Кіріспе

Неміс-Богемиялық нацист және СС топ жетекшісі (1882–1945)

Рудольф Юнг (16 сәуір 1882 – 11 желтоқсан 1945) – нацистік идеолог және 1926 жылдан 1933 жылға дейін неміс-Богемиялық нацистік қозғалысының басшысы, Германияға көшіп кеткенге дейін. Ол нацистік партияға қосылып, құрметті гауляйтер атанды және СС группфюрері болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, ол Чехословакия үкіметі тарапынан тұтқындалды және түрмеге қамалды, бірақ сотқа үлкермей өзін-өзі өлтірді.

Ерте өмір және білім

Юнг Богемиядағы Пласиде теміржол қызметкерінің ұлы болып дүниеге келді, ол кезде бұл аймақ Аустрия-Мажарстанның құрамында болған. 1888-1900 жылдары Иглау (қазіргі Джихлава) қаласында неміс тіліндегі Volksschule және Oberrealschule мектептерінде білім алды. 1905 жылы Венадағы Техникалық жоғары оқу орнында машина жасау инженері мамандығын бітірді. Оқу кезінде ол Burschenschaft Markomannia студенттік бірлестігіне қосылды және 1903-1904 жылдары студенттік ұйым төрағасы болды. 1905 жылдың шілде айында мемлекеттік инженерлік емтиханды сәтті тапсырды. Сол жылдың қазан айынан бастап, ол бір жылдық ерікті болып Аустрия-Мажарстан Әскери-теңіз күштерінде Seekadett шенімен әскери қызметке қатысты және қорғалған крейсер SMS Kaiserin Elisabeth-ке бекітілді. Әскери қызметтен кейін, Юнг 1906 жылдың қазан айында Императорлық Корольдік Австрия Мемлекеттік Теміржолдарына инженер-механик болып орналасты, кейін Вена және Рейхенбергте (қазіргі Либерец) инспектор және шеберхана меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1907 жылы ол неміс теміржолшыларының ұлттық лигасына қосылды және 1908 жылдың 15 маусымынан бастап басшылық құрамына мүше болды.

Австрия-Венгрия мен Чехословакиядағы саяси іс-әрекеттер

1909 жылғы 1 шілдеде Юнг Германия жұмысшы партиясына (DAP) қосылып, партияның белсенді агитаторына айналды. Юнг 1910 жылы саяси қызметі үшін теміржол жұмысынан босатылды, бірақ партия оны жалақымен қамтамасыз етіп, теориялық жұмыстарға арнады. Доктор Вальтер Рильмен бірге Юнг 1913 жылы Иглауда партияның жаңартылған бағдарламасын жасады, «ол халықаралық марксизм мен ұлттық социализмді егжей-тегжейлі салыстырып, капитализмге, демократияға, шетелдік халықтарға және еврейлерге батыл шабуыл жасады. Бұл жерде антисемитизм антиславизм, антиклерикализм және антикапитализмнен кейін тұрды». Иглау бағдарламасы Юнгтың кейінгі саяси теориялары мен Германиядағы нацистік қозғалыстың дамуына негіз болды. Осы кезеңде Юнг «Gemeinnutz geht vor Eigennutz» (жалпы пайда жеке мүддеден жоғары) деген ұранды қабылдады. Бұл нацистік идеологияның маңызды қағидасына айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол немістердің шығыстағы Lebensraum-ды (өмірлік кеңістік) басып алуын жақтады. 1913 жылғы маусымда Юнг Моравия Ландтагына (мемлекеттік парламент) DAP делегаты болып сайланды және сол кезде ол ең жас мүше болды. Ол сондай-ақ Иглауда қалалық кеңес мүшесі болып қызмет етті. 1915 жылы қалалық билік оған азық-түлік тапшылығына байланысты жұмысшылардың наразылығын қоздырды деген айыппен қоғамдық сөйлеуге тыйым салды. 1918 жылғы мамыр айының басында Венада өткен отырыста DAP Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei (DNSAP) деп қайта аталды және Юнг 85-ші мүше болды. Ол сондай-ақ Австрияның Германиямен бірігуін жақтаған жаңа DNSAP бағдарламасының негізгі авторы болды. Бұл бағдарлама Германия нацистік партиясының 25 тармақты бағдарламасына екі жылға жуық бұрын жасалған. Бірақ көп ұзамай DNSAP Чехословакияның құрылуы нәтижесінде екіге бөлінді, оның богем және австриялық бөлімшелері жеке тәуелсіз партиялар ретінде қайта құрылуға мәжбүр болды. 1919 жылғы 16 қарашада Юнг австриялық бөлімшеден шығып, Чехословакияның DNSAP мүшесі болды. Юнг партияның бірінші төрағасы Ханс Книрштің басшылығымен екінші төраға болды, сонымен қатар Моравия-Силезия аймағының төрағасының орынбасары болды. Ол Троппау (қазіргі Опава) қаласындағы неміс тіліндегі партиялық газеті «Neuen Zeit» (Жаңа уақыт) редакторы, сондай-ақ «Volk und Gemeinder» (Халық және қауымдастық) ай сайынғы журналының редакторларының бірі болды. 1919 жылы Юнг өзінің теориялық еңбегін аяқтады: «Der Nationale Sozialismus: Seine Grundlagen, Sein Werdegang, und Seine Ziele» (Ұлттық социализм: оның негіздері, дамуы және мақсаттары). Кіріспесінде ол өзінің кітабы «Капитал» марксистік халықаралық социализм үшін ойнағандай, ұлттық социализм үшін де сондай рөл атқарады деген үмітін білдірді. Юнг Гитлермен алғаш рет 1920 жылғы 7 тамызда Зальцбургте бірнеше орталық Еуропа елдерінің ұлттық социалистерінің мемлекетаралық конференциясында кездесті. Гитлер олардың арасында бауырластық байланыс орнатуға ұмтылғанмен, өзін басқа топтарға тым жақын ұстаудан сақтанды. Алайда Юнг 1920 жылдары неміс нацистерімен жиі ынтымақтастық жасады. Ол 1922 жылғы 17 маусымда Венадағы Софиензалда Гитлермен бірге «Ұлттық социализм және Германияның болашағы» тақырыбында сөйледі. Юнг 1923 жылы кітабының үшінші басылымын Гитлерге арнады және сол жылдың қарашасында өткен сыра залындағы төңкерістен кейін Гитлер тұтқындалғаннан кейін Юнг Гитлермен Ландсберг түрмесінде жиі кездесті. Осы кездесулердің бірінен кейін Юнг газет мақаласында Гитлерді қозғалыстың шейіті деп сипаттап, оны Исамен салыстырды. 1926 жылғы наурызда Юнг Жозеф Геббельспен бірге нацистік партияның Эссендегі митингісіне қатысты, ол сол кезде Руры аймағындағы партияның жетекшісі болды. DNSAP-тың басқа да жетекшісі және парламент мүшесі Ханс Кребспен бірге Юнг 1927 жылғы 19-21 тамызда Нюрнбергте өткен нацистік партияның митингісіне қатысты. Юнг 1926 жылғы 17 мамырда DNSAP-тың бірінші төрағасы болды, ол партияны чех билігі 1933 жылғы қазанда ресми түрде тыйым салғанға дейін осы лауазымда болды. 1931 жылғы 1 мамырда ол DNSAP жарымәскери ұйымының басшылығына кірді, «Volkssport Verband» (Халық спорт қауымдастығы). Ол спорттық және жаяу жүру ұйымы ретінде құрылды, бірақ Германиядағы нацистік партияның Штурмбаттаун (SA) моделіне негізделді. Оның мүшелері SA-ға ұқсас қоңыр форма киіп, Германиямен бірігуді үгіттейтін үлкен митингтер мен шерулер өткізді. Олар SA-мен бірлескен оқу-жаттығулар өткізді және олардың бірінде 1931 жылғы қаңтарда SA әскерлері шекарадан чех аумағына өтті. Чехословакия үкіметі қоңыр форма киюге тыйым салды және 1932 жылғы 1 наурызда ұйымды толықтай заңсыз деп жариялады. Бірнеше «Volkssport Verband» мүшелеріне 1932 жылғы 8 тамыздан 24 қыркүйекке дейін Брнода мемлекеттік қасақана жасалған қылмыс бойынша айып тағылды және сотқа тартылды. Сот барысында Юнг де іске тартылды, бірақ парламенттік иммунитетімен қорғалды. DNSAP Чехословакия үкіметі 1933 жылғы 4 қазанда тыйым салды; Юнг сол күні қамауға алынды және 11 қарашада парламенттік мандатынан айырылды. Жеті ай түрмеден босатылғаннан кейін, оның тиімділігі шектелді, өйткені ол өзінің күш базасынан айырылып, полиция бақылауына алынды.

Нацистік Германиядағы мансап

Юнг 1935 жылдың 14 қыркүйегінде Чехословакиядан Германияға эмиграциялады. Ол нацистік партияға қосылды, 1925 жылдың 1 сәуірінен күшіне енді және оған бұрынғы DNSAP партия мүшелік нөмірі 85 тағайындалды. Екі айдан кейін ол неміс азаматтығын алды және 1 желтоқсанда Берлиндегі Немец саяси академиясында (Deutsche Hochschule für Politik) лектор болып тағайындалды. 1936 жылдың 9 сәуірінде Берлиндегі Техникалық жоғары мектеп оған инженерлік ғылымдарының құрметті докторлық дәрежесін берді. 1938 жылдың 9 маусымында Гитлер Юнгқа профессор атағын берді, ол 1940 жылға дейін академияда профессор болып қызмет етті, саяси теориядан дәріс оқыды және идеологиялық мәселелер бойынша көптеген еңбектер жариялады, сондай-ақ чех халқы мен чех мемлекетіне қарсы үгіт жүргізді. 1940 жылдың 1 ақпанынан 1943 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Юнг еңбек министрі Франц Сельде тарапынан Эрфурт қаласында орналасқан Орталық Германия (Тюрингия, Саксония және Анхальт) үшін Мемлекеттік еңбек басқармасының президенті болып тағайындалды. 1942 жылдың наурыз айында ол Фриц Саукельдің техникалық штабына бекітілді, ол еңбек бөлу жөніндегі арнайы уәкіл болды және оның өкілетті өкілі ретінде жұмыс істеді. Саукель Юнгты Еңбек министрлігінде хатшының орынбасары лауазымына ұсынды, бірақ бұл жоспар іске аспады. 1943 жылдың наурыз айында Юнгтің аты Прага мэрі (приматор) лауазымына ұсынылды, бірақ тағайындалмады. 1943 жылдың 1 қыркүйегінде Юнг Берлиндегі Еңбек әкімшілігінің Рейх инспекциясының құрметті инспекторы және басшысы болып тағайындалды, бірақ қараша айында уақытша зейнеткерлікке жіберілді. Содан кейін ол 1944 жылдың 1 мамырынан бастап Прага несие одағының бас директоры болып тағайындалды және Прагадағы Рейнхард Гейдрих қорының құрметті төрағасы болды. 1944 жылдың желтоқсан айында ол Богемия және Моравия протекторатында еңбекке орналастыру жөніндегі уәкіл болып тағайындалды. SS-те Юнг 1944 жылдың 1 сәуірінен 1 желтоқсанына дейін Бад-Арольсендегі SS Oberabschnitt Fulda Werra құрамында болды, содан кейін Прагада орналасқан SS Oberabschnitt Böhmen Mähren құрамына ауыстырылды. 1945 жылдың наурыз айында, Қызыл Армия шығыстан жақындаған кезде, ол отбасын Германияға қауіпсіздік үшін жіберді, бірақ ол Еуропадағы соғыс аяқталғанға дейін өз лауазымында қалды.

Соғыстан кейінгі

1945 жылдың 5 мамырында Юнг Прага көтерілісі кезінде Прагада тұтқындалып, Панкрац түрмесіне қамалды. 1945 жылдың 11 желтоқсанында ол неміс оккупациясындағы рөлі үшін сотқа жеткізілмес бұрын түрме камерасында өзін-өзі дарға асты.

Карьераға қанағатсыздық

Юнгтың нацизмнің алға басушысы ретіндегі ұзақ тарихы, Гитлермен ерте және жақын қарым-қатынасы, сондай-ақ туған жерімен тығыз байланысы болғандықтан, нацистік Германия Чехословакияны басып алғаннан кейін оның сәтті мансабының кепілді болуы керек еді. Бірақ, олай болмады. Сондықтан, 1938 жылы Рейх Судет аймағын, ал 1939 жылдың басында Чехияның қалған бөліктерін аннексиялағанда Юнг ерекше қуанған болуы керек. Юнгтің үміті – Рейхтің осы жаңа аймағының басқаруында орын алу, Гаулейтер болуға, Прага қаласының мэрі немесе кемінде Прага университетінің ректоры болуға талпыну еді. Бірақ, өкінішке орай, оны осы лауазымдардан шеттетуге шешім қабылданды. Ол және оның отбасы 1943 жылы жаңадан құрылған «Богемия және Моравия протекторатына» көшіп келді, бірақ тек Юнг протектораттағы Еңбек басқару жөніндегі Рейх инспекторының қызметін атқару үшін, бұл өте қарапайым мемлекеттік қызмет еді. Соғыстың соңына жақын, тіпті (оның білмегені) өмірінің соңына да жақын болған осы кезеңде Юнгты білгендер, ол қанағатсыз адам болғанын айтты. Бір кезде Юнг халықаралық саяси қозғалыстың жетекшісі, өзін (және басқалар да) маңызды жаңа экономикалық көзқарастың «Карл Маркс» ретінде санаған көрнекті ойшыл болған. Алайда, сол қозғалыс Юнгтің басынан өтіп кетті, оның бақылауынан шығып, оны Рейхтің шағын бөлігіндегі қарапайым лауазымда қалдырды.