Кіріспе
Синалоа штатындағы Мокорито қаласы (Кахита тілінен, "макури (майо диалектісі) тілінде сөйлейтін орын" немесе "өлгендер мекені" деген мағынаны білдіреді) – Мексиканың Синалоа штатындағы Мокорито муниципалитетінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 5 926 адамды құрады.
Mocorito (From Cahita, meaning "place where people speak macuri (dialect of Mayo)" or "place of the dead") is the municipality seat of the Municipality of Mocorito in the Mexican state of Sinaloa. The city reported 5,926 inhabitants in the 2020 census.
Жергілікті топтар
Испандықтармен байланыс орнаған кезде, Чахита тайпалары Оңтүстік Сонора және Солтүстік Синалоаның жағалау аймақтарында Мокорито, Синалоа, Фуэрте, Майо және Яки өзендерінің жағалауларындағы қалашықтарда және тұрақты ауылдарда өмір сүрді. Чахита тобы Уто-ацтек тілдер тобының құрамына кіреді және Пима мен Кора тілдерімен ең жақын туыс.
Этимология
Профессор Гектор Р. Олеа Мокоритоның кахита тіліне тән термин екенін, "макори то" сөзінің бір түрі екенін көрсетеді. Ол "макорихуи" сөзінің қысқартылған түрі, ал "макояхуи" терминінің өзгешеленген нұсқасы болып табылады. Бұл термин кахита тілінің диалектісінде сөйлейтін майо тайпаларын немесе халықты білдіреді. Сонымен қатар, "то" жұрнағы орналасқан жерді, мекенді көрсетеді. Осылайша, жер атауы "кахита тілінің диалектісінде сөйлейтін халықтың жері немесе майо тайпаларының, яғни макоритостың қоныс екенін" білдіреді. Басқа тарихшылар, мысалы, мырза Евстакио Буелна Мокоритоны "өлгендер мекені" деп аударуға көбірек бейім.
Флора мен фауна
Мокоритода Синалоа штатындағы үш климаттық аймақты анық көруге болады: батысында тропикалық саванна; шығысында таулы аймақ және орталық бөлігінде көшіп-қоныс аймағы. Өсімдік жамылғысы үш деңгейде: биік тауларда қылқан жапырақты ағаштар, емен, қарағай; тау етегінде амапа, эбон, кедр және жужуп; ал жағалау аймағында мангр, гуамухилеро, мескит және жабайы инжір өседі, бұл жерде шөптер мен бұталар да кездеседі. Егістік жерлердің көп бөлігі уақытша, онда күріш, соя, сафлор, жүгері, мақта тұқымы, кендір, бұршақ, сорго және мақта, қант қамысы, жүгері егіледі. Сондай-ақ, қарбыз, авокадо, манго, апельсин және папая сияқты жемістер де өсіріледі. Басты мал түрлері – ірі қара, шошқа, ешкі және қой. Жабайы жануарлардың ішінде бұғы, қоян, армадильо, игуана және басқалары бар. Ал таудың ең терең бөліктерінде жолбарыс, арыстан және жабайы мысықтар сияқты жабайы жануарлар мекендейді.