Кіріспе

Словенияның бұрынғы премьер-министрі Андрей Баюк, испан тілінде Андрес Баюк (18 қазан 1943 – 16 тамыз 2011) – словен саясаткері және экономисі. Ол 2000 жылы Словения премьер-министрі қызметін қысқа мерзімге атқарды және 2004-2008 жылдар аралығында Янез Яншаның оңшыл-орталық үкіметінде қаржы министрі болды. Ол «Жаңа Словения» деп аталатын христиандық-демократиялық партияның негізін қалаушы және тұңғыш президенті болды.

Қалғандағы өмір

Баюк нацистер басып алған Люблянадағы словен зиялы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Бозидар Баюк классикалық филолог, ал әкесінің әкесі Марко Баюк Люблянадағы ең беделді орта мектептердің бірі – Бежиград гимназиясының директоры болды. Баюктар сол ғимаратта тұрған танымал ақын Эдвард Кочбекпен таныс еді. 1945 жылдың мамыр айының басында Югославияда коммунистер билікті басып алған кезде, отбасы Словениядан кетіп қалды. Олар үш жылға жуық Төменгі және Жоғарғы Австриядағы босқындар лагерьлерінде болды, содан кейін Иван Ахчин мен Миха Крек құрған словен босқындарына көмек көрсету желісі арқылы Аргентинаға кетті. Олар Мендосаға қоныстанды, онда Баюк өсті, білім алды және отбасын құрды. Ол Universidad Nacional de Cuyo университетінде экономика мамандығы бойынша бірінші дәрежесін алды. Чикаго университеті ұйымдастырған екі жылдық халықаралық оқу бағдарламасында алғашқы магистр дәрежесін алды, екіншісін Берклидегі Калифорния университетінен докторлық диссертациясымен бірге алды. Ол Мендосаға оралып, университетте профессор болып жұмыс істеді. 1976 жылғы әскери төңкерістен кейін жұмыстан босатылып, көп ұзамай Вашингтонға, Колумбия округіне кетіп, бір жыл Дүниежүзілік банкте жұмыс істеді. Содан кейін ол Америкааралық даму банкіне (АДБ) ауысты, онда бірнеше жыл жұмыс істеді. АДБ-де ол әлеуметтік жобаларды талдаумен айналысатын экономист қызметінен бастап, атқарушы вице-президенттің кеңесшісіне дейін түрлі лауазымдарды атқарды. Вашингтондағы соңғы алты жылында ол банк президентінің кеңсесін басқарды және банк атқарушы директорлар кеңесінің мүшесі болды. 1994 жылдың қыркүйегінен бастап ол Париждегі Еуропа бойынша АДБ өкілі болды.

Словенияға оралу

1999 жылдың екінші жартысынан бастап Баюк Словенияда көп уақыт өткізді. Словения христиан-демократтары мен Словения социал-демократиялық партиясы арасындағы коалициялық келісімнен кейін ол коалицияның баламалы үкімет бағдарламасын әзірлеу жөніндегі сарапшылар кеңесінің басшылығын қабылдады. СКД мен Словен халық партиясының бірігу съезінде ол біріктірілген партияның вице-президенті болып сайланды. Янез Дрновшектің орталық-солшыл үкіметі құлағаннан кейін Андрей Баюк 2000 жылдың 3 мамырында премьер-министр болды және 2000 жылдың 16 қарашасына дейін үкіметке басшылық етті. 2000 жылдың шілдесінде жаңадан біріккен SLS+SKD – Словен халық партиясы – бұрын келісілген саясат пен үкіметтік ұстанымға қайшы келіп, пропорционалдық өкілдікке негізделген сайлау жүйесін қолдады. Бұл Премьер-министр Баюктың Словен халық партиясынан кетуіне әкелді. 2000 жылдың тамызында ол өзінің жақтастарымен бірге «Жаңа Словения» (Nova Slovenija, N. Si) деп аталатын жаңа саяси партия құрды. 2000 жылғы сайлауда ол Ұлттық жиналысқа сайланды, бірақ Янез Дрновшек премьер-министр ретінде қайтадан билікке оралды. Баюк партиясы оппозицияда қалды және Янез Яншаның Словения социал-демократиялық партиясымен бірлесіп көлеңкелік кабинет құрды. 2004 жылғы ұлттық сайлауда ол қайтадан Словения парламентіне сайланды. Ол көп уақыт депутат болып қалмады, өйткені көп ұзамай жаңадан сайланған үкіметте Қаржы министрі қызметін атқарды. Өзінің қызметі кезіндегі іс-әрекеттері мен жұмысы үшін ол 2005 жылы Financial Times Business журналы мен "The Banker" журналы оны «Еуропадағы жылдың қаржы министрі» деп жариялады. 2008 жылғы парламент сайлауында «Жаңа Словения» партиясы ауыр жеңіліске ұшырап, Словения Ұлттық жиналысына өте алмады. Баюк партия президенті лауазымынан қалып, оның орнына Людмила Новак келді. Сол кезде ол толығымен қоғамдық өмірден шеттетілді. Ол словен, испан, ағылшын және француз тілдерін еркін меңгерген. Баюк словен дипломаты және эссеші Игорь Сенчардың қайнағасы болды. Баюк 2011 жылдың 16 тамызында инсульттан қайтыс болды.