Кіріспе

Англияның Батыс Сассекс аймағындағы собор 2008 жылы ғимараттың қасиеттілікке берілуінің 900 жылдығын тойлады. Кентербери архиепискобы Роуэн Уильямс мерекелік евхаристияда уағыз айтуға және бастапқыда епископ Джордж Беллдің есімімен аталатын жаңа қонақ үйді қасиеттеуге шақырылды.

Сәулет

Англия соборларына тәндей, Чичестердің де ұзақ және сан алуан құрылыс тарихы бар, ол көптеген апаттармен белгіленген. Ғимараттың сәулет тарихы оның құрылымында көрініс береді, себебі әртүрлі кезеңдердегі шеберлер әртүрлі стильдерде және өзгеріп келе жатқан технологияларды пайдаланып салған. Алғашқы Норман соборының ішкі және сыртқы бөліктерін кейінгі готикалық жұмыстардан массивті құрылысы және дөңгелек тәрізді терезелері арқылы ажыратуға болады. 12-шы ғасырдың соңынан 15-шы ғасырға дейінгі әртүрлі готикалық стильдерді де анықтауға болады. Чичестердің жоспары крест пішіндес, ал кемесі мен хоры трансептпен қиылысады. Типтік ағылшын үлгісі бойынша, ғимараттың шығыс жағы кемеге қарағанда ұзын, төртбұрышты және әйелдер капелласымен (Lady chapel) жалғасқан. Батыс фасадындағы жұп мұнаралар мен қиылысқан жердегі биік орталық мұнара да ағылшын соборларына тән. Оның жоспары Англияда сирек кездесетін екі қабатты дәліздерге ие. Чичестердің оңтүстік жағында монастырь орналасқан. Чичестер, Винчестер, Эли және Питерборо соборларымен салыстырғанда Норман соборы үшін шағын. Алғашқы Норман құрылысының көп бөлігі кемеде, трансептте, қиылыста және хордың іргелес бөліктерінде сақталған. Биіктігі әдеттегі үш сатыда көтеріледі: аркада, галерея және люкарна. Бұл Винчестердегі сақталған Норман жұмысына ұқсас, онда аркада пропорционалды түрде төмен және бағаналардың орнына массивті тіреулерге тіреледі. Галереядағы әр кеңістік романдық сәулетке тән колоннеттермен екіге бөлінген.

Қазыналар

Соборда көптеген қазыналар мен өнер туындылары бар, олардың ең құндысы – 12 ғасырға жататын және ағылшын мүсіндерінің арасында өте сирек кездесетін екі ойылған бедер. 2023 жылдың 30 сәуірінен бастап канон Саймон Холланд уақытша деканы болады. Доктор Джек Данн мен Ванесса Барон сәйкесінше Canon Precentor және Canon Treasurer қызметтерін атқарады, екеуі де 2021 жылдың 26 қыркүйегінде қызметке орналастырылды. Канон канцлері – доктор Дэниел Инман, ол 2019 жылдың 6 қазанында қызметке орналастырылды. Бөлімнің лайықты емес мүшелеріне Говард Касл Смит, Анита Роллс және Дункан Ирвин кіреді. 1524 жылы Чичестер епискобы Роберт Шерберн Уикамикалық пребендтер деп аталатын төрт пребенд құрды.

Музыка

Чичестер соборындағы музыканы негізінен орган мен собор хоры жүргізеді, себебі күнтізбедегі күнделікті және арнайы күндері діни қызметтер өтеді. Собор қызметтерінен бөлек, түрлі діни және әлемдік музыканы да қолдайды. Епархияның және басқа жерлерден келген хорлар мерзімімен соборда ән шырқайды. Апта ішінде қонақ хорлардың кешкі құлшылықта (Evensong) ән салуы жиі кездеседі. Соборда түрлі концерттер ұйымдастырылады, оның ішінде кешкі концерттермен қатар, танымал тегін түскі концерттер циклі де бар. Ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген, сондай-ақ жергілікті суретшілерге, мысалы, 1954 жылы құрылғаннан бері дербес ұйым болғанымен, барлық маңызды концерттерін осы соборда өткізетін Чичестер әншілері сияқты өнерпаздарға да мүмкіндік береді.

Органдар мен органисттер

Чичестер соборында орта ғасырлық кезеңнен бері, Ұлттық Достастық кезеңіндегі үзілістен басқа, органдарда музыка үздіксіз ойналып келеді. Қазір Чичестер соборында әртүрлі өлшемдегі және стильдегі бес құбырлы орган бар. Негізгі органның құбырлары Жаңару дәуіріне, Хард органы 18-шы ғасырдың соңына, ал ең жаңа үш орган – Кеме органы, Барокко стиліндегі кішкентай көшпелі орган, және 20-шы ғасырдың соңына жататын цифрлық электрондық органның алғашқы үлгісі Аллен органы жатады. Томас Велкс және Джон Рединг сияқты бірнеше белгілі композиторлар собордың органшысы қызметін атқарған. Энн Мэддокс (1942–1949 жылдары көмекші органшы) – соборда осындай лауазымды алғашқы иеленген әйел, ал Сара Балдок (2008–2014 жылдары органшы және хор жетекшісі) – Англия шіркеуінің соборындағы ең жоғары музыкалық лауазымды екінші әйел болды. Қазіргі органшы және хор жетекшісі – Чарльз Харрисон. Көмекші органшы – Тимоти Равальде.

Собордағы хор

Чичестер соборының хоры он сегіз хоршыдан және төрт тәжірибелі оқушыдан тұрады, олардың барлығы Пребендал мектебінде (собор аумағына іргелес орналасқан және собор хор мектебі болып табылатын) білім алады, ал кәсіби музыканттар болып табылатын алты адам қызмет етеді. Оқу мерзімінде собор хоры аптасына сегіз рет ән айтады. Ән айтумен қатар, хоршылар фортепиано мен оркестрлік аспапта ойнауды үйреніп, аптасына кем дегенде он сегіз сағат музыка орындауға жұмсайды. 1833 жылы Джозеф Фрэнсис Гилберт собордың майлы бояумен суретін жасады, онда айналағы қалалық пейзаж бейнеленген. Оны Пол Меллон сатып алып, 1966 жылы ол құрған Йель британдық өнер орталығына сыйға берді. Джон Констебл 1824 жылы собордың акварель суретін аяқтады, қазір ол Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында сақталуда. Леонард Бернштейннің «Чичестер псалмдары» 1965 жылы Чичестер соборында өткен Оңтүстік соборлар фестивалі үшін собор деканы Уолтер Хассинің тапсырысымен жазылған, бірақ шығарманың тұңғыш орындалуы Нью-Йорк қаласында болды. Ғимарат пен аумақ кейде фильм түсіру орны ретінде пайдаланылады. Оның ішінде «Бейлидің Рэмполы» (s05e03) «Лаунчестер соборы» ретінде, «Рут Ренделл құпиялары» (s10e08) «Марчестер соборы» ретінде және «Розмари мен Тейм» (s03e02) «Велминстер соборы» ретінде көрсетілген. Чичестер соборы «Монти Пайтонның Ұшқыш циркінің» 01e10-шы бөлімінде еске алынады: Рон Овивидің халыққа танылуына бағытталған міндеттерінің бірі – соборды жеу. Ол тістерін тазалап, алдынғы киім киіп, жақ бұлшықтарын жаттықтырып, собордың бұрышын шағып, жағын сындырып алады.

Жабайы табиғат

Собор – қызылқарлық бүркіттердің ұялайтын орны, олар шығыршық мұнараның төменгі бөлігіндегі тік тісті мұнараны пайдаланады. 2009 жылдың сәуір айында үш аналық және бір аталық балапан жарық көрді. Ұялау маусымында балапандардың тікелей бейнесі собордың ішінде және веб-сайтта көрсетіледі.