Кіріспе

Хавергал Брайанның симфониясы

Ре минор тонындағы (The Gothic) №1 симфония – 1919 және 1927 жылдар аралығында Хавергал Брайан құраған симфония. Шамамен 105 минутқа созылатын бұл симфония ең ұзын симфониялардың бірі болып саналады (басқаларының ішінде Малердің №3 симфониясы 90-105 минуттық, осы ұзындықтағы жалғыз симфония тұрақты түрде орындалады және жазылады, Сорабджидің орган симфониясы №2 тоғыз сағаттық, және Димитри Куклиннің орындалмаған №12 симфониясы шамамен алты сағаттық). Бетховеннің Тоғызыншы симфониясы немесе Малердің Сегізінші симфониясы сияқты хорлық симфониялармен қатар, бұл адамзаттың рухани мәселелерін музыкалық алып күш арқылы шешуге тырысатын туындылардың бірі. D минордан басталып, E мажорда аяқталатын бұл шығарма прогрессивті тоналдылықтың мысалы болып табылады.

Құрамы

Бұл шығарманың пайда болуы көптеген көздерден, соның ішінде Брайанның Генри Вудпен суита жазу туралы әңгімелесуінен туындады, ол қазіргі симфониялық оркестрде қолданылмай қалған ескі аспаптарды, мысалы, обоэ-д'аморе немесе бассет-горнды қайта жаңғыртуды көздеген. Бұл идеяны Брайанның жақын досы Гранвилл Банток қабылдамады, бірақ Брайан Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін симфониялар жазуға бет бұрғанда қайта оралды. Готикалық элемент Готика дәуірінің (шамамен 1150-1500 жылдар) көркемдік және интеллектуалдық дамудағы адамзаттың зор (демек, шексіз) кеңеюін бейнелейді, бірақ бұл, әсіресе, Еуропаның ұлы соборларының архитектурасында айқын көрінеді. Хорлық финалдың ауқымы, оны жазуға бірнеше жыл кеткен, осы архитектураның ауқымын және егжей-тегжейін дыбыстауға жасалған әрекет сияқты көрінеді; Брайан жұмысты 54 таспалы беттерге сыйымды ету үшін бос беттерді біріктіруге мәжбүр болды. Брайан сондай-ақ Фауст кейіпкерімен теңестірілгендей, әсіресе соғыстан кейінгі атмосферада, көптеген композиторлар соғысқа дейінгі алыптықтан бас тартып, осындай оңтайлы музыка жазуға тырысқанда, финалда Гётенің «Фауст» екінші бөлімінің V актісінен тиімді цитата келтірілген, ол «Күш сала білген адам құтқарылуға лайық» деп аударылады. Брайан бұл шығарманы Рихард Штрауссқа арнады, ол алғыс хатында оны «grossartig» (керемет) деп сипаттады. Бұл шығарма (әсіресе алғашқы үш оркестрлік бөлімі) 1928 жылы Шуберттің естелігіне арналған 1928 жылғы Халықаралық Columbia Graphophone конкурсына ұсынылып, конкурстың «Ағылшын аймағында» екінші орынды жеңіп алды; Венадағы соңғы халықаралық қазылар алдында ол Чеслав Марек, Франц Шмидт және Чарльз Хаубиел сияқты басқа да шығармалармен бірге Курт Аттербергтің Алтыншы симфониясына есе жіберді. Алайда, ол 1932 жылы Лейпцигтегі Cranz & Co. баспасынан «No. 2» симфониясы ретінде жарық көрді — Брайан 1967 жылы өзінің алғашқы симфонияларын қайта нөмірлегенге дейін, 1907 жылғы ұзақ уақыттан бері жойылған «Фантастикалық симфонияны» алып тастап, 1948 жылғы бұрын нөмірленбеген «Синфония Трагиканы» жаңа No. 6 ретінде енгізгенге дейін осы нөмірді сақтап келді. Cranz басылымының фототүсірілген қысқартылған ноталық жинағы 1976 жылы United Music Publishers баспасынан шықты, бірақ көптеген қателерді түзетуге көбінесе тырысқан жоқ және әлі де дұрыс емес No. 2 нөмірін сақтап қалды.

Аспаптар

Бұл симфонияға арналған оркестрлік құрам симфониялық репертуардағы ең ірі құрам деп есептеледі. Бірақ, ешқандай айқын шығынсыз кейбір шағын қысқартулар жасау мүмкін (мысалы, оркестрдегі екі трубаны алып тастау және екінші контрабас тромбонының партиясын екі еселеуден бас тарту).

Өнер көрсетулер

Симфонияны орындау әрекеттері жиі сәтсіздікке ұшырады, 1930 жылдардағы депрессия кезінде Гамильтон Харти мен Юджин Гуссенс бастаған тыраштандырулармен, және қазіргі күнге дейін жалғасып келеді, көбінесе шығарманың өте күрделі логистикалық талаптарына байланысты. Шығарма 1961 жылы алғаш рет орындалды, содан кейін тек бірнеше рет ғана орындалды, көбінесе жартылай немесе толығымен әуесқойлар тобымен; мысалы, 1978 жылғы орындау үшін Брайннің туған жері – Стаффордширде осы шараға арнайы жиналған әуесқой оркестр болды. 1966 жылғы алғашқы кәсіби орындалу Royal Albert Hall-дағы көрермендермен ынтамен қабылданды, 90 жастағы композитор өзі қатысып, шығарма аяқталғанда иіліп құрмет көрсетті; бұл орындалу BBC арнасымен тікелей эфирде таратылды. Алто Ширли Минти 1966 және 1980 жылдардағы орындалуларда ән шырқады және шығарманың бірнеше орындалуында маңызды рөл атқарған жалғыз адам болып көрінеді.

КүніОрынТоптарЖеке орындаушыларДирижерЕскертулер
24 маусым 1961Central Hall Westminster, ЛондонPolyphonia Symphony Orchestra, Royal Military School of Music, London Philharmonic Choir, Kingsway Choral Society, London Orpheus Choir, Hendon Grammar School ChoirNoelle Barker (сопрано), Jean Evans (альто), Kenneth Bowen (тенор), John Shirley Quirk (баритон)Bryan FairfaxСимфонияның тұсаукесері.
30 қазан 1966Royal Albert Hall, ЛондонBBC Symphony Orchestra, BBC Choral Society, City of London Choir, Hampstead Choral Society, Emanuel School Choir, Orpington Junior SingersHonor Sheppard (сопрано), Shirley Minty (альто), Ronald Dowd (тенор), Roger Stalman (бас)Adrian BoultСимфонияның алғашқы кәсіби орындалуы.
10 қазан 1976Royal Albert Hall, ЛондонNew Philharmonia OrchestraЖоқ (тек оркестрлік бөлімдер орындалды)Charles GrovesСимфонияның тек бірінші бөлімі (I, II және III бөлімдері) орындалды.
21 мамыр 1978Victoria Hall, HanleyThe Stoke Gothic Symphony Orchestra, Leicester Philharmonic Society, Keele Chamber Choir, Margaret Wharam Choir, Nantwich and District Choral Society, Oriana Choir, Potteries Choral Society, Stone Choral Society, Ashborne Parish Church Boys' Choir, Goudhurst Girls School Choir, Nantwich Parish Church Boys' Choir, Parish Church of St. Peter ChoirMargaret Tapley (сопрано), Jean Reavley (альто), Eric Baskeyfield (тенор), Phillip Ravenscroft (бас)Trevor StokesОркестр арнайы жиналды және орындалу Брайннің туған жерінде өтті.
25 мамыр 1980Royal Albert Hall, ЛондонLondon Symphony Orchestra, London Symphony Chorus, London Philharmonic Choir, BBC Singers, BBC Club Choir, Hampstead Choral Society, Bach Choir, English Chamber ChoirJane Manning (сопрано), Shirley Minty (альто), John Mitchinson (тенор), David Thomas (бас)Ole SchmidtТүзетілген редакцияның тұсаукесері.
22 желтоқсан 2010QPAC Concert HallThe Gothic Symphony Orchestra, The Gothic Symphony Chorus, The Gothic Symphony Children's ChorusQueensland Festival ChorusMelissa Gill (сопрано), Kathleen Lamont (альто), Luke Venables (тенор), Dimitri Kopanakis (бас)John CurroСимфонияның Австралиядағы тұсаукесері, және Англиядан тыс жердегі алғашқы орындалуы.
17 шілде 2011Royal Albert Hall, ЛондонBBC Concert Orchestra, BBC National Orchestra of Wales, City of Birmingham Symphony Orchestra Youth Chorus, Eltham College Boys' Choir, Southend Boys' and Girls' Choirs, The Bach Choir, BBC National Chorus of Wales, Brighton Festival Chorus, Côr Caerdydd, Huddersfield Choral Society, London Symphony ChorusSusan Gritton (сопрано), Christine Rice (меццо-сопрано), Peter Auty (тенор), Alastair Miles (бас)Martyn BrabbinsСимфония 2011 жылғы Proms маусымының бағдарламасының бөлігі ретінде орындалды.