Кіріспе

Waldo Peirce (1884–1970) – американдық суретші, көп жылдар бойы богемиялық өмір салтын қуанышпен өмір сүрген. Оны кейде «американдық Ренуар» деп атаған. Пирс бірде-бір күн жұмыс істемегенін өзі айтқан. Дегенмен, ол өмірінің 50 жылында күн сайын көп сағаттарды натюрморттар, адамдар мен пейзаждарды, сондай-ақ жақын отбасыларының жүздеген суреттерін салуға жұмсады (ол төрт рет үйленді және көптеген балалары болды). Мұрты мен толық сақалы және аузынан шығармайтын үлкен сигарымен ол әрбір сызығымен суретшінің карикатуралық бейнесін сомдаған. Пирс бір нәрседе қатаң болды: «Мен суретшімін, әртіс емеспін», – деп тұрақты түрде айтатын.

Өмірбаян

Уолдо Пирс 1884 жылдың 17 желтоқсанында Мейн штатының Бангор қаласында Мелен Чемберлен Пирс пен Анна Хейфорд отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Бангордың ірі ағаш өнеркәсіпшілерінің бірі болған. Пирстің үш бауырласы болды – үлкен ағасы, кіші қарындасы және інісі. Ол Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филипс академиясына оқуға түсіп, 1903 жылы бітірді. Содан кейін Гарвард университетіне қабылданды және, өзінің айтуынша, жергілікті бильярд залында және басқа да маңызсыз істерге көп уақыт жұмсағандықтан, диплом алуға қиындық тапты. Пирс әрқашан 1907 жылғы түлектер қатарында болған, бірақ оның бітірген жылы нақты белгісіз, ол 1908 немесе 1909 жылы диплом алған болуы мүмкін. Пирс өз заманы үшін денелі адам болғандықтан, тек бойының үлкендігіне байланысты Гарвардтың футбол командасына шақырылды. Ол орталық қорғаушы позициясында ойнады. Гарвардты бітіргеннен кейін Пирс Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттер лигасынан өнерді оқыды, содан кейін Еуропаға сапар шегіп, Париждегі Джулиан академиясында және испан суретшісі Игнасио Зулоагадан сабақ алды. Алғашқыда ол импрессионизм бағытына қызығушылық танытты. 1915 жылы, АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуынан екі жыл бұрын, ол француз майдандарында жұмыс істеген американдық жедел жәрдем қызметіне қосылды. Кейіннен Верден шайқасындағы батылдығы үшін француз үкіметі оны «Круа-де-Герр» орденімен марапаттады. 1910 мен 1920 жылдар аралығында Пирс Францияда және Парижде 10 жыл бойы эмигрант өмірін өмір сүрді, содан кейін бірнеше жылға АҚШ-қа оралды. Одан кейін ол тағы бірнеше жыл Еуропаға қайтып, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ғана АҚШ-қа тұрақты түрде оралды. 1938 жылы оған Нью-Йорк штатының Троя қаласындағы АҚШ поштасына «Гузон аңыздары» және «Рип Ван Уинкль» атты екі қабырғалық сурет салу тапсырылды. 1960 жылы Лихай университеті Фрэнсис Квирк ұйымдастырған көрмеде оның суреттерін, Реймонд Галлуччидің керамикалық бұйымдарын және Чарльз Уордтың суреттерін көрсетті.

Джон Ридтің әзілі

1910 жылы Пирс досы Джон Ридке, Кремль қабырғасында жерленген американдық коммуниске, жасаған әзілі белгілі болып, таралғанда, жергілікті жерде танымал болды. Екеуі Бостоннан Англияға мал тасымалдайтын кемеге билет алды, бірақ кеме Бостон портынан шыға бастағанда, Пирс бұл жағдайдың өзіне ұнамайтынын шешті. Ешкімге ештеңе айтпастан, ол кемеден секіріп түсіп, бірнеше шақырым жүзіп жағаға қайтып келді. Содан кейін Ридті кеме капитаны сапарласының жоғалып кеткеніне қатысы бар деп айыптап, тұтқындап, кемелік түрмеге (бригке) қамады. Кеме Англияға жеткенде, Пирс досы Ридті күтіп алу үшін докқа келді. Жағаға жүзіп келгеннен кейін, немесе басқа деректер бойынша, омар аулайтын қайықпен құтқарылғаннан кейін, ол Англияға жылдам кемемен өтті. Кейінірек айтылған әңгімелерде Пирстің Джон Рид туралы әңгімесі өзгеріп, дамыған сияқты, сондықтан оның шындығы ешқашан толық анықталмайды. Оқиғаға қосымша, Пирс бірнеше күн бұрын Гарвардта бірнеше шақырымдық жүзу жарысына қатысқан екен. Пирстің үлкен ағасы Хейфорд Византия өнерінің сарапшысы болса, үшінші әйелі Алзира Пирс (1908–2010) да суретші ретінде белгілі болды. Оның шөбере інісі Хейфорд Пирс (1942–2020) ғылыми фантастика мен детектив жанрында жазды. Танымал британдық заңгер Гарет Пирс оның ұлы Биллге үйленді.

Өлім және мұра

Мэн штатының Сирспорт қаласының тұрғыны Пирс 1970 жылдың 8 наурызында Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласында ми тромбозынан қайтыс болды. Ол 85 жасқа толыпты. Оны төртінші әйелі Эллен Антуанетт Ларсен, үш ұлы және екі қызы күтіп қалды. Ол Мэн штатының Пенобскот округіндегі Бангор қаласындағы Маунт Хоуп зиратында жерленген. Пирстің картиналары бірнеше көрнекті мұражайларға қосылған, олардың ішінде Метрополитен өнер мұражайы, Уитни мұражайы, Пенсильвания көркемсурет академиясы және Бруклин мұражайы бар.