Кіріспе

Винил шатыр – автомобильдің шатырына жабылатын винил материал. Бұл материал бастапқыда қатты шатыры бар модельдерге кабриолет көрінісін беру мақсатымен жасалған, бірақ кейіннен өзіндік стильдік элементке айналды. Винил шатырлар ең көп танылым американдық нарықта алды және 1970-ші жылдардағы американдық автомобильдердің ерекше белгісі саналады. 1970-ші жылдары винил шатырлар еуропалық (әсіресе Ұлыбритания) және жапондық автомобильдерде де танымал болды, көбінесе стандартты седан модельдерінің спорттық немесе люкс жабдықталған нұсқаларында қолданылды.

Тарих

Винил шатырдың қаптамасы 1920 жылдары автомобильдің жолаушыларын жауын-шашыннан қорғау үшін қажеттілік ретінде пайда болды. Басқа материалдарға былғары және канвас кірді. Кейбір қаптамалар жылжымалы шатырдың сынын қайталады, мысалы, ат арбаларындағы және ландолеттердегідей. Мысалы, 1928-1929 жылғы Ford Model "A" Special Coupe, шатыры винилге ұқсас материалмен толығымен жабылған. Бұл "A" Special Coupe-нің винил шатырында артқы бұрыштарында екі ашық тігіс және үстіңгі жағында тар жиекпен бүйір тігіс болды. 1930 жылдары боялған болат шатыр ретінде жақсырақ саналғандықтан, бұл техника сұраныстан қалды. Ішкі винил төсемдерде жорғалаушының имитацияланған өрнегі және "Динозавр" деп аталған кесілген тері өрнегі бар винилмен қапталған төбе болды. Автокөлік өндірушісі 1953 модельдік жылы үшін Kaiser Dragon атты арнайы люкс модельді ұсынды. Көптеген стандартты жабдықтар мен мүмкіндіктерге, соның ішінде 14 каратты алтынмен жалатылған капоттың әшекейі мен таңбалары кіретін автомобильдің арнайы төсемдері мен қапталған төбесі енді шөп өрнегі бар "Бамбу" винилімен жабдықталды. Lincoln 1950 жылдары кейбір Cosmopolitan купелерінде кабриолеттің сынын имитациялады, сондай-ақ Manhattan седандарының Kaiser-інде, бірақ материал әлі де винилдің орнына сол кездегі кабриолеттердің бүгілетін шатырларында қолданылған канвас болды. Мата шатырдың ұзындығы бойынша екі параллель тігіспен жабылған жұқа төсемге жабыстырылды, кабриолет моделінің сынын имитациялады. Toyota 1970 жылдардың ортасында Corona Mark II, Crown және Century седандары үшін винил шатырларын қабылдады, оларды Nissan Laurels, Cedrics және Glorias-та табуға болады. Винилмен қапталған шатырлар 1980 жылдарға дейін көптеген автомобильдерде кездесті, бірақ 1983 жылғы Thunderbird-пен АҚШ нарығына енгізілген "аэро-көрініс" опера терезелері мен винил шатырларына қарсы болды, өйткені олардың формальды стилі дизайнерлердің баса назар аудара бастаған жылдамдығымен үйлеспеді. Мата астында айналмалы шатыр доғалары бар, көбінесе кабриолет шатырлары деп аталатын канвас шатырлар белгілі бір танымалдылыққа ие болды. 1990 жылдары барлық винил стильдерінің қолжетімділігі азайды, 2002 жылғы Lincoln Continental зауыттық қолданған соңғы нұсқалардың бірін ұсынды. Мәйіттер мен лимузиндердің кузовтарында винил шатырлар барлық жерде кездеседі. Олар осы көліктердің күтілетін стилінің бөлігі ғана емес, сонымен қатар стандартты седанды ұзарту кезінде пайда болатын дәнекерленген кузов тігістерін жабудың практикалық артықшылығы бар. Автомобильді жекешелендірушілер де әр түрлі винил шатырларын орнатуды жалғастыруда. Олар көбінесе Cadillac және Lincoln көліктерінде кездеседі, бірақ кез келген автомобильге орнатылуы мүмкін.