Кіріспе
Америка бизнес магнаты (1905–1976) – американдық бизнесмен және кино продюсері.
the American businessman and film producer
Говард Робард Хьюз-младший (24 желтоқсан 1905 – 5 сәуір 1976) – американдық аэроғарыш инженеры, бизнес магнаты, кино продюсері, инвестор, меценат және ұшқыш. Өмірінде ол әлемдегі ең бай және ықпалды адамдардың бірі ретінде танымал болды. Алғаш рет кино продюсері ретінде көзге түсіп, кейін авиация индустриясының маңызды тұлғасы атанды. Өмірінің соңғы жылдары эксцентрикалық мінез-құлқымен және усақ-түйекке көңіл бөлгіштігімен (реклюзивті өмір салтымен) белгілі болды. Бұл ерекшеліктердің себебі – күшейе түскен обсессивтік-компульсивтік тәртіпсіздік (ОКБ), жақындағы қатерлі апаттан қалған соңғы ауырсыну және есту қабілетінің нашарлауы болды. Хьюз кино магнаты ретінде 1920-ші жылдардың соңында Голливудта танымал болды, ол үлкен бюджетті және көбінесе дау тудыратын фильмдерді – «The Racket» (1928), «Hell's Angels» (1930) және «Scarface» (1932) сияқты туындыларды жасады. Кейіннен 1948 жылы Голливудтың алтын ғасырындағы «Big Five» студияларының бірі саналған RKO Pictures киностудиясын сатып алды, бірақ оның басқаруымен компания қиындыққа тап болып, 1957 жылы жұмысын тоқтатты. Авиация және аэроғарыш саяхаттарына деген қызығушылығынан туындап, 1932 жылы Hughes Aircraft Company құрып, көптеген инженерлерді, дизайнерлерді және қорғаныс мердігерлерін жұмысқа алды. Соңғы жылдары Хьюз өзінің қаржы империясын Лас-Вегастағы жылжымайтын мүлік, қонақүйлер, казинолар және БАҚ сияқты бірнеше ірі бизнеске кеңейтті. Ол кезде Невада штатының ең ықпалды адамдарының бірі ретінде танылып, Вегастың дамып, жаңаруына үлкен үлес қосты. Жылдар бойы психикалық және физикалық денсаулығы нашарлағаннан кейін, Хьюз 1976 жылы бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның мұрасы Говард Хьюз Медициналық институты және Говард Хьюз Корпорациясы арқылы сақталды.
was an American aerospace engineer, business magnate, film producer, investor, philanthropist, and pilot. He was best known during his lifetime as one of the richest and most influential people in the world. He first became prominent as a film producer, and then as an important figure in the aviation industry. Later in life, he became known for his eccentric behavior and reclusive lifestyle—oddities that were caused in part by his worsening obsessive compulsive disorder (OCD), chronic pain from a near fatal plane crash, and increasing deafness. As a film tycoon, Hughes gained fame in Hollywood beginning in the late 1920s, when he produced big budget and often controversial films such as The Racket (1928), Hell's Angels (1930), and Scarface (1932). He later acquired the RKO Pictures film studio in 1948, recognized then as one of the Big Five studios of Hollywood's Golden Age, although the production company struggled under his control and ultimately ceased operations in 1957. Through his interest in aviation and aerospace travel, Hughes formed the Hughes Aircraft Company in 1932, hiring numerous engineers, designers, and defense contractors. During his final years, Hughes extended his financial empire to include several major businesses in Las Vegas, such as real estate, hotels, casinos, and media outlets. Known at the time as one of the most powerful men in the state of Nevada, he is largely credited with transforming Vegas into a more refined cosmopolitan city. After years of mental and physical decline, Hughes died of kidney failure in 1976. His legacy is maintained through the Howard Hughes Medical Institute and the Howard Hughes Corporation.
Ерте өмір
Хауард Робард Хьюз-младший – Миссуридегі табысты өнертапқыш және кәсіпкер Аллен Стоун Ганоның (1883–1922) және Хауард Р. Хьюз-ағаның (1869–1924) жалғыз баласы. Оның тегінде ағылшын, уэльс және француз гугеноттарының тамырлары бар, және ол Джордж Вашингтонды крещениелеген деген болжам бар министр Джон Ганоның (1727–1804) ұрпағы еді. Джон Ганоның әпкесі Сюзанна арқылы Хьюз алғашқы ұшақты ойлап тапқан Орвилл мен Уилбур ағайындыларының бесінші туысы болды. Хьюз-аға 1909 жылы екі конуслы ролик тісті патенттеді, бұл бұрын қол жеткізуге болмаған жерлерде мұнайды бұрғылауға мүмкіндік берді. Хьюз-аға өнертабысын сатудың орнына, тістерді жалға беру арқылы коммерцияландыруды, бірнеше алғашқы патенттерді алуды және 1909 жылы Хьюз құрал компаниясын құруды жөн көрді – бұл шешімді дұрыс және пайдалы деп санады. Хьюзтің інісі – танымал романист, сценарист және кинорежиссер Руперт Хьюз. Хьюздің 1941 жылғы туу туралы куәлігіне, оның тәтесі Аннет Гано Луммис және Эстель Баутон Шарп қол қойған, онда ол 1905 жылғы 24 желтоқсанда Техас штатының Харрис округінде дүниеге келгендігі айтылған. Алайда, 1906 жылғы 7 қазанда Айова штатының Киокук қаласындағы Сент-Джонс епископаль шіркеуінің шіркеу тізімінде тіркелген крещение куәлігінде оның туған күні 1905 жылғы 24 қыркүйек деп көрсетілген, ал туған жері туралы ешқандай мәлімет жоқ. Кішкентай кезінде Хьюз-младший ғылым мен технологияға қызығушылық танытты. Оның инженерлік қабілеті жоғары болды, 11 жасында Хьюстон қаласының алғашқы «сызбасыз» радио хабар тарату стансасын құрастырды. Ол Хьюстондағы алғашқы лицензияланған радио операторларының бірі болды, оған W5CY (бастапқыда 5CY) шақыру таңбасы берілді. 12 жасында Хьюз жергілікті газет үшін суретке түсірілді, онда ол Хьюстондағы әкесінің бу машинасынан құралдар жинап жасаған «моторлы» велосипедіне ие болған алғашқы бала ретінде танылды. Ол математиканы, ұшуды және механиканы ұнататын, оқуға көңілі тар студент болды. 14 жасында алғашқы ұшу сабағын алды және 1921 жылы Массачусетс штатындағы Фессенден мектебінде оқыды. The Thacher School-де қысқа уақыт оқығаннан кейін, Хьюз Калтехте математика және әуе кемелерді құрылысы бойынша курстарға қатысты. 1922 жылғы наурыз айында анасы Аллен жатыр сыртындағы жүктіліктің салдарынан қайтыс болды. 1924 жылы Хауард Хьюз-аға жүрек талмасынан қайтыс болды. Олардың өлімі Хьюзді 1925 жылы, 19 жасында қол қойған өсиетіне медициналық зерттеу зертханасын құру туралы еңбек қосуға шабыс тартты. Хауард-ағаның өсиеті Алленнің өлімінен бері жаңартылмаған, сондықтан Хьюз-младший отбасы мүлкінің 75% -ын мұраға алды. 19 жасқа толған күні Хьюз толыққанды ересек деп жарияланды, бұл оған өмірін толық бақылауға мүмкіндік берді. Кішкентай кезінен бастап Хьюз шебер және құлшынысты гольфшы болды. Ол жиі пардан төмен нәтижелер көрсетті, 20 жасында екі-үш рет жеңіліп, кәсіби гольф карьерасын жоспарлады. Ол үздік ойыншылармен, соның ішінде Джин Саразенмен бірге жиі ойнады. Хьюз сирек жарысқа қатысты және басқа қызығушылықтарға ұмтылу үшін спортқа деген құштарлығын біртіндеп тастады. Хьюз күн сайын түстен кейін Лос-Анджелестегі гольф алаңдарында, соның ішінде Лейксайд гольф клубында, Уилшир кантри клубында немесе Бел Эйр кантри клубында гольф ойнады. Оның серіктестерінің арасында Джордж фон Элм немесе Оззи Карлтон болды. 1920 жылдардың соңында Хьюз жарақат алғаннан кейін гольф ойнауы азайды, ал XF 11 ұшағы апатқа ұшырағаннан кейін ол мүлдем ойнай алмады.
Іскерлік мансап
Хьюз инженерлік, авиациялық және кино өндірісінен асып түсетін, өте табысты бизнес карьерасына ие болды; оның мансаптық ізденістерінің көптегені әртүрлі кәсіпкерлік қызметтермен байланысты болды.
Ойын-сауық
Ральф Грейвс Хьюзды өзі жазған және басты рөлді сомдайтын "Свелл Хоган" атты қысқаметражды фильмді қаржыландыруға көндірді. Оны Хьюз өзі өндірді. Дегенмен, бұл сәтсіздікке ұшырады. Фильмді жақсартуға тырысқан кинорежиссерді жалдағаннан кейін, ол оны жоюға бұйрық берді. Оның келесі екі фильмі, "Everybody's Acting" (1926) және "Two Arabian Knights" (1927) қаржылық табысқа жетті; соңғысы комедиялық фильмнің үздік режиссері үшін алғашқы "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Хьюз 1949-1950 жылдары фильмді өндірді және RKO мен фильмді тарату құқығына ие болды. Алайда, фильм 1957 жылға дейін Universal Pictures арқылы шығарылмады, себебі RKO Distribution-да болған оқиғалар мен фильм 1950 жылы аяқталғаннан кейін түсірілген қосымша әуе түсірілімдерінің көптігіне байланысты. Хьюз 1957 жылғы шығарылымға дейін соңғы монтаждау жұмыстарын жүргізді. RKO-ны сатып алғаннан кейін Хьюз студиядағы өндірісті алты айға тоқтатты және осы уақыт ішінде RKO-ның барлық қызметкерлерінің саяси көзқарастарын тексеруді тапсырды. RKO-мен келісімшарттағы актерлердің күдікті байланыстары жоқ екеніне көз жеткізгеннен кейін ғана Хьюз аяқталған фильмдерді қайта түсіру үшін қайта жіберуге рұқсат берді. Бұл әсіресе сол кезде RKO-мен келісімшарттағы әйелдерге қатысты болды. Хьюз өзінің актерлері саяси көзқарасын дұрыс көрсете алмайды деп ойласа немесе фильмнің антикоммунистік саясаты жеткілікті түрде анық болмаса, ол оны тоқтататын. 1952 жылы Чикаголық бес адамнан тұратын синдикатқа сату әрекеті, олардың екеуінің бизнес тәжірибесіне шағымдары болды және киноиндустрияда тәжірибесі жоқ, RKO студиясының жұмысын одан әрі бұзды. 1953 жылы Хьюз АҚШ-тың Paramount Pictures, Inc. компаниясына қарсы монополияға қарсы іс шеңберінде жоғары беделді сот процесіне қатысты. Сот отырыстарының нәтижесінде RKO-ның тұрақсыз жағдайы айқын болды. RKO-ның ұсақ акционерлерінен келіп түсетін сот талаптары Хьюзді қатты мазалады. Олар оны қаржылық бұрыс әрекеттер жасады және корпоративтік басқаруды дұрыс жүргізбеді деп айыптады. Хьюз 1950-1953 жылдардағы Корея соғысы кезінде ұшақтар өндіру және TWA холдингіне назар аударуды қалағандықтан, ол RKO-ның барлық қалған акционерлерін сатып алуды ұсынды. 1954 жылдың соңына қарай Хьюз RKO-ның толық бақылауын 24 миллион долларға сатып алды, бұл үнсіз фильмдер дәуірінен бері Голливудтың ірі студиясының бірінші жалғыз иесі болды. Алты айдан кейін Хьюз студияны General Tire and Rubber Company компаниясына 25 миллион долларға сатты. Хьюз өзі өндірген фильмдердің құқықтарын, соның ішінде RKO-да түсірілген фильмдерді сақтап қалды. Ол сондай-ақ Джейн Расселдің келісімшартын сақтап қалды. Говард Хьюз үшін бұл киноиндустриясындағы 25 жылдық қатысуының соңы болды. Алайда, оның қаржылық шебер екеніне қатысты беделіне ешқандай нұқсан келтірмеді. Сол кезеңде RKO классикалық нуар фильмдерін өндірудің үйі ретінде танылды, себебі Хьюзтің өкілеттігі кезінде мұндай фильмдерді жасауға қажетті бюджет шектеулі болды. Хьюз RKO-дан 6,5 миллион доллар жеке пайдаға қол жеткізген соң кетіп қалды. Ноа Дитрихтің сөзіне сүйенсек, Хьюз театрларды сатудан 10 миллион доллар пайда тапты және RKO-ға 7 жыл иелік етуден 1 миллион доллар пайда тапты. Бастапқыда Desert Inn-де тұрған Хьюз бөлмесін босатудан бас тартты және бүкіл қонақ үйді сатып алуға шешім қабылдады. Хьюз өзінің қаржы империясын Лас-Вегастағы жылжымайтын мүлік, қонақ үйлер және БАҚ-қа дейін кеңейтті, шамамен 300 миллион доллар жұмсады және көптеген танымал қонақ үйлерді, әсіресе ұйымдасқан қылмыспен байланысты орындарды сатып алу үшін өзінің айтарлықтай билігін пайдаланды. Ол Лас-Вегастағы ең ықпалды адамдардың біріне айналды. Ол Лас-Вегастың бейнесін оның Жабайы батысынан және кейіннен мафиялық/ұйымдасқан қылмыс тамырларынан гөрі жаңарып, мәдениетті қалаға айналдыруға ықпал етті. Desert Inn-нен басқа, Хьюз ақырында Sands, Frontier, Silver Slipper, Castaways және Ренодағы Landmark және Harold's клубына ие болды. Лас-Вегастағы төрт жыл ішінде Хьюз Невададағы ең ірі жұмыс берушіге айналды, бірақ бұл факт нақты расталмады. 1975 жылы H-1 Racer Смитсонов институтына сыйға берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Хьюз өзінің компаниясын қорғаныс саласының ірі мердігеріне айналдырды. Hughes Helicopters бөлімшесі 1947 жылы құрылды, ол кезде вертолет өндіруші Kellett өзінің соңғы дизайнын Hughes компаниясына өндіріске сатты. Hughes Aircraft АҚШ-тың ірі аэроғарыш және қорғаныс мердігеріне айналды, ол ғарыш кемелері, әскери ұшақтар, радар жүйелері, электрооптикалық жүйелер, алғашқы лазер, ұшақ компьютерлік жүйелері, зымыран жүйелері, ғарыш саяхаты үшін иондық қозғалтқыштар, коммерциялық спутниктік жүйелер және басқа да электрондық жүйелер сияқты көптеген технологиялық өнімдерді өндірді. 1948 жылы Хьюз Hughes Aircraft компаниясының жаңа бөлімшесін құрды: Hughes Aerospace Group. Hughes Space and Communications Group және Hughes Space Systems Division кейін 1948 жылы өз бөлімдерін құру үшін бөлінді және 1961 жылы Hughes Space and Communications Company компаниясына айналды. 1953 жылы Говард Хьюз Hughes Aircraft Company компаниясының барлық акцияларын жаңадан құрылған Howard Hughes Medical Institute институтына берді, осылайша аэроғарыш және қорғаныс мердігерін салықтан босатылған қайырымдылық ұйымына айналдырды. Howard Hughes Medical Institute 1985 жылы Hughes Aircraft компаниясын General Motors компаниясына 5,2 миллиард долларға сатты. 1997 жылы General Motors Hughes Aircraft компаниясын Raytheon компаниясына сатты, ал 2000 жылы Hughes Space & Communications компаниясын Boeing компаниясына сатты. Boeing, GM және Raytheon компанияларының бірігіп Hughes Research Laboratories компаниясын сатып алды, ол микроэлектроника, ақпарат және жүйелік ғылымдар, материалдар, сенсорлар және фотоника саласындағы жетілдірілген зерттеулерге бағытталған. Олардың жұмыс кеңістігі негізгі зерттеулерден бастап өнімді жеткізіп беруге дейін жетеді. Олар әсіресе жоғары өнімді интегралды схемалар, жоғары қуатты лазерлер, антенналар, желілер және интеллектуалды материалдар саласындағы мүмкіндіктерге баса назар аударды.
Әлемді айналып ұшу
1938 жылдың 14 шілдесінде Хьюз тағы бір рекорд орнатты – әлемді айналып ұшуды бар болғаны 91 сағатта (үш күн, 19 сағат, 17 минут) аяқтады. Бұл 1933 жылы Уайли Посттың бір қозғалтқышты Lockheed Vega ұшағымен көрсеткен 186 сағаттық (жеті күн, 18 сағат, 49 минут) бұрынғы рекордын шамамен төрт күнге асып түсті. Хьюз ұшу суреттері жарық көргенге дейін үйіне оралды. Нью-Йорк қаласынан ұшып, Хьюз Париж, Мәскеу, Омск, Якутск, Фэрбанкс және Миннеаполис қалаларына барып, содан кейін Нью-Йоркқа қайтып келді. Бұл сапар үшін ол ең жаңа радио және навигациялық құралдармен жабдықталған Lockheed 14 Super Electra (NX18973, экипажы төрт адамнан тұратын екі қозғалтқышты көлік) ұшағын пайдаланды. Гарри Коннор – екінші пилот, Томас Турлоу – навигатор, Ричард Стоддарт – инженер, ал Эд Лунд – механик болды. Хьюз бұл ұшуды АҚШ авиациялық технологиясының үлкен жетістігі деп есептеді, сонымен қатар ұзақ қашықтыққа қауіпсіз әуе саяхатының мүмкін екенін көрсетті. Айова штатының Мистик қаласынан келген Альберт Лодвик ұшу операцияларын ұйымдастырушы ретінде қажетті дағдыларды қамтамасыз етті. Хьюз бұрын байлығына қарамастан, Кэтрин Хепбернмен қарым-қатынасымен көбірек танымал болған еді, бірақ Нью-Йорк қаласы оған енді Қаһармандар аллеясында лентадан шеру ұйымдастырды. Ол 1936 және 1938 жылдары әлемді айналып ұшқаны үшін Хармон кубогымен марапатталды. 1938 жылы Хьюстон қаласындағы Уильям П. Хобби әуежайы (сол кезде Хьюстон қалалық әуежайы деп аталған) Хьюздің құрметіне аталды, бірақ әуежайға тірі адамның атын беруге байланысты наразылықтар туындағаннан кейін аты қайта өзгертілді. Хьюз TWA үшін Boeing 307 Stratoliner ұшағын қаржыландыруға, сондай-ақ Lockheed L 049 Constellation ұшағын жобалау мен қаржыландыруға да қатысты. Басқа авиаторлық наградалар: 1938 жылы Халықаралық авиация федерациясының Бибеско кубогы, 1940 жылы Октав Шану сыйлығы және 1939 жылы Конгрестің арнайы алтын медалі «Ховард Хьюздің авиация ғылымын дамытудағы жетістіктерін мойындағандығы және осы арқылы бүкіл әлемде елдеріне үлкен құрмет әкелгені үшін». Президент Гарри С. Трумэн F 11 апатынан кейін Хьюзге Конгресс медалін жіберді. Әлемді айналып келгеннен кейін Хьюз Ақ үйге медальді алуға барудан бас тартты. Бастапқы сынақ ұшулары ұшуды басқаруда елеулі мәселелер бар екенін көрсетті, сондықтан D 2 ұшағы қанаттарын кеңінен өзгерту үшін ангарға қайтарылды, және Хьюз оны D 5 деп қайта атауды ұсынды. Алайда 1944 жылдың қараша айында, әлі де толыққанды аяқталмаған D 2 ұшағы шамамен шатыр жарылғаннан кейін болған ангар өртінен қирады.
Сикорский С-43 ұшағының апатты апаты
1943 жылдың көктемінде Хьюз Лас-Вегаста шамамен бір ай өткізді, өзінің Sikorsky S 43 амфибиялық ұшағын сынақтан өткізіп, H 4 Hercules ұшағымен ұшуға дайындық ретінде Мид көлінде қону мен ұшу жаттығуларын жасады. Күндіз көлдегі ауа райы өте қолайлы болды, ал түнде Хьюз Лас-Вегастың көңіліне тоймады. 1943 жылдың 17 мамырында Хьюз Калифорниядан Sikorsky ұшағымен екі Азаматтық авиация басқармасы (CAA) инспекторын, екі қызметкерін және актриса Ава Гарднерді алып келді. Хьюз Гарднерді Лас-Вегаста қалдырып, Мид көліне S 43 ұшағында біліктілік сынақтарын жүргізу үшін ұшып барды. Сынақ ұшуы сәтті болмады. Sikorsky Мид көліне құлап, CAA инспекторы Секо Клайн және Хьюздің қызметкері Ричард Фелт қаза тапты. Хьюз жоғарғы басқару тақтасына соқтығысқанда басының үстінен ауыр жарақат алды және оны борттағы басқа біреу құтқаруға мәжбүр болды. Хьюз ұшақты көтеру үшін суға батып, іздеу жұмысын жүргізгендерге 100 000 доллар төледі, ал кейін оны қалпына келтіруге 500 000 доллардан астам ақша жұмсады. Хьюз ұшақты Хьюстонға жіберді, онда ол көп жылдар бойы тұрды.
XF-11 ұшағының қазаға ұшырауы
Хьюз 1946 жылғы 7 шілдеде Хьюз әуежайының жанында XF 11 ұшағының алғашқы рейсін орындаған кезде өлімге жуық болды. Хьюз сынақ рейсін USAAF белгілеген 45 минуттан асыра созды, мүмкін қону шассисінің жиырылуымен байланысты алаңдағандықтан. Масло ағуы салдарынан қарсы айналатын пропеллерлердің бірі кері бұрылып, ұшақты күрт бұрып, биіктігін жылдам жоғалтты. Хьюз ұшақты құтқару үшін Лос-Анджелес кантри клубының гольф алаңына қондыруға тырысты, бірақ XF 11 алаңға жеткенге бірнеше секунд қалғанда күрт құлап, кантри клубты қоршаған Беверли-Хиллз ауданында апатқа ұшырады. XF 11 үш үйді қиратқаннан кейін тоқтады, жанар май бактары жарылып, ұшақ пен жақын жердегі 808 North Whittier Drive мекенжайындағы Чарльз Э. Мейерге тиесілі үй өртеніп кетті. Хьюз өртенген қирандылардан өзін-өзі шығарып алуға үкілі болды, бірақ АҚШ Теңіз корпусының аға сержанты Уильям Л. Дуркин оны құтқарып алғанша ұшақтың жанында жатты. Дуркин сол кезде достарына қонаққа барған еді. Хьюз апатта ауыр жарақат алды: сынған жағалай сүйек, бірнеше сынған қабырға, кеудесінің сынуы, сол өкпесі құлап, жүрегі кеуде қуысының оң жағына ығысып, көптеген үшінші дәрежелі күйіктер. Көп айтылатын әңгіме бойынша, Хьюз өмірінің соңына дейін "Мэрин" журналына алғыс ретінде чек жіберген. Ноа Дитрих Хьюз Дюркинге айына 200 доллар жібергенін айтты, бірақ Дюркиннің қызы Хьюзтен ақша алғанын жоққа шығарды. Дене жарақаттарына қарамастан, Хьюз ақылының әлі де жұмыс істеп тұрғанына мақтан тұтты. Аурухана төсегінде жатқанда, ол төсектің дизайны ұнамайтынын айтты. Ол зауыт инженерлерін шақырып, ыстық және суық сумен жабдықталған, алты бөлімнен тұратын, 30 электр моторымен басқарылатын, түймелермен реттелетін арнайы төсек жасауды тапсырды. Хьюз ауыр күйіктерден туындаған ауырсынуды жеңілдету үшін аурухана төсегін арнайы жасады. Бірақ ол өзі жасаған төсекті ешқашан пайдаланбады. Дәрігерлер Хьюздің жазылуын керемет деп санады. Көптеген адамдар оның ұзақ мерзімді опиатқа тәуелділігін қалпына келтіру кезінде ауырсынуды басу үшін қолданған кодеинге байланысты деп есептейді. Дегенмен Дитрих Хьюз "қиын жолмен" – ұйқы таблеткалары мен ешқандай опиатсыз – жазылғанын мәлімдеді.
H-4 Геркулес
Соғыс өндірісі кеңесі (әскери емес) бастапқыда Генри Кайзер мен Хьюзбен келісімшарт жасасып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Атлантика арқылы әскерлер мен жабдықтарды тасымалдау үшін HK 1 Hercules ұшқыш қайығын жасауға келісті, бұл неміс суасты қайықтарына осал болған теңіз әскер тасымалы кемелеріне балама ретінде қарастырылды. Әскери қызметтер бұл жобаға қарсы болды, себебі ол жоғары басымдықты жобалардан ресурстарды тартып алады деп санайтын, бірақ Хьюздің Вашингтондағы ықпалды одақтастары оны қолдады. Даулардан кейін Кайзер жобадан бас тартты, ал Хьюз оны H 4 Hercules ретінде жалғастыруды шешті. Дегенмен, ұшақ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ғана аяқталды. "Геркулес" әлемдегі ең үлкен ұшқыш қайық, ағаштан жасалған ең үлкен ұшақ және 319 фут (97 м) қанат көлденеңімен кез келген ұшақтың ең ұзын қанат көлденеңіне ие болды (екінші ең үлкен қанат көлденеңі шамамен 310 фут (94 м) құрады). (Геркулес енді ең ұзын немесе ең ауыр ұшақ емес, 1985 жылы жасалған Антонов Ан-225 Мрия одан асып түсті.) "Геркулес" 1947 жылдың 2 қарашасында Хьюзтің басқаруымен судан 1 миль (2 км) қашықтықта, 70 фут (21 м) биіктікте бір рет қана ұшты.
Әуе компаниялары
1939 жылы Transcontinental & Western Airlines компаниясының президенті Джек Фрайдің ұсынысымен Хьюз, Trans World Airlines (TWA) компаниясының акцияларының көп бөлігін (нақтырақ айтқанда, 78 пайызын) тыныш түрде сатып ала бастады; 1944 жылға қарай ол әуе компаниясының бақылау үлесіне ие болды. TWA-да ресми лауазымы болмаса да, Хьюз директорлар кеңесін өзі таңдады, оның құрамында Ноа Дитрих та болды, және авиакомпания қызметкерлеріне тікелей бұйрықтар беріп отырды. Hughes Tool Co. компаниясы Boeing компаниясы жасаған алғашқы алты Stratoliner ұшағын сатып алды. Хьюз олардың біреуін жеке пайдаланды, ал қалған бесеуін TWA пайдалануына рұқсат берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хьюз Вашингтондағы саяси байланыстарын пайдаланып, TWA-ға Еуропаға рейстер жасау құқығын алды, осылайша ол ішкі және трансатлантикалық бағыттарды біріктірген АҚШ-тағы жалғыз авиакомпания болды. United Airlines, American Airlines және Pan American World Airways сияқты бәсекелестер 707 ұшақтарына үлкен тапсырыс бергенімен, Хьюз Hughes Tool Company арқылы 707-ге тек сегіз дана тапсырыс берді және TWA-ға осы ұшақтарды пайдалануға тыйым салды. TWA-ның реактивтік ұшақтарға жасаған тапсырысын қаржыландыру Хьюз бен Ноа Дитрих арасындағы қарым-қатынастың аяқталуына және, әрі қарай, Хьюздың TWA басқаруынан кетуіне себеп болды. Хьюз тапсырыстарды төлеуге жеткілікті ақшаға немесе болашақ ақша ағынына ие болмады және дереу банк несиесін іздемеді. Хьюздің Дитрихтің қаржылық кеңесін тыңдамауы 1956 жылдың соңында екеуінің арасындағы қарым-қатынастың ушығуына әкелді. Хьюз Дитрихтің өзін ақыл-естігінен айырылған деп жариялауға тырысқанын сенді, бірақ бұл туралы нақты дәлелдер жоқ. Дитрих 1957 жылдың мамырында телефон арқылы отставкаға кетті, өйткені Хьюз оған акциялардың опцияларын беруден бас тарды және реактивтік ұшақтарды қаржыландыру мәселесінде ешқандай прогресс болмады. Хьюздің психикалық денсаулығы нашарлаған сайын, ол Боинг пен Convair компанияларына төлемдерді кешіктіру үшін түрлі тактикаларды қолданды; оның осы әрекеттері TWA банктерін оны басқарудан алып тастауды талап етуге мәжбүр етті, себебі Хьюз қудалаудан қорғалған еді. 1966 жылы Хьюз TWA акцияларын сатуға мәжбүр болды. TWA акцияларын сату Хьюзге 546 549 771 доллар табыс әкелді. 1970 жылы Хьюз Сан-Францискодағы Air West компаниясын сатып алып, оны Hughes Airwest деп атады. Air West 1968 жылы Bonanza Air Lines, Pacific Air Lines және West Coast Airlines компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды, олардың барлығы АҚШ-тың батыс аймағында жұмыс істеді. 1970-ші жылдардың соңында Hughes Airwest Boeing 727 200, Douglas DC 9 10 және McDonnell Douglas DC 9 30 реактивтік ұшақтарынан тұратын толықтай реактивтік паркті пайдаланды, АҚШ-тың батысындағы кең маршрут желісінде, сондай-ақ Мексика мен Канаданың батыс аймақтарына рейстер жасады. 1980 жылға қарай әуе компаниясының маршрут жүйесі Хьюстон (Хобби әуежайы) мен Милуокиге дейін жетті, жалбарлығы 42 бағытқа рейстер жасалды. Оның ең танымал жұмыстарының бірі – "Жаулаушы" (1956) фильміне қатысуы болды. Фильм кассада табыс тапса да, оның тақырыбы, диалогтары мен актерлік құрамы сынға ұшырады. Ол Юта штатының Сент-Джордж қаласында түсірілді, онда 100-ден астам ядролық бомба сынақтан өткізілген. Кейін актерлер мен түсірілім тобының көпшілігі қатерлі ісікке шалдықты, осылайша фильм "RKO радиоактивті картинасы" деп аталды. Хьюз фильмнің барлық көшірмелерін сатып алып, өлер алдындағы жылдары әр түнде үйде көретін. Charnay кейіннен "Жаулаушы" фильмін өндірген Four Star кино және телекомпаниясын сатып алды. Хьюз бен Шарнайдың ең көп талқыланған мәмілелері AirWest компаниясын сатып алумен байланысты болды. Шарней Хауард Хьюз бен оның серіктестері Air West компаниясын сатып алған сатып алу тобын басқарды. Хьюз, Шарней және тағы үш адам айыпталып сотқа тартылды. АҚШ прокуроры ДеВо Хитон жасаған айыптау актісінде топ Air West акцияларының бағасын төмендету үшін компания директорларын Хьюзге сатуға мәжбүрлеу мақсатымен сөз байласты деп айыпталды. Сот ісі кезінде судья айыптау актісінде Хьюз, Шарней және басқа да айыпталушылардың заңсыз әрекет жасағаны туралы мәліметтер келтірілмегенін анықтағаннан кейін айыптаулар алынып тасталды. Істің қысқартылуына шешім қабылдаған федералды судья Томпсон бұл айыптауды өзі көрген ең нашар айыптаулардың бірі деп атады. АҚШ прокуроры ДеВо Хитонның көмекшісі Дин Вернон қылмыстық істі екінші рет қозғады. 1974 жылдың 13 қарашасында Федералды судья шешім шығарып, бұл жағдай "үлкен байлықтың күшін кінәлі түрде теріс пайдалануды" көрсетеді, бірақ сот пікірінде "ешқандай қылмыс жасалмаған" деді. Air West келісімінің салдарынан кейін SEC бұрынғы акционерлерге Air West акцияларын сатудан болған шығындарды өтеу үшін төлем жасады. Жоғарыда айтылғандай, Air West кейіннен Hughes Airwest деп аталды. Хьюз, Шарней және олардың серіктестеріне қатысты қылмыстық іс қозғалғаннан кейін ұзақ үзіліс болғаннан кейін, Хауард Хьюз Хьюстонға бара жатқанда Акапулькодан ортада қайтыс болды. Хьюз қайтыс болғаннан кейін қылмыстық іс қозғауға тағы да тырысылмады.
Говард Хьюз медициналық институты
1953 жылы Хьюз Майамиде Говард Хьюз медициналық институтын (қазіргі уақытта Вашингтон қаласына жақын Шеви Чейзде орналасқан) негізгі биомедициналық зерттеулер жүргізу мақсатында құрды, оның ішінде Хьюзтің сөздерімен айтқанда, «өмірдің пайда болуын» түсінуге тырысуды бастады. Бұл оның ғылым мен технологияға өмір бойы бойын бұрған қызығушылығының нәтижесі болды. Хьюз 1925 жылы 19 жасында қол қойған өсиетінің алғашқы нұсқасында оның мұрасының бір бөлігі оның атымен аталатын медициналық институт құруға жұмсалуы тиіс делінген. Салық органымен (IRS) үлкен дау туғанда, Хьюз өзінің Хьюз Ұшақ Компаниясындағы барлық акцияларын институтқа берді, осылайша аэроғарыш және қорғаныс мердігерін толық салықтан босатылған қайырымдылық қорының табыс әкелетін ұйымына айналдырды. Хьюздің 1946 жылғы ұшақ апатынан кейін оны емдеген жеке дәрігері Верн Мейсон институттың медициналық кеңесшілер комитетінің төрағасы болды. 1985 жылы Говард Хьюз медициналық институтының жаңа басқару кеңесі Хьюз Ұшақ Компаниясын General Motors компаниясына 5,2 миллиард долларға сатты, бұл институттың қарқынды өсуіне жағдай жасады. 1954 жылы Хьюз Хьюз Ұшақ Компаниясын қорға берді, ол Хьюз Құрал Компаниясына активтер үшін 18 миллион доллар төледі. Қор Hughes Tool Co. компаниясынан жерді жалға алды, содан кейін оны Hughes Aircraft Corp. компаниясына жалға берді. Жылдық 2 миллион долларлық жалға алудан түскен табыс қордың айналымдық капиталына айналды.
Glomar Explorer және K-129 алу
1972 жылы, суық соғыс кезеңінде Хьюзге, оның көп жылдық серіктесі Дэвид Шарней арқылы ЦРУ, төрт жыл бұрын Гавайи маңында батып кеткен К-129 советтік суасты қайығын құпия түрде іздеуге көмектесу үшін жүгінді. Хьюздің қатысуы ЦРУ-ға сенімді жамылғы жасауға мүмкіндік берді, ол терең теңізде қымбат тұратын зерттеулер жүргізді және теңіз түбінен марганец түйіндерін өндірді. Ізкесу жоспарында арнайы құтқару кемесі – Glomar Explorer пайдаланылды. 1974 жылдың жазында Glomar Explorer советтік кемені көтеруге тырысты. Бірақ көтеру барысында кеменің ұстағыш құрылғысының бұзылуы салдарынан суасты қайықтың жартысы жұлып түсіп, теңіз түбіне құлады. Осы бөлімде ізделіп жатқан көптеген заттар, соның ішінде кодтар кітабы мен ядролық қарулар болған деп есептеледі. Екі ядролық торпеда және бірнеше шифрлау машиналары, сондай-ақ алты советтік суасты қайықшысының денелері табылды, олар кейіннен салтанатты түрде теңізге жерленді. Бұл операция, Azorian деп аталды (бірақ баспасөз бұл жобаны Дженнифер жобасы деп қате атады), 1975 жылдың ақпанында Хьюзтің штаб-пәтерінен 1974 жылдың маусымында ұрланған құпия құжаттар жарияланғаннан кейін әйгілі болды. Хьюз өзінің атын және компаниясының ресурстарын бұл операцияға бергенімен, оның компаниялары жобаға тікелей қатыспады. Glomar Explorer ақырында Transocean компаниясына сатылды және 2015 жылы мұнай бағасының күрт төмендеуіне байланысты металл тескісіне жіберілді.
Ертедегі романстар
1929 жылы Хьюздің төрт жыл үйленген әйелі Элла Хьюстонға оралып, ажырасуға өтініш берді. Хьюз көптеген танымал әйелдермен кездесті, соның ішінде Джоан Кроуфорд, Дебра Пейджет, Билли Дов, Фейт Домерг, Бетт Дэвис, Ивон Де Карло, Ава Гарднер, Оливия де Гавиленд, Кэтрин Хепберн, Хеди Ламарр, Джинджер Роджерс, Пат Шихан, Глория Вандербильт, Мами Ван Дорен және Джин Тиерни. Ол сонымен қатар Джоан Фонтейнге бірнеше рет үйлену ұсынысын жасады, оның "Розалар төсегі жоқ" атты автобиографиясында айтылғандай. Жан Харлоу оны "Тозақ періштелерінің" премьерасына қатыстырды, бірақ Ноа Дитрих көп жылдар өткен соң бұл қарым-қатынас қатаң түрде кәсіби болғанын жазды, себебі Хьюз жеке өмірінде Харлоуды ұнатпады. 1971 жылы жарық көрген "Ховард: Таңғажайып мырза Хьюз" кітабында Дитрих Хьюздің Джейн Расселді шынайы түрде ұнатып, құрметтегенін, бірақ онымен романтикалық қарым-қатынас жасауға тырыспағанын айтты. Алайда Расселдің өмірбаянында Хьюз бір кештен кейін оны ұйықтауға шақырғаны жазылған. Рассел (сол кезде үйленген) одан бас тартты, ал Хьюз мұндай жағдай қайталанбайтынына уәде берді. Екеуі көп жыл бойы кәсіби және жеке достастығын сақтап қалды. Хьюз Тиернимен жақын дос болып қалды, ол оны сүйіспеншілікке тартуға тырысқаннан кейін "Менің ойымша, Говард қозғалтқышы жоқ нәрсені жақсы көре алмайды" деген пікірін білдірді. Кейін Тиернидің қызы Дарья туғанда саңырау, соқыр болып, оқу қабілеті нашар болды, себебі Тиерни жүкті кезінде қызылшаға шалдыққан. Хьюз Дарьяға ең жақсы медициналық көмек көрсетілгенін және барлық шығындар төленгенін қадағалады.
Көшедегі жағажай
1933 жылы Хьюз «Ровер» деп аталатын сәнді бу яхтасын сатып алды, ол бұрын шотландтық кеме қатынасының магнаты Джеймс Маккейге, Инчкейптің 1-ші графына тиесілі болған. Хьюз: «Мен «Роверді» ешқашан көрген емеспін, бірақ оны Ллойдтың сарапшыларының жобалары, фотосуреттері және есептері бойынша сатып алдым. Менің тәжірибемде ағылшындар – әлемдегі ең адал халық», – деді. Хьюз яхтаға «Southern Cross» деген ат берді, кейіннен оны швед кәсіпкері Аксель Веннер-Гренге сатты.
1936 жылғы автокөлік апаты
1936 жылдың 11 шілдесінде Хьюз Лос-Анджелестегі 3-ші көше мен Лорейн бұрышында өз көлігімен Габриэль С. Мейер есімді жаяу жүргіншіні қағып өлтірді. Апаттан кейін Хьюз ауруханаға жеткізіліп, мас емес екені анықталды, бірақ қарап тұрған дәрігер Хьюздің ішімдік ішкенін жазды. Оқиғаға куә болған адам полицияға Хьюздің жылдамдықпен жүргізіп, қауіпсіздік ережелерін бұзғанын, ал Мейердің трамвай аялдамасының қауіпсіз аймағында тұрғанын айтты. Хьюз сақтықсыздықтан адам өлтірген деген күдікпен ұсталды және адвокаты Нил С. Маккарти сотқа шақыру ордерін алып, сот тергеуі аяқталғанша босатылды. Бірақ сот тергеуі кезінде куәгер өз сөзін өзгертті және Мейер Хьюзтің көлігінің алдына тікелей шыққан деді. Хьюзбен бірге көлікте болған Нэнси Бейли (Уоттс) осы оқиғаның соңғы нұсқасын растады. 1936 жылдың 16 шілдесінде Мейердің өлімі бойынша сот отырысында қазылар алқасы Хьюзті кінәлі деп таба алмады. Хьюз тергеуден кейін журналистерге: "Мен баяу келе жатқанда, қараңғыдан бір адам алдыма шықты", - деді.
Жан Петерспен неке
1957 жылы 12 қаңтарда Хьюз Невада штатының Тонопа қаласындағы шағын қонақ үйде актриса Жан Петерсқа үйленді. Олар 1940 жылдары танысқан, Петерс әлі киноактрисасы болмаған кезде. 1947 жылы олардың жарқын романы көпшілікке белгілі болды, үйлену туралы әңгімелер тарады, бірақ ол мансабына зиян келтіретінінен қорқып, одан бас тартты. Кейіннен Петерс Хьюздің "ешқашан сүйген жалғыз әйелі" екені айтылды, тіпті олар қарым-қатынаста болмаған кезде де, ол күзетшілеріне оны үнемі бақылауға алуын бұйырған көрінеді. Актер Макс Шоуолтер бұл ақпаратты растады, ол 1953 жылы «Ниагара» фильмін түсірген кезде Петерстің жақын досы болған. Шоуолтер сұхбат берушіге, Петерспен жиі кездесетіндіктен, Хьюздің адамдары оны жалғыз қалдырмаса, мансабын жоятындарын айтқан. Никсонның 1972 жылы демократтардың жоспарларын білуге тырысуының бір себебі, демократтардың Никсон президенттік лауазымға келгеннен кейін оның досы Бебе Ребозо Хьюзден алған пара туралы білетініне сенгені болды. 1971 жылдың соңында Дональд Никсон ағасы үшін алдағы президенттік сайлауға дайындалу мақсатында ақпарат жинады. Оның деректерінің бірі – Хьюздің бұрынғы бизнес кеңесшісі, сонымен қатар Демократиялық Ұлттық Комитетінің төрағасы Ларри О'Брайенмен жұмыс істеген Джон Х. Мейер еді. Мейер бұрынғы вице-президент Хьюберт Хамфри және басқалармен бірлесіп, Никсонның сайлау штабына қасақана бұрмаланған ақпарат таратуды жоспарлады. Мейер Дональдқа демократтардың сайлауда жеңіске жететініне сенімді екенін айтты, себебі Ларри О'Брайен Ричард Никсонның Говард Хьюзбен заңсыз байланыстары туралы жарияланбаған көптеген құпия ақпаратқа ие болған; шындығында О'Брайенде мұндай ақпарат болмаса да, Мейер Никсонның олай ойлағанын қалады. Дональд ағасына О'Брайеннің Никсонның сайлау науқанын құлатпайтын зиянды ақпаратқа ие екенін хабарлады. Сенаттың Уотергейт комитетінің бас тергеушісі Терри Лензнер, Никсонның О'Брайеннің Никсонның Хьюзбен байланыстары туралы не білетінін білу ниеті Уотергейтке шабуылға түсуге ықпал еткен болуы мүмкін деп болжайды.
Дене және ақыл-ойдың нашарлауы
Хьюз эксцентриктік деп есептелді және ауыр обсессивтік-компульсивтік бұзылыстан (ОКБ) зардап шекті. Дитрих Хьюздің кешкі асына әрдайым бірдей нәрсе жегенін жазды: орташа пісірілген Нью-Йорк стейкі, кешкі салат және бұршақ, бірақ ірілерін шетіне итеріп, кішкентайларын ғана жеді. Таңертеңгі аста ол жұмыртқасын отбасылық аспаз, Лили дайындағандай пісіруді қалаған. Хьюздің "мікробтарға деген қорқынышы" болды, ал "құпияға құштарлығы манияға айналды". Ол көмекшілеріне егжей-тегжейлі хаттар жазып, оларға оған қарамау және сөйлемеу, егер ол сұрамаса, тікелей нұсқау берді. Осы кезеңде Хьюз креслосында отырып, көбінесе жалаңаш күйде, үздіксіз фильмдер көретін. 1958 жылғы жазда ол қайта пайда болғанда, оның гигиенасы нашар болды. Ол апталар бойы жуынбаған және шашы мен тырнақтарын қырқып үлкермеген; бұл аллодиниядан болуы мүмкін, ол әдетте ауыртпайтын тітіркендіргіштерге де ауыру реакциясын тудырады. Хьюз 1968 жылғы "Мұз станциясы Зебра" фильміне әуес болды және оны үнемі қайталап көрді. Көмекшілерінің айтуынша, ол оны 150 рет көрген. "Бағындырушы" фильмінің коммерциялық және сындық сәтсіздігіне өкініп, ол фильмнің барлық даналарын 12 миллион долларға сатып алып, қайта-қайта қарады. Paramount Pictures 1979 жылы, оның қайтысынан үш жыл кейін фильм құқықтарын сатып алды. Хьюз микробтардан қорғану үшін заттарды сүлгілермен ұстауды талап етті. Сондай-ақ, ол адамдардың киімдеріндегі шаң-тозаң, дақтар және басқа да кемшіліктерді байқап, оларды түзетуді талап еткен. Америкадағы ең танымал адамдардың бірі болған Хьюз ақырында көпшілік назарынан жоғалып кетті, бірақ таблоидтар оның мінез-құлқы мен тұру орны туралы қауесеттерді жалғастырды. Оның өлім аузында екені, психикалық тұрақсыздығы немесе тіпті қайтыс болғаны туралы хабарлар тарады. Көптеген авиаапаттардан алған жарақаттар Хьюздің өмірінің көп бөлігін ауырумен өткізуіне себеп болды, соңында ол кодеинге тәуелді болды және оны бұлшық ішіне инъекция жасады.
Лас-Вегастағы кейінгі жылдары
Бай және қартайған Хьюз жеке көмекшілерінің сүйемелдеуімен бір қонақүйден екіншісіне көшіп, әрқашан ең жоғарғы қабаттағы пентхауста тұратын. Өмірінің соңғы он жылында, 1966-1976 жылдары, Хьюз көптеген қалалардағы қонақүйлерде тұрды, оның ішінде Беверли-Хиллз, Бостон, Лас-Вегас, Нассау, Фрипорт және Ванкувер. 1966 жылғы 24 қарашада (Алғыс айту күні) Хьюз Лас-Вегасқа теміржол вагонымен келді және Desert Inn қонақүйіне қоныстанды. Ол қонақүйден шығудан бас тартқандықтан және иелерімен одан әрі жанжалдарды болдырмау үшін Хьюз 1967 жылдың басында Desert Inn қонақүйін сатып алды. Қонақүйдің сегізінші қабаты Хьюз империясының орталығы болды, ал тоғызыншы қабаттағы пентхаус оның жеке резиденциясы болды. 1966-1968 жылдар аралығында ол бірнеше басқа қонақүй-казиноларды сатып алды, соның ішінде Castaways, New Frontier, Landmark қонақ үйі мен казино және Sands. Ол кішкентай Silver Slipper казиносын жатын бөлмесінен көрінетін және оны ұйықтамауына себеп болған неон күміс табанының таңбасын жылжыту үшін сатып алды. Хьюз Desert Inn-нен кеткеннен кейін қонақүй қызметкерлері оның перделері ол тұрған кезде ашылмағанын және шіріп кеткенін анықтады. Хьюз Лас-Вегастың имиджін одан да сәнді етуді қалады. Ол көмекшісіне жазған хатында: "Мен Лас-Вегасты кешкі киім киген әдемі киінген адам және қымбат көліктен түсіп жатқан әсем зергерлік бұйымдармен және мехамен әйел ретінде көруді ұнатамын" деді. Хьюз бірнеше жергілікті телеарналарды сатып алды (оның ішінде KLAS TV). Соңында, Хьюздің бұрынғы апаттарынан ми жарақаты, 1932 жылы диагноз қойылған нейросифилис әсері және диагноз қойылмаған обсессивтік-компульсивтік бұзылысы оның шешім қабылдауына едәуір әсер етті. Көптеген соңғы күндердің қасиеттілері комитетте болған "Мормон мафиясы" деп ресми емес аталатын шағын топ Франк Уильям Гей басшылығымен бастапқыда Хьюздің 7000 Romaine мекенжайындағы "жасырын полициясы" қызметін атқарды. Алайда, келесі екі онжылдық ішінде бұл топ үлкен бизнес-холдингтерді қадағалап, бақылады, ЦРУ Гейді мақтады және суға батқан ресейлік субмарина туралы құпия ақпаратты алу үшін Хьюз корпорациясына келісімшарт берді. Олар күнделікті іскерлік операцияларды және Хьюздің денсаулығын қадағалаумен қатар, оның барлық тілегін орындау үшін бар күштерін жұмсады. Мысалы, Хьюз бір кезде Baskin Robbins-тің банан жаңғағы балмұздағын ұнатқан, сондықтан оның көмекшілері оған көп мөлшерде жеткізуді қамтамасыз етуге тырысты, бірақ Baskin Robbins осы дәмді тоқтатқандығын анықтады. Олар арнайы тапсырыс бойынша компания ұсына алатын ең аз мөлшерді - 350 галлонды (1300 литр) сұрап, оны Лос-Анджелестен жіберді. Тапсырыс келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң, Хьюз бананнан шаршағанын және тек француз ванильді балмұздағын қалағанын мәлімдеді. "Дезерт Инн" казино клиенттеріне бір жыл бойы тегін бананнан тоңбаған мұздық таратты. 1996 жылғы сұхбатта Невададағы Говард Хьюз операцияларының бұрынғы басшысы Роберт Махью: "Мұздатқышта әлі де бананнан тоңбаған мұздық бар деген әңгіме бар. Бұл шындық болуы мүмкін" деді. Бірнеше ірі Лас-Вегас бизнес-холдингтерінің иесі ретінде Хьюз Невадада және басқа жерлерде үлкен саяси және экономикалық ықпалға ие болды. 1960 және 1970 жылдары Невададағы жер асты ядролық сынақтарды мақұлдамады. Хьюз қалдық ядролық сәулеленудің қаупіне алаңдап, сынақтарды тоқтатуға тырысты. Сынақтар Хьюзтің күш-жігеріне қарамастан өткенде, жарылыстар соншалықты күшті болды, ол тұрып жатқан бүкіл қонақүй соққы толқындарынан дірілдеді. Екі бөлек соңғы әрекетте Хьюз өкілдеріне президенттер Линдон Джонсон мен Ричард Никсонға 1 миллион доллар көлемінде пара беруді тапсырды. 1970 жылы Жан Петерс ажырасу туралы арыз берді. Екеуі көп жылдар бойы бірге тұрмаған. Петерс өмір бойы жылына 70 000 доллар алимент төлеуін сұрады, инфляцияға сәйкес түзетілді және Хьюздің мүлкіне барлық талаптарынан бас тартты. Хьюз оған миллион доллардан астам төлемақы ұсынды, бірақ ол одан бас тартты. Хьюз ажырасу шарты ретінде Петерстен құпиялылық туралы келісімді талап етпеді. Көмекшілер Хьюз оның жайлы жаман сөз айтпағанын хабарлады. Ол Хьюзбен өмірін талқылаудан бас тартты және баспагерлер мен өмірбаяндардан бірнеше табысты ұсыныстарды қабылдамады. Петерс ажырасуға дейін бірнеше жыл Хьюзді көрмегенін және онымен тек телефон арқылы сөйлескенін ғана айтты. 1972 жылы желтоқсанда Манагуада 6,5 балдық жер сілкінісі болған кезде Хьюз Никарагуадағы Манагуа көліне жақын Intercontinental қонақүйінде жеке өмір мен қауіпсіздікті іздеп тұрды. Сақтық шарасы ретінде Хьюз үлкен шатырға көшті, ол қонақүйге қарап тұрды, ал бірнеше күннен кейін Анастасио Сомоса Дебайленің қонағы ретінде Никарагуа Ұлттық сарайына көшті, ертесі күні жеке ұшақпен Флоридаға ұшып кетті. Кейіннен ол Grand Bahama аралындағы Xanadu Princess Resort пентхаусына көшті, оны жақында сатып алған. Өмірінің соңғы төрт жылында ол Xanadu Beach Resort & Marina пентхаусында дерлік толығымен тұрды. Хьюз Лас-Вегастағы көптеген мүліктеріне 300 миллион доллар жұмсады. Бүкіл алдану соңында ашылды. АҚШ почталық инспекция қызметі (USPIS) Ирвингтің қолтаңбасының үлгілерін беруге мәжбүрлеу үшін сотқа шақыру алды. USPIS тергеуі Ирвингтің пошта қызметін алаялық жасау үшін пайдаланғаны үшін айыпталуына және одан кейін сотталуына әкелді. Ол 17 ай түрмеде отырды. 1974 жылы Орсон Уэллстің F for Fake фильмі Хьюздің автобиографиялық алдануы туралы бөлімді қамтыды, соңғы жылдары оны тыңдаған немесе көрген адамдардың азайып бара жатқандығын еске ала отырып, телеконференцияға Хьюзтің қатысқан-қатыспағаны туралы сұрақ тудырды. 1977 жылы Клиффорд Ирвингтің The Hoax кітабы Ұлыбританияда жарияланды, онда ол осы оқиғалар туралы өзінің әңгімесін баяндады. 2006 жылғы The Hoax фильмі, Ричард Геренің қатысуымен, сондай-ақ осы оқиғаларға негізделген.
Өлім
Хьюз 1976 жылғы 5 сәуірде сағат 1:27-де Роберт Графқа тиесілі және Роджер Саттон мен Джефф Абрамс басқарған Learjet 24B N855W ұшағының бортында қайтыс болды. Ол Мексикадағы Акапулько Принцесс қонақ үйінен (қазіргі Fairmont Acapulco Princess) Хьюстон қаласындағы Методист ауруханасына жол тартқан еді. Оның жалғыздығы және, мүмкін, есірткіге құмарлығы оны тану мүмкін емес қылды. Шашы, сақалы, қолының және аяғының тырнақтары ұзын болған – 2 метр бойы бар оның денесінің салмағы өте аз болды, сондықтан ФБР денеді анықтау үшін саусақ іздерін пайдалануға мәжбүр болды. Говард Хьюзтің «Джон Т. Коновер» деген лақап аты оның денесі Хьюстон қаласындағы моргқа жеткен күні қолданылды. Автопсия нәтижесінде өлімнің себебі бүйрек жеткіліксіздігі екені анықталды. Оның мұрасы үшін есірткіге құмарлығын зерттеуге арналған 18 айлық зерттеуде «біреу осы комадағы адамға қажетсіз және дерлік өлімге әкеп соқтыратын ауырсынуды басатын дәріні еңгізген» деген қорытынды жасалды. Ол дұрыс тамақтанбағандықтан және денесі жаралармен жабылған еді. Бүйректері зақымдалған болғанымен, оның басқа ішкі органдары, соның ішінде миы, ешқандай көрінетін зақым немесе ауруларсыз толыққанды сау деп танылды.
Тірі қалған деп болжанады
Өлімінен кейін Хьюз өзінің өлімін қосақтап шығарды деген бірнеше кеңінен сынға ұшыраған артық ойлар пайда болды. Зейнеткер генерал-майор, Әскери-әуе күштері хатшысының көмекшісі Марк Мусик осы орайда Хьюз басқа есіммен өмір сүріп, 2001 жылдың 15 қарашасында Алабама штатының Трой қаласында қайтыс болғанын мәлімдеді.
Мүліктік
Хьюз қайтыс болғаннан кейін шамамен үш апта өткен соң, Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында Иса Мәсіхтің Әулиелер шіркеуінің бір шенеунігінің үстелінен қолмен жазылған өсиеттама табылды. «Мормондық өсиеттама» деп аталған бұл құжатта түрлі қайырымдастық ұйымдарға 1,56 миллиард доллар (оның ішінде Говард Хьюз Медициналық институтына 625 миллион доллар), Хьюз компанияларының жоғары лауазымды қызметкерлері мен көмекшілеріне шамамен 470 миллион доллар, туысы Уильям Луммиске 156 миллион доллар, ал оның бұрынғы әйелдері Элла Райс пен Джин Петерске 156 миллион доллардан бөлінді. Тағы 156 миллион доллар жанармай құю станциясының иесі Мелвин Даммарға берілді. Ол 1967 жылы Лас-Вегастан 241 шақырым (150 миль) солтүстікке қарай, 95-ші тас жолдың бойында киім-кешегі бүлінген, лас адамды тапқанын айтты. Адам Вегасқа дейін тегін жол сұрады. Даммар оны Сандс қонақүйіне жеткізіп, ол кісінің өзін Хьюз деп айтқанын мәлімдеді. Кейін Даммар Хьюз қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, оның жанармай құю станциясына «белгісіз адам» келіп, үстеліне өсиеттама салынған конверт қалдырғанын айтты. Өсиеттаманың рас екеніне көзі жетпей, не істеу керегін білмей, Даммар оны Иса Мәсіхтің Әулиелер шіркеуі кеңсесіне тапсырды. 1978 жылы Невада соты «Мормондық өсиеттаманы» жалған деп танып, Хьюзтің заңды өсиеттамасыз қайтыс болғанын ресми жариялады. Даммардың оқиғасы кейін 1980 жылы Джонатан Демменің «Мелвин және Говард» фильміне негіз болды. Хьюздің 2,5 миллиард долларлық мүлкі 1983 жылы 22 туысы арасында бөлісті, оның ішінде Говард Хьюз Медициналық институтының сенімдісі Уильям Луммис те болды. АҚШ Жоғарғы Соты Хьюз Ұшақ құрастыру корпорациясы Говард Хьюз Медициналық институтына тиесілі екенін шешіп, ол 1985 жылы General Motors компаниясына 5,2 миллиард долларға сатылды. Сот Калифорния және Техас штаттарының мұралық салық талаптарын қабылдамады. 1984 жылы Хьюздің мүлкі Терри Мурға белгісіз сома төледі. Ол Хьюзбен 1949 жылы Мексика жағалауындағы халықаралық суларда яхтада жасырын үйленгенін және ешқашан ажырасқан емес екенін мәлімдеді. Мур некеге тұрғанын дәлелдемеді, бірақ оның «Сұлулық және миллиардер» атты кітабы бестселлерге айналды.
Мұрағат
Говард Хьюздің қозғалыс суретінен тұратын жинағы Академия кино мұражайында сақталады. Жинаққа Хьюз жасаған немесе жинаған 35 мм және 16 мм көркем фильмдердің, деректі фильмдердің және телебағдарламалардың 200-ден астам данасы кіреді.
Фильм
The Carpetbaggers (1964) фильміндегі басты кейіпкер Джонас Корд (Джордж Пеппард ойнаған) Говард Хьюзбен шартты түрде байланысты. Джеймс Бондтың «Алмаз мәңгі» (1971) фильмінде Виллард Уайт (Джимми Дин ойнаған) атты бойы ұзын, техастық, усақ-түйекке көнбес миллиардер кейіпкері бейнеленген. Ол өзінің бизнес империясын Лас-Вегастағы қонақүйдің пентхаусынан басқарады. Фильмде ол кейін ғана пайда болса да, оның әдеттегі жеке өмірі мен маңызды аэроғарыш келісімдерін жасау фирмасын басқаруы фильмнің сюжетіне маңызды элементтер болып табылады. Бірнеше сахналар сол кезде Хьюзге тиесілі болған The Landmark Hotel and Casino-да түсірілді. «The Amazing Howard Hughes» (1977) – американдық телефильм, Говард Хьюздің өмірінен алынған. Томми Ли Джонс Хьюз рөлін ойнайды. «Melvin and Howard» (1980) – Джонатан Демме режиссерлік еткен, Говард Хьюз рөлінде Джейсон Робардс, Мелвин Дюмар рөлінде Пол Ле Мат түскен фильм. Фильм «Оскар» сыйлығын «Үздік түпнұсқа сценарий» (Бо Голдман) және «Үздік қосалқы әйел рөлі» (Мэри Стинбурген) номинацияларында жеңіп алды. Фильм Мелвин Даммардың Невада шөлінде Хьюзбен кездескенін және оның өсиетінде орын алуына байланысты туындаған сот таластарын көрсетеді. Сыншы Паулин Каэл бұл фильмді «шынайы көңілмен жазылған, қатесіз туынды» деп атады. 1982 жылғы «Creepshow» фильмінде «Олар сені қоршап алады!» атты бөлім бар. Е.Г. Маршалл ойнаған, жеке өмірін сақтайтын, параноик магнат Апсон Пратт Хьюзбен ұқсас. «Tucker: The Man and His Dream» (1988) фильмінде Хьюз (Дин Стоквелл ойнаған) Престон Такерге Нью-Йорктегі тікұшақ зауытынан Текердің машиналарын жасау үшін болат және қозғалтқыштар табуды айтады. Сахна «Геркулес» ұшағы бар ангарда өтеді. 1991 жылғы Walt Disney Pictures компаниясының «The Rocketeer» атты супергеройлық фильміндегі басты кейіпкер Говард Хьюздің (Терри О’Квинн ойнаған) және ФБР-дің назарын аударады. Олар жоғалған реактивті қанатты іздейді, сондай-ақ нацистердің жедел жөнекілерін де ұстауға тырысады. 1992 жылы Time Machine деректі фильмдер сериясының бөлігі ретінде көрсетілген «Howard Hughes Documentary» фильмін Питер Грейвс таныстырды, кейіннен A&E Home Video компаниясы шығарды. «Conspiracy Theory» (1997) фильмінде Джерри Флетчер (Мел Гибсон ойнаған) көше сатушысына өз теориясының бірін айтады: «Вьетнам соғысының бәрі Говард Хьюз Аристотель Онассиске ұтылған тікелей нәтижесі екенін білесіз бе?» деп. Бұл Флетчердің осы қақтығыстың саясаты туралы ойларына сілтеме жасайды. Мартин Скорсезе режиссерлік еткен «The Aviator» (2004) фильмінде Говард Хьюз рөлін Леонардо Ди Каприо ойнайды. Фильм Хьюздің «Аспан періштелері» фильмін түсіруден бастап, «Геркулес» немесе «Spruce Goose» ұшағының сәтті ұшуына дейінгі жеке өміріне тоқталады. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, 11 «Оскар» сыйлығына ұсынылып, бес номинацияны жеңіп алды: «Үздік операторлық жұмыс», «Үздік монтаж», «Үздік костюм дизайны», «Үздік көркемдік безендіру» және «Үздік қосалқы әйел рөлі» (Кейт Бланшетт). «Howard Hughes: The Real Aviator» деректі фильмі 2004 жылы көрсетілді және 2004 жылғы Беркли видео және кино фестивалінде «Үздік деректі фильм» үшін Ұлы фестиваль сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылғы «Robots» анимациялық фильмінде Мистер Бигвельд (дауыстауын Мел Брукс жасаған) – жеке өмірін сақтайтын өнертапқыш және Bigweld Industries иесі, Говард Хьюзбен шартты түрде байланысты. 1973 жылғы «The Partridge Family» эпизодында Джон Астин «Ақымақ миллионердің күнделігі» атты эпизодта оқшауланған миллионер рөлін ойнады. Бұл Говард Хьюздің сол кезде жеке өмірін сақтайтындығына сілтеме жасады. «The American Aviator: The Howard Hughes Story» фильмі 2006 жылы Biography арнасында көрсетілді. Кейіннен ол Джейн Расселдің қатысуымен толық метражды фильмнің көшірмесі бар DVD ретінде шығарылды. «Captain America: The First Avenger» (2011) фильміндегі Хауард Старк (Доминик Купер ойнаған) – болашақ технологияны ойлап табушы, бай адам, Хьюздің тұлғасы мен құлшынысын көрсетеді. «Agent Carter» телесериалындағы оның кейіпкері осы бейнені одан әрі дамытады, сонымен қатар оны Хьюздің әйелдерге құмарлығымен танымал болғанын көрсетеді. Стэн Ли Говардтың ұлы Тони Старк (Iron Man) Хьюзбен ұқсас екенін атап өтті. «Rules Don't Apply» (2016) фильмінің сценарисін және режиссерлігін Уоррен Битти жасаған. Фильмде Битти 1958-1964 жылдар аралығындағы Хьюз рөлін ойнайды. «The Dark Knight Trilogy» фильмінде режиссер Кристофер Ноланның Брюс Уэйн бейнесі Хьюздің өмір салтынан үлкен шабыт алды – «Batman Begins» фильміндегі ойыншылдан бастап «The Dark Knight Rises» фильміндегі жеке өмірін сақтайтын адамға дейін. Нолан өзінің бұрынғы материалдарын, Хьюздің өмірбаянына арналған тоқтап қалған фильміне қосуға тырысқан. «The Hoax» (2006) фильмінде Клиффорд Ирвинг 1970 жылдардың басында Говард Хьюздің жалған өмірбаянын баспаға салады, бұл үлкен медиалық қызығушылықты тудырады.
Ойындар
2007 жылғы BioShock видео ойынындағы Эндрю Райан кейіпкері Хьюзға шала негізделген. Райан – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Америкадағы миллиардер өнеркәсіпші, ол үкіметтерден, діндерден және басқа да "паразиттік" ықпалдардан қашу үшін су астындағы Раптур қаласын құпия түрде салуға бұйрық берген. Бірнеше жыл өткен соң, Райанның Раптурге қатысты көзқарасы антиутопияға айналғанда, ол өзін жасырып, өзін қорғау және қаласын басып алуға тырысқандарға, соның ішінде ойыншы кейіпкеріне қарсы күресу үшін мутацияға ұшыраған адамдардан – "Сплайсерлер" әскерін пайдаланады. L. A. Noire ойынында Хьюз ойынның бастапқы көрінісінде өзінің Hercules H 4 ұшағын таныстырады. H 4 кейіннен DLC-нің "Николсон электроплатинасы" өртке қатысты ісінің маңызды сюжеттік бөлігі болады. Fallout: New Vegas ойынында Роберт Эдвин Хаус кейіпкері, Нью-Вегас жолағының иесі, бай бизнес магнаты және кәсіпкер, Говард Хьюзға негізделген және сыртқы түрі, мінезі және өмірі бойынша оған өте ұқсас. Ойын ішінде Говард Хьюзтың Боинг армиялық ұшағының алдында тұрған суретіне ұқсас Хаус мырзаның портреті де кездеседі.
Музыка
1973 жылы Genesis тобының "Broadway melody of 1974" әнінде Говард Хьюз туралы айтылады: "Көк түсті жұмсақ етік киген Говард Хьюз / Майор-ге күлімсіреп, Уинстон темекісін тартады". 1974 жылы шыққан "Workin' at the Car Wash Blues" әнінде Джим Кроустың әнінің басты кейіпкері Говард Хьюзбен салыстырылады. 1974 жылы ағылшын рок-тобы 10cc-тің "The Wall Street Shuffle" әнінде Хьюз және оның өмір салты соңғы шумағында тікелей айтылады. Ирландиялық The Boomtown Rats тобының 1978 жылғы "A Tonic for the Troops" альбомындағы "Me and Howard Hughes" әні тақырып бойынша. Американдық рок-тобы Kansas-тың 1977 жылғы "Point of Know Return" альбомындағы "Closet Chronicles" әні Говард Хьюз туралы аллегория. AC/DC-нің 1976 жылғы "Dirty Deeds Done Dirt Cheap" альбомындағы "Ain't No Fun (Waiting 'Round To Be a Millionaire)" әнінде әнші Бон Скотт әннің соңында Говард Хьюз туралы айтады: "Эй, сәлем Говард, қалайсың, менің көршім? Ой, иә, Әуежайымнан қанатыңды алып кет!" 1983 жылы Teena Marie-нің "Casanova Brown" әнінде "Оның Хауард Хьюздің ақшасынан да көп қызы болды" деген сөздер бар. Хьюз есімі 2002 жылы Jerry Cantrell-дің "Bargain Basement Howard Hughes" әнінің атауында да, мәтінінде де кездеседі. 2008 жылы американдық поп-панк тобы Bayside-дің "Howard" әні Хьюз туралы жазылған. 2012 жылы американдық әнші-күйші Father John Misty-дің "Nancy From Now On" әнінде Хьюздің қиратушы және тұрақсыз мінез-құлқы әншінің өзіне ұқсас делінеді. 1996 жылы шыққан "Thanks for the Ether" альбомында Rasputina-ның "Howard Hughes" әні Хьюздің кейінгі өміріндегі ерекшеліктері мен оқшаулануы туралы айтады.
The 1983 song "Casanova Brown" by Teena Marie includes the lyric "He's had more girls than Howard Hughes had money". Hughes' name is mentioned in the title and the lyrics of the 2002 song "Bargain Basement Howard Hughes" by Jerry Cantrell. The 2008 song "Howard" by American pop punk band Bayside is written about Hughes. The 2012 song "Nancy From Now On" by American songwriter Father John Misty likens Hughes' destructive and erratic tendencies to the singer's own. The 1996 album "Thanks for the Ether" by Rasputina features a song titled "Howard Hughes" about Hughes' eccentricities and isolation in his later life.