Кіріспе

Сэр Уильям Бреретон, 1-ші баронет, 13 қыркүйек 1604 – 7 сәуір 1661, – ағылшын діни тәуелсіз ойшылы, жазушы және Чеширдегі жер иесі. Ол 1628 және 1653 жылдар аралығында әр түрлі уақытта Чеширден парламент депутаты болып сайланды, ал Англияның бірінші азамат соғысы кезінде Солтүстік Мидлендс айманындағы парламенттік күштердің қолбасшысы болды. 1630 жылдары ол Франция, Голландия Республикасы, Шотландия және Ирландияға кеңінен саяхаттады; оның 1634 және 1635 жылдарғы саяхат күнделіктері 19 ғасырда жарық көрді. Оның азамат соғысы кезеңіндегі жазбалары мен хаттары сол кездегі парламенттік жергілікті басқару туралы, сондай-ақ Англияның екінші азамат соғысына әкелген ішкі дау-дамайлар туралы маңызды мәліметтер береді. Әскери тәжірибесі болмаса да, ол өте белсенді және қабілетті әскер командирі екенін көрсетті және 1646 жылы бірінші азамат соғысы аяқталғанда Англиядағы ең ықпалды адамдардың бірі болды. Бірақ ол жергілікті лауазымдарынан бас тартты, судьялыққа ұсынылғанымен, 1649 жылғы қаңтарда I Чарльздың сотына қатысудан бас тартты. Ол 1652 және 1653 жылдары Англия Мемлекеттік кеңесіне сайланды, бірақ жиі қатыспады, Лондонда жартылай зейнеткерлікте өмір сүрді. 1659 жылы Ұзақ Парламент қайта жаңғырылғанда Чеширден өкілдігін қайта алды, ол 1660 жылғы наурызда таратылғанға дейін сақталды және 1661 жылғы 7 сәуірде қайтыс болды.

Жеке мәліметтер

Брейтон 1604 жылдың 13 қыркүйегінде отбасылық үйі, Хандфорт Холлде Уильям Брейтонның (1584–1610) және Маргарет Холландтың (1585–1609) үлкен ұлы болып дүниеге келді. Алты жасында жетім қалған ол анасының әкесі Ричард Холландтың (1549–1618) қамқорлығына алынды. Хэндфорт Холлмен қатар, ол ата-анасынан 3000 акрдан астам жер мұраға алды; 1623 жылы ол Шеширдегі Данхэм Масси Холл иесі, ірі жер иеленушінің төртінші қызы Сюзанна Бутқа үйленді. 1626 жылы Джордж Моксон оның діни қызметкері (капелланы) болды. Олар 1637 жылы қайтыс болғанға дейін төрт балаға ие болды: Сузанна (1627, 1661 жылдан кейін), Томас (1632–1674), Франсис (1635–1676) және Кэтрин (шамамен 1637 – 1661 жылдан кейін). 1641 жылы ол екінші әйелін, 1649 жылы қайтыс болған бай Стаффордшир жесірі Сисели Миттонды алды, және олардың Сесилия (шамамен 1642–1704) атты қызы болды. Оның өсиеті бойынша Кэтрин мен Сесилияға әрқайсысына 1000 фунттан қалдырылды.

Карьерасы; 1642 жылға дейін

Ол 1621 жылы Оксфордтағы Брассеноз колледжін бітірді және 1623 жылы үйленуге дейін Грей Иннде заң оқыды. Осы жерде ол 1649 жылғы қаңтарда Чарльз I-нің сотында судья болған Чеширден келген заңгер Джон Брэдшоумен дос болды. Брейретон өзінің анасының әкесі мен қайын атасы сияқты, Англия шіркеуін реформалауды немесе «тазалауды» қалағандарды білдіретін, ынталы пуритан болды. Олардың ішінде Англия шіркеуінің доктринасын және құрылымын Шотландия шіркеуімен үйлестіруді көздеген пресвитериандар ең белгілілері болды, сондай-ақ Джон Пим және Джон Хэмпден сияқты парламенттік лидерлер де олардың қатарында болды. Конгрегационалист радикал Сэмюэл Итонды қолдауы және 1641 жылы сэр Генри Вэйн кіші ұсынған реформаларға сүйенсек, Брейретон мемлекеттік дін принципін қабылдамайтындарға көңіл білдірген сияқты. Ол Чеширдегі лейтенант орынбасары болып тағайындалды және 1625 жыл мен 1641 жыл аралығында өткен отырыстардың 80% -нен астамына қатысқан, ерекше белсенді бейбіт сот судьясы (JP) болды; осы кезеңде тағы бір адам ғана 40% -тан астам отырысқа қатысты. 1627 жылы ол Ирландияда үш жыл бойы 30 сарбазды қаржыландырғаны үшін барондық атағын алды. 1628 жылғы Парламентте Брейретон Чеширден депутат болып сайланды; Чарльз I 1629 жылы Парламентті таратып, 1640 жылға дейін жаңасын шақырмады, осылайша кейде «Он бір жылдық тирания» деп аталатын Жеке билік кезеңін орнатты. 1634 жылғы жазда Брейретон Голландия Республикасына сапар шекті және кейіннен өзінің саяхаты туралы егжей-тегжейлі есеп жариялады. Ол өзінің жеріне голландтық үйрек аулау жүйесін орнатты, бұл оның көршілерімен дауға себеп болды, олар бұл олардың аң аулауына және бүркіт салуына кедергі келтіреді деп шағымданып айтты. Ол 1635 жылы Солтүстік-Шығыс Англия, Шотландияның төмендіктері және Ирландияға жасаған сапары туралы басқа бір күнделікте жазды. Кейін ол Францияға, мүмкін Солтүстік Италияға барды, бірақ осы жазбалар сақталмаған. Парламенттен тыс салық салуға қарсы болғанына қарамастан, ол Кеме ақысын төледі және 1630-шы жылдардың соңындағы саяси пікірталастарға көп қатыспады. Оның басты қызығушылығы дін болды және ол архиепископ Лаудтың Англия шіркеуіндегі реформаларына қарсы күресті. 1640 жылы ол Ұзақ және Қысқа Парламенттерде Чеширден қайта сайланды және бірнеше парламенттік дін комитеттеріне тағайындалды. 1641 жылдың басында ол Англия шіркеуінен епископтарды қууды талап ететін Чеширден петиция ұйымдастырды, сондай-ақ шіркеу ескерткіштерін жоюды қолдады. Кереметіне, Брейретон 1635 жылы Гластонбериге келгенде, папизмге тән қасиетті тікенді «ерекше көріп шықты»; ол «көптеген тармақтар мен жапырақтарды алып кетіп, өз аты-жөнінің бас әріптерін сол жерде қалдырды».

Бірінші ағылшын азаматтық соғысы

1641 жылдың қазан айында Ирландия көтерілісі басталга́н соң, Бреретон Честерден Ирландияға әскерлер мен жабдықтаманы тасымалдауды қадағалады. 1642 жылдың тамызында Англияның бірінші азамат соғысы басталғанда, ол сол аймақтағы парламенттік күштердің командирі болуға ең табиғи үміткер болып табылды. Дегенмен, Чеширдің көптеген ақсүйектері роялист болды, оның ішінде оның туысы, Уильям, Бреретон бароны да бар еді, сондықтан ол Лондонға қайтаруға мәжбүр болды. Соғыстың басында, басқа да көптеген аймақтар сияқты, Чеширдің белгілі бір тұлғалары бейтарап болуға тырысты және 1642 жылдың желтоқсанында аймақтағы қақтығыстарды тоқтатуды талап ететін Банбери келісімін қабылдады. Бұл келісімді орындау мүмкін болмады, ал 1643 жылдың наурыз айында парламент Бреретонды 500 адаммен Чеширге қайтарды, онда ол 2000 жергілікті еріктімен бірікті. Әскери тәжірибесі болмаса да, ол көп ұзамай белсенді және қажырлы командир екенін көрсетті, Middlewich және Hopton Heath шайқастарында екі маңызды жеңіске жетті. Штаб-пәтерін Nantwich қаласында орнатып, ол көп ұзамай Шропшир, Чешир және Солтүстік Уэльстегі роялист командирі Артур Капеллден басымдыққа ие болды. Келесі бірнеше жылда Бреретон Солтүстік Мидлендс аймағында агрессивті және үздіксіз науқан жүргізді, оның сенімді серіктерінің бірі – Роберт Венаблс полковникі, ол ұзақ жылдар бойы отбасымен байланыста болған және досы, кейін Ирландияда қызмет еткен. Олардың әрекеттері роялисттерді басқа аймақтардан күш-қуатты аударуға мәжбүр етті, себебі Честер Ирландия мен Солтүстік Уэльстен келген қолдаушыларынан адамдар мен материалдарды жеткізу үшін маңызды болды. 1643 жылдың қазан айында Капеллдің орнына Лорд Байрон келді, ол 5000-нан астам әскер жинады, олардың көпшілігі Ирландиядағы соғыстан шыққан тәжірибелі сарбаздар еді. Желтоқсанда Middlewich шайқасында жеңілген Бреретон Сэр Томас Фэрфакстан көмек сұрады. 1644 жылдың қаңтарында Nantwich қаласында олардың біріккен күштері Байронды жеңді, ол 1500-ден астам адамын, көптеген артиллериялық құралдарын және багажды жоғалтты және келесі екі жылдың көп бөлігін Честерде қоршауда өткізді. 1644 жылдың тамызында Malpas шайқасында Бреретон Марстон Мур шайқасынан қашқан Мармадуке Лэнгдейлдің басқаруындағы роялист кавалериясын жеңіп, өзінің айбынын арттырды. Бұл аймақтағы оның беделімен байланысты, Бреретон 1645 жылдың ақпанында қабылданған Өзін-Өзі Шектеу туралы жарлықтан босатылған аз адамдардың бірі болды, бұл жарлық бойынша армия офицерлері парламент депутаты бола алмайтын еді. Соңғы есепте, 1646 жылдың ақпанында Честер капитуляциялады, ал наурыз айында Бреретон соғыстың соңғы ірі шайқасында Stow-on-the-Wold қаласында шайқасты. Содан кейін ол Англиядағы соңғы роялист бекіністерінің бірі болған Lichfield қаласын қоршады, ол 1646 жылдың шілдесінде капитуляциялады. Осы кезеңнен сақталған 2000-нан астам оның хаттары соғыс кезіндегі парламенттік басқаруды түсіну үшін ең маңызды деректердің бірі болып табылады. Олар сонымен қатар оның ішкі саясатына түсінік береді; Бреретон "Соғыс партиясының" мүшесі болды, олар Карлмен кез келген келіссөздерден бұрын әскери жеңіске жетуді маңызды деп есептеді. "Бейбітшілік партиясына" 1642 жылдың қаңтарында тұтқынға алынған бес депутаттың бірі болған Дензил Холлес кірді, бұл соғысқа бастаған маңызды қадам болды.

1646 пошталық пошта

Тарихшы Джон Моррилл 1646 жылы Бреретонды «Англиядағы ең күшті және ықпалды адамдардың бірі» деп жазды. Оның қызметі үшін Парламент оған Личфилд епископының резиденциясы – Эклшолл қасiрiн, сондай-ақ Кентерберий архиепископына тиесілі Кройдон сарайын берді. 1648 жылы желтоқсанда Прайдтің тазалауынан кейін ол өзінің орындығын сақтап қалды және 1649 жылы қаңтарда Карл I-нің ісін қарау үшін Жоғары Сотқа тағайындалды, бірақ ол сотқа қатыспады. 1651 және 1652 жылдары Англия Мемлекеттік Кеңесіне сайланғанына қарамастан, ол Комонвелл кезінде Кройдон сарайында жартылай зейнеткерлікте өмір сүрді. Бұл себептердің нақтысы белгісіз, бірақ соғыстан кейінгі діни және саяси келісім оны көңілі тоқтады деген болжам бар. 1656 жылғы сайлауда ол генерал-майор Бридж ұсынған тізімге қарсы Чеширден депутат болуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. 1659 жылы Ұзақ Парламент қайта жиналғанда, ол тағы орын алды, бірақ Конвент Парламентіне сайланбады. 1660 жылғы монархияны қалпына келтіруден кейін ол 1646 жылы алған шіркеу мүлкін қайтаруға міндетті болды, бірақ оған Кройдон сарайында тұруға рұқсат берілді, сол жерде ол 1661 жылдың 7 сәуірінде қайтыс болды. Оның денесі бастапқыда жерлеу үшін Чешир, Чейдлдегі Сент-Мэри шіркеуіне апарылды, бірақ жерлеу процессиясы солтүстікке қарай бара жатқанда жылқы су тасқынынан өзенді кесіп өту кезінде құлап, табут уақытша жоғалып кетті. Ол ақыры судан шығарылып, Кройдонға қайтарылды. Приходтық тізілімдерде ол Кройдон монастырында жерленгені көрсетілген.