Кіріспе
Доминион теологиясының нұсқасы – Патшалық теологиясы, Жаңа өсиетте кездесетін Құдайдың Патшалығы туралы түрлі үйретімдерді түсінудің бір жолы болып табылатын бастаушы эсхатологияны дамытатын христиандық ой жүйесі. Оның негізгі бағыты – жекелеген христиандардың да, шіркеудің де мақсаты Құдайдың Патшалығын жер бетінде іске асыру, соның ішінде жекелей евангелизм, әлеуметтік қызмет және шетелдік миссионерлік қызметтерді қамту.
Kingdom theology is a system of Christian thought that elaborates on inaugurated eschatology, which is a way of understanding the various teachings on the kingdom of God found throughout the New Testament. Its emphasis is that the purpose of both individual Christians and the church as a whole is to manifest the kingdom of God on the earth, incorporating personal evangelism, social action, and foreign missions.
Теология
Патшалық туралы ілімде қазіргі, Шайтан билейтін дүние мен Құдайдың билігі астындағы дүние арасындағы айырмашылық көрсетіледі. Патшалық теологиясы Құдайдың Патшалығының маңыздылығын басты құндылық ретінде қарастырады және Патшалықтың қазір әлемде бар екенін, бірақ толыққанды күйінде емес екенін үйретеді. Бұл теология бойынша, Құдайдың Патшалығы Мәсіхтің екінші келгенімен толыққанды орнатылады. Болашақта зұлымдық пен Шайтан жойылса, Құдайдың Жердегі толық билігі орнатылады. Теолог және Вайнеярд Киелі кітап институтының директоры Дерек Морфиу Құдайдың Патшалығының белгілер мен ғажаптарды, сондай-ақ әлеуметтік әділдікті қамтитынын айтқан. Патшалық теологиясы тарихты Құдай мен Шайтан арасындағы күрес ретінде бейнелесе де, Құдайдың Шайтанды жеңетініне сенім білдіреді, сондықтан Патшалық үшін қиындықтарды қабылдауға болады. Харизматикалық ағымдарда патшалық теологиясы рухани жеңіс пен үздіксіз рухани күрестің себептерін түсіндіруге тырысады, сондай-ақ неліктен кейбір адамдар Киелі Рухтың күшімен жазылса, ал кейбіреулері жазылмайтынын түсіндіруге көмектеседі. Осы патшалық теологтарының пікірінше, осы себепті дұғаның табысы мен сәтсіздігі арасында керіспір болады. Теолог Дон Уильямс дұға ету – аспаннан кемелділікті тілеу емес, болашақ Патшалықтың қазіргі әлемге енуін сұрау екенін айтқан.
Эсхатология
Джордж Элдон Лэдд Киелі кітапта екі дәуір туралы айтылады деп сенді: 'Осы дәуір' және 'Алдағы дәуір'. 'Осы дәуірде' христиандыққа қарсылық болатын болса, 'Алдағы дәуірде' Исаны ұстанғандар қысымнан босап, мәңгілік өмірге ие болады. Ол 'Алдағы дәуір' Исаның екінші рет қайта оралуымен және өлгендердің тірілуімен басталады деп сенді. Лэдд екі дәуірдің арасында үлестік жағдай болатынын айтты; ол 'Алдағы дәуір' болашақта болғанымен, оны қазір де 'сезінуге' болады, ал оның күші 'Осы дәуірге' енуі мүмкін деп есептеді. 'Жүзімдік' қозғалысының сенім білдіруі Киелі кітаптың соңғы кітабы – Аян кітабына қатысты, онда Құдайдың Патшалығы Иса арқылы келді және Киелі Рух арқылы келе береді делінген. Бұл Иса қайта келгенде, Шайтан жеңіледі, өлгендер тіріледі, соңғы сот болады және Құдайдың Патшалығы толыққанды орнатылады дегенді көрсетеді.
Тарих және ықпал
«Елден» және «елі» деген теологиялық ұғымды 20-ғасырдың басында Принстон теологы Герхард Вос ұсынды, ол біз қазіргі заманда, «қазір» өмір сүріп жатырмыз және «алдағы дәуірді» күтудеміз деп сенді. Патшалық туралы теологияны 1950 жылдары Джордж Элдон Лэдд, сол кезде Фуллер теологиялық семинариясының библиялық теология профессоры, жан-жақты зерттеді. Ол Құдайдың Патшалығының екі нақты мағынасы бар екенін айтты: Біріншіден, ол Құдайдың билігі мен билік ету құқығын білдіреді. Екіншіден, ол Құдай билігін жүзеге асыратын салаға да қатысты екенін дәлелдеді, бұл сала Киелі кітапта қазір кіретін патшалық ретінде де, болашақта кіретін патшалық ретінде де сипатталған. Ол Құдайдың Патшалығы қазір де, болашақта да бар деген қорытындыға келді. Құдайдың Патшалығы туралы ілім протестанттық дін өкілдері арасында дау тудырды, олардың пікірінше, христиандар патшалықтың келуіне жету үшін күш салу керек пе, әлде ол Құдайдың сыйы ма? Евангелистік қозғалыс Құдайдың Патшалығының кеңеюін жақтандыру және миссионерлік жұмыс арқылы іске асырылады деп есептеді. Философтар Иммануил Кант, Фридрих Шлейермахер және Альбрехт Рицль Құдайдың Патшалығы идеалды адамдық қарым-қатынастар әлемін білдіреді және кемелді христиандық қоғамды көз алдына келтіреді деп сенді. Бұл түсінік ілімнің секуляризациясына және 1930 жылдары либералды теологияның дамуына, сондай-ақ АҚШ-тағы Әлеуметтік Жақсы Хабар қозғалысына әсер етті. Жүзімдік қозғалысының негізін қалаушы Джон Уимбер, Гордон Фи сияқты, Құдайдың Патшалығының келуін белгілер мен кереметтер арқылы түсіндіре отырып, патшалық теологиясының ерекше қолданылуын үйретті. Бұл теология евангелистік христиандықтың харизматикалық бағытындағы өкілдері арасында кең таралды, олар үшін ол Киелі Рухтың қазіргі замандағы іс-қимылына сену үшін теологиялық негіз болып табылады. Vineyard шіркеулері бұл теологияны ресми түрде қабылдады және оның көптеген ілімдерін негіздейді.