Кіріспе

Американдық кинорежиссер (1889–1943)

Вудбридж Стронг Ван Дайк II (21 наурыз 1889 – 5 ақпан 1943) – 1932 жылы «Тарзан – маймыл адам», 1934 жылы «The Thin Man», 1936 жылы «Сан-Франциско» және Нельсон Эдди мен Жаннет Макдональдпен түсірген алты танымал мюзикл сияқты бірнеше сәтті ерте дыбыстық фильмдердің режиссері болған американдық кинорежиссер. Ол «The Thin Man» және «Сан-Франциско» фильмдері үшін «Үздік режиссер» номинациясында екі рет «Оскар» сыйлығына ие болды, сондай-ақ төрт актерді – Уильям Пауэлл, Спенсер Трейси, Норма Ширер және Роберт Морлиді «Оскар» номинациясына ұсынды. («Сыртқы қыз» фильмінде).

Мансап

1915 жылы Ван Дайк Д.У. Гриффиттің «Ұлт тууы» фильмінде режиссердің ассистенті болып жұмысқа орналасты. 1917 жылы Ван Дайк Essanay Studios үшін өзінің алғашқы фильмін – «Ұзын көлеңкелер елі» фильмін түсірді. Маккой былай деді: «Ол (Ван Дайк) менің хал-жағдайыма он тоғызыншы ғасырдың араб құл саудагерінің жақында ғана құтылғандардың тобын экватордан өткізудегі қамқорлық деңгейімен тең қамқорлық көрсетті». Содан кейін ол Роберт Канномның Ван Дайк туралы өмірбаянында егжей-тегжейлі айтылған, бірақ Канномның жұмсақ баяндауынан айырмашылығы бар, ұқсас оқиғаны айтты. Косалқы актер Маккойдың бетіне тым жақыннан оқ атқан, оны аттан құлатып, ауруханаға жатқызуды талап еткен жарақат алды. Маккой Ван Дайк аттан құлағаны үшін және түсірілімді бұзғаны үшін оны қатты сөккенін айтты. Ол одан тағы бір түсірілімге дайын ба деп сұрады, содан кейін Маккойға «дұрыс жасауға тырыс» деп ескертті. Бейсөзді фильмдер дәуірінде ол өнер шеберлігін үйреніп, дыбысты фильмдер пайда болған кезде MGM-нің ең сенімді режиссерлерінің бірі болды. Ол тапсырмаларын жылдам орындағаны үшін «Бір рет Вуди» немесе «Бір рет Ван Дайк» деп аталды. MGM оны костюмді драмаларды, вестерндерді, комедияларды, қылмыстық мелодрамаларды және мюзиклдерді үйлесімді түсіре алатын ең жан-жақты режиссер деп санайтын. Оның көптеген фильмдері үлкен табысқа ие болды және кез келген жылы кассада көш бастады. Ол «Жұқа адам» (1934) және «Сан-Франциско» (1936) фильмдері үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік режиссер» номинациясына ие болды. Ол сондай-ақ «Оскар» жүлдесіне ие болған «Эскимо» (Мала – ғажайып) классикалық фильмінің режиссері болды, онда ол маңызды актерлік рөлді де ойнады. Оның басқа фильмдеріне «Оңтүстік теңіздегі ақ көлеңкелер» (1928) аралдағы оқиғасы; оның жалғасы «Бүтпаған» (1929); Африкада толығымен түсірілген «Саудагер мүйіз» (1931); «Адам-тарзан» (1932); «Манхэттен мелодрамасы» (1934); және «Мари Антуанетта» (1938) кіреді. Дегенмен, ол Мирна Лой мен Уильям Пауэллді төрт «Жұқа адам» фильмінде түсіргені үшін есімдеріне сақталды: «Жұқа адам» (1934), «Жұқа адамнан кейін» (1936), «Тағы бір жұқа адам» (1939) және «Жұқа адамның көлеңкесі» (1941); сондай-ақ Жанет Макдональд пен Нельсон Эддиді олардың ең танымал алты фильмінде: «Құмарлы Мариетта» (1935), «Роза Мари» (1936), «Жақын достар» (1938), «Жаңа ай» (1940) (түсірілімнің жартысынан кейін Роберт З. Леонард режиссерліктен бас тартқандықтан, көрсетілмеген), «Ащы тәтті» (1940) және «Мен періштеге үйлендім» (1942). «Сан-Францискодағы» жер сілкінісі сахнасы түсірілген ең жақсы арнайы эффектілердің бірі деп есептеледі. Режиссерлікке көмектесу үшін Ван Дайк өзінің ертедегі ұстазы Д.У. Гриффитті шақырды, ол қиын жағдайға түскен еді. Ван Дайк сондай-ақ жұмыссыз актерлерді қосымша актерлер ретінде жалдады. Оның адалдығы үшін ол индустрияда көптеген адамдардың сүйіспеншілігі мен құрметіне ие болды. Ван Дайк импровизацияға рұқсат бергенімен (ол фильмде қалды) және актерлерден табиғи ойын шығаруға көмектескенімен белгілі болды. Ол Нельсон Эдди, Джеймс Стюарт, Мирна Лой, Джонни Вайсмюллер, Морин О’Салливан, Элеонора Пауэлл, Илона Масси және Маргарет О’Брайенді жұлдыздар қатарына қосты. Ол көбінесе қиындыққа тап болған немесе өндіріс кестесінен асып кеткен фильмде бірнеше күнге (немесе одан да көпке) көрсетілмеген жұмыс істеу үшін шақырылатын. Ван Дайк 1934 жылы АҚШ Теңіз корпусының резервіндегі капитан болып тағайындалды. 1935 жылдың 13 қыркүйегінде ол резервтегі майор шеніне көтерілді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін патриот Ван Дайк MGM кеңсесінде Теңіз корпусының резервтік жұмылдыру кеңсесін құрды. Майор шені оның кейінгі фильмдерінің титрлерінде жиі кездеседі, және ол соғыстың басында Кларк Гейбл, Джеймс Стюарт және Роберт Тейлор сияқты басқа MGM жұлдыздарын әскери қызметке қосуға ықпал етті.

Соңғы жылдары және өлімі

1933 жылы Ван Дайктің Лос-Анджелестің Брентвуд ауданында, 334 South Bundy Drive мекенжайында 3 1/2 акрлық мүлкі болды. Ол әлемдік саяхаттарынан әкелген артефактілер жинағын қою және көптеген достарын той-думандарға шақыру үшін мүлкін бірнеше рет кеңейтті. Бұл жүректі ауырлататын фильм 5 жасар Маргарет О'Брайенді бір түндік жұлдызға айналдырды. Ван Дайк, шын ниетті христиан ғылымының жақтасы болғандықтан, соңғы жылдары көптеген медициналық емдерден және күтімнен бас тартты. 1943 жылдың қаңтарында "Маргарет үшін саяхат" фильмі кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін, ол әйелі Рут Элизабет Мэнникспен, үш баласымен және студия басшысы Луис Б. Майермен қоштасып, 5 ақпанда Брентвудта (Лос-Анджелес) өзіне-өзі қол жұмсады.

Отбасы

В. С. Ван Дайктің анасы, Лора Уинстон Ван Дайк, әуесқой генеалог болғандықтан, ол оның өз отбасы тарихын білгеніне көз жеткізді. Одан кейін ол Лос-Анджелестегі бірнеше еркектердің тектік қоғамдарына қосылды. Ол 1933 жылдың 22 қыркүйегінде Америка революциясының ұлдары ұлттық қоғамының мүшесі болды, № 53277, Калифорния қоғамы № CA 1707, француз және үнді соғыстарында генерал Джеймс Вулфтың көмекшісі болған және кейіннен революция кезінде Джордж Вашингтонның тыңшысы болған Джон Хонименнен (1729–1822) тікелей тегіне сүйенген. Сол жылы, 1933 жылы, ол Калифорния штатындағы Революцияның ұлдарына да Джон Хонименнен тікелей тегі бойынша қосылды, № 1847. Сондай-ақ ол 1933 жылы «Негіздеушілер мен патриоттар» орденінің № 7141, CA 48 мүшесі болды, Монмут шайқасында Вашингтонның жанында қаза тапқан Ян Ван Дайк (1709–1778) және Томассе Янсе Ван Дайк (1581–1665) тегін растады. Ван Дайк ақырында ең қатаң талаптарға ие Колониялық соғыс қоғамының, № 8634, Калифорния қоғамы № 397, өмірлік мүшесі болуға шақырылды, 1934 жылдың 23 қаңтарында қабылданды. Ол капитан Ян Янс Ван Дайктан (1652–1736) және губернатор Уильям Литеден (1613–1683) тікелей тегі бойынша қосылды. Ол Мористаунда Вашингтонмен бірге болған Абрахам Ван Дайк (1753–1804)тің шөбересі болды. Ван Дайк 1935 жылдың қаңтарында Руннимед барондарының мүшелігіне қабылданды, қазір Магна Харта барондық ордені деп аталады, № 441, және 1935 жылдың желтоқсанында Крәстік жорықтардың әскери орденіне, № 13 мүшесі болды, екеуі де Массачусетс губернаторы Томас Дадлиден тегін шығарды.

Мұра

Ван Дайк пен оның мансабы 1948 жылы Роберт К. Канном жазған, 424 беттік, толыққанды егжей-тегжейлі өмірбаянның тақырыбы болды. Кітапта Ван Дайкпен бірге жұмыс істегендермен кеңінен сұхбаттасылған, сондай-ақ «Метро Голдвин Майер» студиясының толық қолдауы болды. Авторға Ван Дайктің жеке істеріне, фотосуреттеріне және Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы студия мұрағатына толық қол жеткізуге рұқсат берілді. 1960 жылдың 8 ақпанында Ван Дайк Голливуд Даңқы аллеясында кинематографияға қосқан үлесі үшін жұлдыз алды, ол 6141 Голливуд бульварымен белгіленген.