and compassion towards albinos like everyone else: "I am black/ my skin is white/ so I am white and my blood is black [albino]/ I love that because it is a difference that's beautiful", "some of us are beautiful some are not/some are black some are white/all that difference was on purpose for us to complete each other/let everyone get his love and dignity/the world will be beautiful." La Différence was recorded between Bamako, Beirut, Paris, and Los Angeles. This unique musical feel is reinforced by soulful pitches in the track "Samigna" emanating from the trumpet of the great Lebanese jazzman Ibrahim Maalouf. In 2001, Keita's song "Tomorrow" was featured in the Will Smith film, Ali. La Différence won Keita one of the biggest musical awards of his career: the Best World Music 2010 at the Victoires de la musique. In 2013, after what he described as "threats" from the Boycott, Divestment and Sanctions campaign, he cancelled a performance in Israel. He later published a letter on his Facebook page, stating that he decided to cancel the event because he was scared of "being harmed personally or professionally", but clarified that he still "love[d] Israel", slamming BDS as an "extremist group" who used "scare tactics and bullying". In November 2018, he announced his retirement from recording at a concert in Fana, Mali. The album Un Autre Blanc, which was released at the concert, would be his last. In August 2023, Salif Keïta was appointed adviser to the head of the junta by Colonel Assimi Goïta.