Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық бизнесмен
British businessman
Джордж Кэдбери (19 қыркүйек 1839 – 24 қазан 1922) – ағылшын квакер бизнесмені және әлеуметтік реформатор, ол Ұлыбританияда әкесінің «Кэдбери» какао және шоколад компаниясын дамытты.
George Cadbury (19 September 1839 – 24 October 1922) was an English Quaker businessman and social reformer who expanded his father's Cadbury's cocoa and chocolate company in Britain.
Өмірбаян
Джордж Кэдбери – шай мен кофе саудагері Джон Кэдбери мен оның әйелі Кандияның ұлы еді. Кэдберилер Достар қоғамының, яғни квакерлердің мүшелері болған. Өзі он бес жасқа дейін оқыса да, ол жексенбі күндері ересектер мектебінде ақысыз жұмыс істеді. Он алты жасында ол Йорк қаласындағы Джозеф Раунтриге шәкірт болып, азық-түлік саудасын үйренді.
George Cadbury was the son of John Cadbury, a tea and coffee dealer, and his wife Candia. The Cadburys were members of the Society of Friends or Quakers. He worked at a school for adults on Sundays with no pay, despite only going to the school himself till he was fifteen. At sixteen, he was apprenticed to Joseph Rowntree, in York, to learn the grocery trade.
Cadbury Brothers Limited компаниясы
1855 жылы анасы туберкулезден қайтыс болғаннан кейін әкесінің денсаулығы нашарлауына байланысты отбасылық фирма қиындыққа тап болғанда, ол шәкірттік оқуын аяқтамай-ақ Бірмингемге оралды. Оның ағасы Ричард әкесінің бизнесінде жұмыс істеп жүрді, ал екі аға 1861 жылы Cadbury Brothers шоколад өндіруші фирмасын басқаруға кірісті. 1878 жылы олар Бирмингемнің оңтүстік-батысына қарай 6 шақырым жерде ашық далада 14 акр (57 000 м2) жер сатып алды, онда 1879 жылы жаңа фабрика ашты. Олардың әкесі бұрын какао мен лишайка қоспасын жасап, оның емдік қасиеттері бар деп үміттенген. Ағалар бұл жұмысты жалғастырып, өнімді "Исландиялық Мосс" деп сатуға шығарды. Олар күткендей табысқа қол жеткізе алмаса да, анасынан қалған 4000 фунт стерлинг көмегімен фирманы банкроттан сақтап қалу үшін ұзақ сағаттар бойы жұмыс істеп, өте қарапайым өмір сүрді. Джордж голландиялық шоколадшы Коенрад ван Хоутеннің какаодан жағымсыз майды алу әдісін тапқанын естігенде, ол бұл сусынды одан да тартымды етеді деген оймен, голландия тілін білмей тұрып, Ван Хоутенді көру үшін Голландияға барды. Ол майсыздандыру машинасымен оралды. Машина тиімді болды және Cadbury's "Абсолютті таза, сондықтан ең жақсы" какао эссенциясын шығарды. Бұл компанияны құтқарып, сапалы өнімдерімен және қызметкерлеріне жақсы қарауымен танымал, ірі және табысты кәсіпорынға айналуына мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта қалада қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер бар. Ағалар қызметкерлеріне қамқорлық жасады, олар жұмысшылардың әлеуметтік құқықтарына сенді, сондықтан асханалар мен спорт алаңдарын ұйымдастырды. Ричард қайтыс болғаннан кейін он тоғыз жыл өткен соң Джордж әр жыныс үшін жұмыс комитетін құрды, онда фирманы жақсарту жөніндегі ұсыныстар талқыланды. Ол сондай-ақ, жылдық сыйлық, депозиттік шот және әрбір қызметкер үшін білім беру мүмкіндіктері сияқты басқа да идеяларды іске қосты.
When his family firm was in trouble, due to his father’s declining health after his mother’s death from tuberculosis in 1855, he moved back to Birmingham without having completed his apprenticeship. His older brother Richard was already working in their father’s business, and the two brothers took over the chocolate producer Cadbury Brothers in 1861. In 1878, they acquired 14 acres (57,000 m2) of land in open country, four miles (6 km) south west of Birmingham, where they opened a new factory in 1879. Their father had previously been working on a blend of cocoa and lichen that he had hoped had medicinal properties. The brothers continued the work and launched the product as “Icelandic Moss”. Although it was not the success that they had hoped for, they worked long hours and lived a very frugal lifestyle to keep the firm from insolvency with help from the £4000 that had been left to them by their mother. When George heard about a Dutch chocolatier, Coenraad van Houten, who had devised a method of extracting most of the unpalatable fat from cocoa, which made it a more appealing drink; he went to Holland to see Van Houten although he didn’t speak Dutch. He returned triumphant with a defatting machine. The machine proved to be a success and Cadbury’s launched their “Absolutely Pure Therefore Best” cocoa essence. It saved the company and enabled it to grow into a large and successful enterprise with a reputation for quality products and for treating its employees well. To the present, the town offers affordable housing. The brothers cared for their employees; they both believed in workers’s social rights and hence they installed canteens and sport grounds. Nineteen years after Richard died, George opened a works committee for each gender which discussed proposals for improving the firm. He also pressed ahead with other ideas, like an annuity, a deposit account and education facilities for every employee.
Қайырымдылық
Ол "Вудбрук" – Джозия Мейсон салған грузин стиліндегі сарайды жалға алды, оны ақырында 1881 жылы сатып алды. 1903 жылы ол әлеуметтік қызметке бағытталған білім беру үшін квакерлік жоғары оқу орнын құрды – бұл мекеме бүгінде Вудбрук квакерлік оқу орталығы ретінде қызмет етеді. ХХ ғасырдың басында Джон Вильгельм Роунтримен бірге ғимаратта квакерлік оқу орталығын ашты, ол қазір Еуропадағы жалғыз осындай орталық болып табылады және квакерлер мен басқаларға рухани және әлеуметтік мәселелер бойынша қысқа мерзімді білім беру курстарын ұсынады. 1901 жылы Колониялық хатшы Джозеф Чемберленнің үстемдік еткен Юнионисттік үкіметтің империалистік саясатына наразы болып, Бур соғысына қарсы болған Джордж Кэдбери Daily News (кейін News Chronicle) газетін сатып алып, газетті қарттарға зейнетақы тағайындау және соғысқа, сондай-ақ қанаушылық еңбекке қарсы науқан жүргізу үшін пайдаланды. Кэдбери саясатқа белсенді қатысып, Уильям Гладстонды қолдады. Либералдардың елді Бірінші дүниежүзілік соғысқа (1914-1918 жж.) бастағанына көңілі толмаған Джордж өзінің қолдауын соғысқа қарсы болған Тәуелсіз Еңбек партиясына ауыстырды. Селли Манор қазір мұражай. Джордж Кэдбери 1918 жылы Бирмингем азаматтық қоғамын құруға белсенді түрде атсалысты. Кэдбери Лики Хиллс елдік саябағын Бирмингем халқына сыйға тартты. Ол сонымен қатар 1909 жылдан бастап аурухана ретінде пайдаланылған Нортфилдтегі үлкен үйді Бирмингем мүгедектер одағына сыйлады. Қазір ол Корольдік ортопедиялық аурухана деп аталады. Ол 1922 жылғы 24 қазанда Нортфилд Манор-хауста 83 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Ол Джордж кіші, Мэри Изабель, Эдвард, Генри және Элеонора Кэдберидің анасы болды. 1888 жылғы 19 маусымда Лондонның Саутварк ауданындағы Пекхэм Райда Элизабет Мэри Тейлорға үйленді. Олардың алты баласы болды: Лоренс Джон, Джордж Норман, Элси Доротея, Эгберт, Марион Джанет және Урсула.
He rented 'Woodbrooke' – a Georgian style mansion built by Josiah Mason, which he eventually bought in 1881. In 1903, he founded a Quaker higher educational institution for social service oriented education – an institution that still functions as the Woodbrooke Quaker Study Centre. In the early 20th century, he and John Wilhelm Rowntree established a Quaker study centre in the building, and it remains the only such centre in Europe today, offering short educational courses on spiritual and social matters to Quakers and others. In 1901, disgusted by the imperialistic policy of the Unionist Government dominated by Colonial Secretary Joseph Chamberlain, and opposed to the Boer War, George Cadbury bought the Daily News (afterward the News Chronicle) and used the paper to campaign for old age pensions and against the war and sweatshop labour. Cadbury was actively involved in politics and supported William Gladstone. Dismayed at how the Liberals took the country into the First World War (1914 1918), George switched his allegiance to the Independent Labour Party who were anti war. Selly Manor is now a museum. George Cadbury was one of the prime movers in setting up The Birmingham Civic Society in 1918. Cadbury donated the Lickey Hills Country Park to the people of Birmingham. He also donated a large house in Northfield to the Birmingham Cripples Union that was used as a hospital from 1909. It is now called the Royal Orthopaedic Hospital. He died at home, Northfield Manor House, on 24 October 1922, aged 83 of natural causes. She was the mother of George Jr, Mary Isabel, Edward, Henry, and Eleanor Cadbury. In Peckham Rye, Southwark, London, on 19 June 1888 he married Elizabeth Mary Taylor. They had six children together: Laurence John, George Norman, Elsie Dorothea, Egbert, Marion Janet, and Ursula.
Мұра
Джордж Кэдбери карлион мектебі 2006 жылы ашылды және Ұлыбританиядағы жалғыз карлион мектебі болып табылады. Джордж Кэдберидің құрметіне аталған миниатюралық локомотив бар, ол бастапқыда оның қызы Элси Доротеяның күйеуі Джеффри Хойландқа тиесілі болған.
The George Cadbury Carillon School was opened in 2006 and is the only carillon school in the United Kingdom. George Cadbury has a miniature locomotive named after him, originally owned by the husband of his daughter Elsie Dorothea, Geoffrey Hoyland.