Жан Луи Арман де Куатрефаж де Брео: Француз биологының өмірі мен еңбектері
Jean Louis Armand de Quatrefages de Bréau
Жан Луи Арман де Катрфаж де Брео (1810-1892) – француз биологы, дәрігер. Ғылыми еңбектері, медициналық зерттеулері, жазбалары туралы ақпарат. Биология тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз биологы (1810–1892)
French biologist (1810–1892)
Жан Луи Арман де Кватрефаж де Брео (10 ақпан 1810 – 12 қаңтар 1892) – француз биологы.
Jean Louis Armand de Quatrefages de Bréau (10 February 1810 – 12 January 1892) was a French biologist.
Өмір
Ол протестант шаруаның ұлы ретінде Валлеруг коммунасындағы Бертезен қаласында дүниеге келді. Ол ғылымды, содан кейін Страсбург университетінде медицинаны оқыды, онда ол M. D. және D. Sc. дәрежелерін алды, оның бір диссертациясы «Théorie d'un coup de canon» (қараша 1829 ж.) тақырыбында болды; келесі жылы ол «Sur les arolithes» атты кітабын, ал 1832 жылы «L'Extraversion de la vessie» туралы трактатын жариялады. Тулузаға көшіп келгеннен кейін ол қысқа мерзімге медицинамен айналысып, жергілікті «Journal de Médecine» және «Annales des sciences naturelles» (1834–36) журналдарына түрлі мақалалар жазды. Бірақ провинциялардағы зерттеулерін жалғастыра алмағандықтан, ол тағайындалған зоология кафедрасынан бас тартып, 1839 жылы Парижге қоныстанды, онда ол Анри Мильн Эдвардста қамқоршы және дос тапты. 1850 жылы Наполеон лицейінде табиғаттану профессоры болып сайланды, 1852 жылы Франция Ғылым академиясының мүшесі болды, ал 1855 жылы Ұлттық табиғат тарихы мұражайында антропология және этнография кафедрасына тағайындалды. Одан кейін көптеген марапаттар тез арада ілесіп келді және оның өмірбаянының қалған бөлігінде де жалғасты, ең маңыздысы – Лондон Корольдік қоғамының құрметті мүшесі (1879 жылғы маусым), Институт және Медицина академиясының мүшесі, сондай-ақ Құрмет легионының командирі (1881). 1891 жылы ол Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. Ол Парижде қайтыс болды. Ол зерттеулерде өте ұқыпты, зоологиялық материалдарды жинауда шаршамайтын, көрнекті сипаттау қабілетімен және айқын, күшті стильмен жабдықталған еді, бірақ терең философиялық ой-өрісі жетіспеді. Сондықтан төменгі және жоғары организмдердің, соның ішінде адамның анатомиялық ерекшеліктерін зерттеу жұмыстары құндылығын сақтайды, ал оның көптеген теориялары мен жалпыламалары, әсіресе этнология саласында, ғасыр соңына дейін ұмытылып кетті.
He was born at Berthézène, in the commune of Valleraugue (Gard), the son of a Protestant farmer. He studied science and then medicine at the University of Strasbourg, where he took the double degree of M. D. and D. Sc., one of his theses being a Théorie d'un coup de canon (November 1829); next year he published a book, Sur les arolithes, and in 1832 a treatise on L'Extraversion de la vessie. Moving to Toulouse, he practised medicine for a short time, and contributed various memoirs to the local Journal de Médecine and to the Annales des sciences naturelles (1834–36). But being unable to continue his research in the provinces, he resigned the chair of zoology to which he had been appointed, and in 1839 settled in Paris, where he found in Henri Milne Edwards a patron and a friend. Elected professor of natural history at the Lycée Napoléon in 1850, he became a member of the French Academy of Sciences in 1852, and in 1855 was appointed to the chair of anthropology and ethnography at the Museum National d'Histoire Naturelle. Other distinctions followed rapidly, and continued to the end of his otherwise uneventful career, the more important being honorary member of the Royal Society of London (June 1879), member of the Institute and of the Academie de médecine, and commander of the Legion of Honor (1881). In 1891, he was elected an International Member of the American Philosophical Society. He died in Paris. He was an accurate observer and unwearied collector of zoological materials, gifted with remarkable descriptive power, and possessed of a clear, vigorous style, but somewhat deficient in deep philosophic insight. Hence his serious studies on the anatomical characters of the lower and higher organisms, man included, will retain their value, while many of his theories and generalizations, especially in the department of ethnology, weare already forgotten by the end of the century.
Эволюция
Квартефаж Чарльз Дарвиннің теориясын сынға алды, бірақ эволюцияға қарсы болған жоқ. 1859 жылдан бастап ол Дарвинмен үнемі хат алмасып тұрды және пікір алмасса да, достық қарым-қатынаста болды. Квартефаж «Чарльз Дарвин және оның француздық алдын баулары» (1870) атты кітаптың авторы, онда дарвинизм сынға алынған. Кітапты алғаннан кейін Дарвин Квартефажға жазған хатында: «Сіздің көптеген сын-ескертпелеріңіз өте қатал, бірақ барлығы да жоғары сыпайылықпен және әділеттілікпен жазылған. Шындығында, мен көптеген басқалардың мақтауынан гөрі сіздің осылай сынға алуыңызды артық көремін», - деген пікір білдірді. Ол өзінің «L'Espèce humaine» (1879 жылы «Адам түрі» деп аударылған) кітабында эволюциядағы табиғи іріктеудің рөліне қарсы шықты. Квартефаж табиғи «жою» терминінің дұрыс екенін ұсынды, себебі табиғи іріктеу жаңа түрлерді жаратпайды. Квартефаж қатаң моногенист болды және полигенетизмге қарсы тұрды.
Quatrefages was critical of Charles Darwin's theories but was not anti evolution. From 1859 he corresponded with Darwin regularly and although they disagreed with each other they stayed on friendly terms. Quatrefages authored Charles Darwin et ses précurseurs francais (1870), which contained criticism of Darwinism. On receiving the book, Darwin in a letter to Quatrefages commented that "many of your strictures are severe enough, but all are given with perfect courtesy & fairness. I can truly say I would rather be criticised by you in this manner than praised by many others." In his book L'Espèce humaine (translated The Human Species, 1879) he disputed the role of natural selection in evolution. Quatrefages proposed that natural "elimination" would have been a more exact term as natural selection does not create new species. Quatrefages was a strict monogenist and was an opponent of polygenism.