Кіріспе

Шеффилд шіркеуі, Оңтүстік Йоркшир, Англия – Рим-католик соборы.

Санкт-Петер және Санкт-Пол соборы, Шеффилд, сондай-ақ Шеффилд соборы деп белгілі, Англияның Шеффилд шіркеуі епархиясының кафедральді шіркеуі. Бастапқыда приход шіркеуі болған, ол 1914 жылы епархия құрылғанда собор мәртебесіне көтерілді. Шеффилд соборы қаладағы I санаттағы бес ғимараттың бірі, қала әкімдігі, Аббейдейл индустриалдық ауылы және Экклсфилд пен Брэдфилдтегі приход шіркеулерімен бірге. Собор қала орталығындағы Черч-стритте, Фаргейт көшесінің басына жақын орналасқан. Собордың ең көне бөлігінің құрылысы шамамен 1200 жылға дейін жетеді, ал ең жаңасы 1966 жылы аяқталды; ғимарат ортағасырлық және заманауи сәулет өнерінің ерекше үйлесімі. Собордың алдындағы алаңда орналасқан трамвай аялдамасы 1994 жылы ашылды және бүгінде Шеффилд Супертрам желісінің барлық төрт бағытымен қызмет көрсетеді. Соңғы рет 2013–2014 жылдары собордың ішкі және сыртқы жағы жөнделді. Шеффилд соборы 2020 жылдың 14 мамырындағы өрттен зардап шекті, оның себептерін анықтау жұмысы жалғасуда; 40 жастағы әйел тұтқындалып, өрт сөндіруге қатысқан деп айыпталуда. Өрт собордың үйсіздерге көмек көрсететін қайырымдылық ұйымы пайдаланған бөлігін қиратты. Алдыңғы өрт 1979 жылы собордың қоңырау мұнарасына зақым келтірген.

Тарих

Собор орналасқан жердің христиандық қолданыс тарихы ұзақ. Бұрын осы жерде орналасқан деп есептелетін 9 ғасырғы Шеффилд айқасының тірегі қазір Ұлыбритания мұражайында сақтаулы. Шеффилд приход шіркеуі, Уорксоп аббаттығының серігі, 12 ғасырда Уильям де Лаветоттың қаланың Шеффилд қамалына қарама-қарсы жағында салынған. Бұл Шеффилд приходінің аумағын белгіледі, ол 19 ғасырға дейін өзгеріссіз сақталды. Бұл шіркеу 1266 жылы Генрих III патшаға қарсы Екінші барон соғысы кезінде өртенді. 1280 жылы тағы бір приход шіркеуі аяқталды, бірақ ол көбінесе бұзылып, 1430 жылы крест тәрізді жоспармен қайта салынды. Келесі ғасырда Шрусбери капелласы қосылды, ал 1777 жылы вестиар капелласы (қазіргі Әйя Катерина капелласы) салынды. Кеменің солтүстік және оңтүстік қабырғалары 1790-93 жылдары қайта салынды, ал 1880 жылы Флоктон мен Гиббс жасаған, жаңа солтүстік және оңтүстік трансепттерін қосатын, кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары аяқталды. Шіркеу бастапқыда Әйя Петірге арналған, бірақ реформациядан кейін 19 ғасырға дейін Әйя Үштікке арналды; кейіннен ол Әйя Петір мен Әйя Пауылға да арналды. Шеффилд приході 1848 жылы кішігірім приходтарға бөлінді. Шіркеу әлі де кішігірім Шеффилд приході үшін приход шіркеуі болып табылады, бірақ 1914 жылы ол жаңадан құрылған Шеффилд диоцезінің собор шіркеуі де болды. Чарльз Николсон шіркеуді кеңейту және оны өсі бойынша қайта бағыттау жоспарларын жасады, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан бұл жоспарлар едәуір қысқартылды. Салынған қосымшалар шіркеудің жоспарында дұрыс емес пішінге ие болуына, бірақ оңтүстік жағынан әсерлі көрінуіне себеп болды.

1979 жылғы өрт

1979 жылдың 17 шілдесінде таңертең Шеффилд соборының қоңырау мұнарасында ірі өрт шықты. Өрт қоңырау сағанасында басталып, кейін мұнараның төменгі қабатына және сағат бөлмесіне тарады. Дивизион көшесі өрт сөндіру станциясынан келген кемінде 35 өрт сөндіруші өртті сөндіруге кірісіп, собордың шпиліне зақым келтірудің алдын алды және өрттің төменгі бөлігін қоңырау мұнарасымен және айналасындағы құрылыстармен шектеді. Өрт собордың бірнеше қоңырауларын (соның ішінде 16 ғасырға дейінгісін) және сағат механизмінің көп бөлігін жойды, мыңдаған фунт стерлинг сомасындағы зиян келтірді. Сонымен қатар, жарылған су құбырлары хор орындықтарының суға батуына себеп болды, бұл зақымды күшейтті. Қоңырау қойылған бөлмеде өрт салдарынан ауыр зақымдар болды, собордың 600 жылдық тарихындағы қоңыраушыларының барлық жазбалары толығымен жойылды. Қоңырау мұнарасының ішкі мазмұнына ауыр зақым келгеніне қарамастан, собордың құрылымы аздаған зақымдарға ұшырады және ғимараттың құлау қаупі болған жоқ. Суреттерде көрсетілгендей, осы күні қалған қоңыраулар соғылғандықтан, собор 1979 жылдың 26 шілдесіне дейін қызметке қайта оралды. Полиция бұрынғы күні "Шеффилд Стар" газетіне собор өртеніп жатыр деген ескерту телефондары түскенін тергегеннен кейін, өрттің себебі салдарынан тудырған өрт екені анықталды, бірақ кінәлі адам табылған жоқ.

2020 жылғы өрт

2020 жылдың 14 мамырында кешкі уақытта Шеффилд соборында өрт шықты; Капо-Лейнге қараған собордың жағынан түтін шыққаннан кейін, сағат 18:00 шамасында шұғыл қызметтер шақырылды. Өртке Оңтүстік Йоркшир өрт сөндіру және құтқару қызметінің Шейффилд орталық өрт сөндіру станциясынан (Эйр көшесінде) келген күштері қатысты және сол күні кешке 21:40 шамасында толығымен сөндірілді. Ол кезде соборда адам болған жоқ, ешкім зардап шеккен жоқ. Полиция мен өрт сөндіру қызметі бірлесіп тергеу жүргізді, өрттің себебі собордың арт жағындағы сынған терезе табылғаннан кейін, салдарынан тудырылған өрт деп саналады. "Cathedral Archer Project" қайырымдылық қоры өрттен кейін қызметін уақытша тоқтатты, себебі олардың көптеген сыйлықтары жойылды; бірақ, өрттен кейін халықтан түскен көптеген қайырымдылықтардың арқасында олар уақытша базада жұмысын жалғастыра алды. Өртке дейін, бұл қайырымдылық қоры күн сайын Шеффилд қаласының орталығындағы тұрғын үйсіз азаматтарға, тіпті COVID-19 пандемиясы кезінде де, шамамен 180 тегін тамақ таратқан.

Өнер және сәулет

Қазіргі шіркеудің шығыс жағы ең көнесі. Ғибадатхананың шығыс қабырғасында 13 ғасырдағы шіркеудің тастары бар. 15 ғасырдан бастап ғибадатхана мен киелі орын (chancel) салынған. 15 ғасырдағы крест тәрізді шіркеуде галереялар мен роуд капелласы болған, бірақ оларды Елизавета I бұйрығымен алып тастады. Олардың іздері қабырғаларда көрінеді. Киелі орнының шатыры, мүмкін, 16 ғасырға жатады және алтынмен жалатылған періштелермен безендірілген қаңқалы (hammerbeam) шатыр болып табылады. Жазылған қанаттар – Джордж Бейлидің 1960 жылдардағы сыйы. 1770 жылдардағы қайта құру жұмыстарына терезелерге ою-өрнек қосу және қабырғаларды моор тасымен жаңару кірді. 2013 жылғы реставрациялау кезінде Шрусбери саркофагтарының бірнешеуінің крипттен жоғалып кеткені анықталды. Сэр Чарльз Николсонның 1900 жылдардағы жобасы шіркеу осін 90 градусқа түбегейлі өзгертуді көздеген. Дегенмен, қаржы жетіспеушілігі мен дүниежүзілік соғыстар жобаны өзгертуге мәжбүр етті. Бұл өзгерістер 20 ғасыр бойына жүзеге асырылды. Өзгерістердің көп бөлігі собордың солтүстік бөлігіне тиді, ол кеңейтілді. Кеменің солтүстігінде Йорк және Ланкастер полкіне арналған Әулие Георгий капелласы орналасқан. Ол полктің туларымен және алғашқы полктің штыктары мен қылыштарынан жасалған қоршаумен жабдықталған. Әулие Георгий капелласының астында Кристофер Вебб салған Барлық Әулиелердің күмбезді крипталық капелласы мен «Te Deum» терезесі орналасқан. Солтүстік жағында Киелі Рух капелласы орналасқан, онда төрт бөліктен тұратын күмбез жүйесі және әдемі суреттер салынған қоршау бар. Шіркеудің басты кіреберісі 1966 жылы шіркеу қайта бағышталғанда қосылған кеңейтілген батыс жағында орналасқан. Су шашу алаңы осы жерде. Шам мұнарасы бұрын жарықты жақсарту үшін салынған, бірақ оның әйнегі 1998–99 жылдары Амбер Хискотт салған абстрактілі суретпен ауыстырылды. 2010 жылдың қыркүйегінде собор 1,25 миллион фунт стерлингтік жобаны қаржыландыру үшін 980 000 фунт стерлингтік Heritage Lottery Fund грантына өтініш беретіні жарияланды, бұл жоба ғимаратты келушілер үшін тартымдырақ етуге бағытталған.

Хор

2020 жылдың 22 шілдесінде Шеффилд соборының кеңесі собор хорының жабылуын жариялады. Кеңес хордың жабылу себебін "біз өмір сүріп, жұмыс істейтін әртараптандырылған қалалық қоғамның жарқын болашағына дайын Музыка бөлімі мен хорын құру үшін" деп түсіндірді, сондай-ақ кеңес "Англикан соборының ерекше хор өмірін сақтауға, музыка жасаудың біздің бай тарихына толығымен сүйене отырып" міндеттеме берді. Бұл жаңалық ұлттық бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан жағымсыз қарсы алынды.

Ағза

N. P. Mander Ltd. компаниясының құбырлы органы 1998 жылы басқа құбырлы органмен ұзақ мерзімді ауыстыру ниетімен тоқтатылды. 2020 жылға дейін бұл орындалмады, сол кезде Phoenix Organs компаниясының цифрлық органы қолданылып жатты. 2008 жылы Уоррингтон қалалық кеңесімен Парр залынан олардың Cavaillé Coll органын сатып алу бойынша келіссөздер жүргізілді, бірақ 2011 жылы бұл келісімге келмей қалды.

Кафедральдық садақшы жобасы

"Кафедральдік садақшы" жобасы – үйсіздерге көмек көрсететін қайырымдылық ұйымы. Ол кафедральдік ғимараттың арт жағындағы бөлмелерде орналасқан, кіреберісі Кампо-Лейннен бөлек. Бұл қайырымдылық 1989 жылы құрылды. Шеффилдтегі жергілікті болат және көмір өндіру өнеркәсібінің құлдырауынан кейін экономикалық төмендеу мен үйсіздер санының артуына байланысты осы ұйым ашылды. 2007 жылы қайырымдылық ұйымы қазіргі орналасқан жеріне, кафедральдің арт жағындағы жөнделген бөлмелерге көшті. Бөлмелерде душ, кір жууға арналған жабдықтар, компьютерлерге қол жеткізу, демалыс орындары және Шеффилдтің үйсіз халқының пайдалануына толыққанды ас үй бар. 2013 жылы ұйым "Investing in Volunteers" статусын алды. "Арчер" жобасы 2018 жылы "Шеффилд Иглз" регби лигасының ресми қайырымдылық серігі болды. Ұйым мектептермен тығыз байланыс орнатып, "Дронфилд Генри Фаншау" мектебінің жоғары сынып колледжімен ресми түрде қаржы жинау бойынша серіктестік құрды. 2020 жылдың 14 мамырында "Арчер" жобасының Шеффилд кафедраліндегі бөлмелері өрт сөндірушілердің салдарынан қирады. Бұған дейін, COVID-19 пандемиясы кезінде ұйым қаланың үйсіз халқына күніне 180 тегін тамақ таратқан болатын. Өрттен кейін 24 сағат ішінде қайырымдылық үшін 22 000 фунт стерлингтан астам ақша жиналды, оның ішінде "Шеффилд Уэнсдей" футбол клубы 1000 фунт стерлинг көмектесті.

Қол жеткізу

Шеффилд соборы Шеффилд супертрам желісінде "Кафедраль" деп аталатын жеке аялдамаға ие. Собордың алдында, шіркеу қорытының жиегінде орналасқан бұл аялдама қала орталығындағы трамвай аялдамаларының үшiншiсi және барлық төрт желіге қызмет көрсетеді, сондықтан желідегі кез келген басқа аялдамадан осы аялдамаға жетуге болады. Трамвай аялдамасы 1995 жылдың 17 ақпанында ашылды. Кафедраль мен Ротерхэм Паркгейт арасындағы трамвай-пойыз қызметтері 2018 жылдың 25 қазанында басталды. Трамвай платформаларынан әрі Черч-стрит көшесі орналасқан, ол трамвай желісі салынғаннан бері тек батысқа қарай, Хай-стриттен Батыс-стритке дейін қозғалады. 2020 жылдың мамыр айына дейін Черч-стритте 7a, 30/30a, 51 және 52/52a нөміріндегі жергілікті автобус бағыттарына қызмет көрсететін екі автобус аялдамасы бар. Собордың тікелей маңындағы көшелерде көлік тұрағы жоқ; ең жақын тұрақ орны Campo Lane көшесінде орналасқан, ол Ұлттық автотұрақтар операторы басқарады және жаяу жүрумен жете аласыз.