Кіріспе

Жүн шіркеуі – ортағасырлық жүн саудасынан пайда тапқан бай саудагерлер мен шаруалардың қайырымдылықтары есебінен қаржыландырылған ағылшын шіркеуі. Олар осы арқылы жұмақта орналасуды үміттенеді. Мұндай шіркеулер Котсуолд аймағында және Шығыс Англияның жоталы аймақтарындағы "жүн қалаларында" көптеп кездеседі, онда жүн бизнесінен алынған үлкен пайда ғимараттардың одан әрі сәнді болуына түрткі болды. Жүн шіркеуі көбінесе кішірек немесе қарапайым ғибадат орнын ауыстыру үшін салынды, бұл сол жердегі қауымның өсіп келе жатқан әл-ауқатын көрсету мақсатында жасалды. Мұндай құрылыс жобаларының көп бөлігін әрбір ауылдың немесе қаланың бірнеше отбасы жүзеге асырды, олар жаңа шіркеу ғимаратын өздерінің байлығын, мәртебесін және діни сенімдерін көрсету үшін пайдаланды. Жүн шіркеулерін салу ағылшын реформациясымен және 1525-1600 жылдар аралығында жүн саудасының бірдей кезеңде құлдырауымен тоқтатылды.

Ұзақ Мелфорд

Саффолк графтығындағы Лонг-Мелфордтағы Киелі Үштік шіркеуі Шығыс Англиядағы ең әсем жүн шіркеулерінің бірі деп есептеледі. 1467–1497 жылдар аралығында, негізінен Джон Клоптон бастаған жергілікті мата саудагерлерінің қаржысымен салынған бұл құрылыста 15 ғасырға тән тамаша боялған әйнектер, Клоптон отбасының қасиетті капелласы және Киелі Үштіктің шығыс жағында орналасқан Леди капелласы бар. Киелі Үштік шіркеуін салғандар қолданған флюш-жұмыс Англиядағы ең жақсы үлгілердің бірі болып табылады. Бұл шіркеу орта ғасырларда жүн бизнесінің керемет табысына куәлік етеді.

Сиренсестер

Сиренчестердегі Жақсы Дәуіт шіркеуі – Глостерширдегі Сиренчестердің қалалық шіркеуі. "Котсуолд соборы" деп аталған бұл шіркеу Котсуолд тасынан салынған және "Англиядағы ең ірі қалалық шіркеулердің" бірі. Онда ортағасырлық әйнек суреттерінің және қабырға суреттерінің фрагменттері сақталған түрлі мазарлар мен ескерткіштер бар. 1508 жылы жүн саудасының есебінен ірі қайта құру жұмыстары жүргізілді, бұл оны жүн шіркеуінің көрнекті мысалына айналдырды.

Саутвольд

Саффолк графтығындағы тағы бір әсем шіркеу – Саутволдтегі Сент-Эдмундс, ол орта ғасырлық ғибадатхана қоршауларын сақтап тұр.

Каустон

Каустондағы (Норфолк) Сент-Агнес шіркеуі "жүн шіркеуі" деп те белгілі. Оның XV ғасырдағы кемесі мен батыс мұнарасын жүн бизнесінен байыған Саффолк графы Майкл де ла Поле қаржыландырған. "Жүн шіркеулеріне" тәндей, Сент-Агнес шіркеуінің көлемі ортағасырлық шағын ауылға қажетті өлшемнен әлдеқайда зор. Саффолк графы интерьерді безендіруге аяқталмайтын қаражат жұмсады: де ла Поле елтаңбасы кіреберіс үстінде қашалған, мұнара мен кемеге француз тасы қолданылған. Шатыры, Шығыс Англияға тән әдеттегі ағаш стилінде жасалғанмен, өте күрделі балғалы конструкция, балға бастарынан иілген әсем періштелермен және әр клерстери терезесінің үстінде қанаттарын жайып ұшқан үш періштеден тұрады. Шығыс Англияның орта ғасырында қой шаруашылығы архитектуралық өтеудің валютасын құрады.

Уорстед

Уорстедтегі (Норфолк) Сент-Мария шіркеуінде, осы матаға атын берген ауылда, жергілікті тоқымашылардың XIV ғасырда салған ауылдық шіркеуі кішкентай қауымның үстінен биік тұрады, оның мұнарасы ландшафттан жарқын көрінеді. Шығыс Англияның басқа да елді мекендеріне жүннен түскен байлық құйылып келді: Уаймондхэм, Дисс, Солтүстік Уолшем, Шығыс Харлинг, Атлборо, Айлшам. Шіркеулер жүннен түскен байлықтың шағылысқан сәнімен нұрланды. Тіпті, Еуропадағы ең көп ортағасырлық шіркеулерге ие Норвичте де, тас қаланып, әйнектер боялып, панельдерге ою-өрнек салынғанда, бәрі жүн ақшасының есебінен жасалды. Норфолк жүні ауыр матаға жақсырақ келгендіктен, Норвич пен Норфолк ақырында құртқа толық монополияға ие болды. Осы пайда шіркеулер салудағы ерекше өркендеуге себеп болды.

Лавенхем

Лавенхэмде (Суффолк графтығында) орналасқан әсерлі Perpendicular стиліндегі шіркеу Англияның ең ірі приход шіркеулерінің бірі. Өте зәулім кремне және әктас мұнарасы бар, Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуі, көбінесе XV ғасырда сол кездегі басым стильде қайта салынды және кішкентай тоқымашылар ауылына үстемдік етеді. Оның құрылысы негізінен Спрингс және де Верлер отбасыларының қайырымдылықтары есебінен қаржыландырылды.

Винчкомб

Винчкомбтегі Санкт-Петр шіркеуі – Котсвольд жүн шіркеулерінің тағы бір көрнекті мысалы. Бұрынғы Винчкомб аббаттығының орнына жақын салынған бұл шіркеу, дәстүрлі жүн шіркеу стилінде Cotswold тасынан тұрғызылған.

Сент-Клемент, Ипсвич

Ипсвичтегі Сент-Клемент шіркеуінің құрылысы көбінесе порт арқылы өткен жүн саудасы есебінен қаржыландырылды. Мұнарасы бай жүн саудагерлерінен алынған қайырымдылықтармен салынған.