Франсиско Герреро: Испан композиторы мен дін қызметкерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Испаниялық католик ділдары және композитор Франсиско Герреро (4 қазан (?), 1528 – 8 қараша 1599) – Ренессанс дәуірінің испан католик ділдары және композиторы. Ол Севильяда туып, сол жерде қайтыс болды.

Өмір және мансап

Геррероның алғашқы музыкалық білімі ағасы Педродан, кейін әйгілі композитор Кристобаль де Моралеспен болды. 18 жасында ол Хаэн соборында маэстро де капилла (яғни музыка директоры) болып тағайындалды. Үш жылдан соң Севилья соборында әнші болып жұмысқа орналасты. Осы кезеңде ол әнші және композитор ретінде үлкен сұранысқа ие болды, отызыншы туған күніне дейін ерекше даңққа ие болды; сондай-ақ, ол өзінің музыкасының бірнеше жинағын шетелде жариялады, бұл жас композитор үшін сирек кездесетін жағдай еді. Бірнеше онжылдық бойы Испания мен Португалияда жұмыс істеп, саяхаттағаннан кейін, кейде император Максимилиан II-нің қызметінде, ол бір жылға (1581–1582) Италияға барды, онда өзінің музыкасының екі кітабын шығарды. Испанияға бірнеше жыл қайтып келгеннен кейін, ол Киелі жерге саяхаттауды жоспарлады және 1589 жылы осы сапарды жүзеге асырды. Оның саяхаты Дамаск, Бейт-Лехем және Иерусалимге баруды қамтыды; кері жолда кемесі екі рет қарақшыларға шабуылға ұшырады, олар оның өміріне қауіп төндіріп, ақшасын ұрлап, кепілге алды. Ол Испанияға оралуға мүкіндік алды, бірақ өкінішке орай, ақшасы қалмады және бірқатар қиындықтарға тап болды, соның ішінде қарыздық түрмеде біраз уақыт өткізді. Соңында Севилья соборындағы бұрынғы жұмыс берушісі Геррероны босатып, олар үшін қайта жұмыс істеуге көмектесті. Оның Киелі жерге жасаған саяхаты туралы кітабы 1590 жылы жарық көрді және үлкен сәттілікке ие болды (Сервантес оны білген болуы мүмкін). Онжылдықтың соңында ол Киелі жерге тағы бір сапарды жоспарлады, бірақ 1599 жылы Севильядағы обадан қайтыс болды, сапарға шығар алмай. Испан Ренессансының композиторларының ішінде ол Испанияда ең көп өмір сүрген және жұмыс істеген композитор болды. Басқалары – мысалы, Моралес және Виктория – өздерінің мансабының үлкен бөлігін Италияда өткізді (бірақ көптеген франко-фламанд композиторларынан айырмашылығы, испан композиторлары көбінесе өмірдің соңында туған жеріне оралды). Геррероның музыкасы Виктория мен Моралес сияқты екі басқа 16 ғасыр испан композиторларының музыкасынан айырмашылығы, қасиетті де, дінсіз де болды. Ол массалар, мотеттер және құштарлықтармен қатар, көптеген дүниежүзілік әндер мен аспаптық шығармалар жазды. Ол музыкасында екстаздан үмітсіздікке дейін, сағыныш, қуаныш және құлшыныспен тыныштыққа дейін әртүрлі көңіл күйлерді бейнелей алды; оның музыкасы жүздеген жылдар бойы танымал болды, әсіресе Латын Америкасының соборларында. Стильдік тұрғыдан алғанда, ол испан замандастары сияқты гомофониялық текстураларды ұнатты және есте қаларлық, оңай ән айтуға болатын мелодияларды жазды. Оның стилінің бір қызықты ерекшелігі – ол функционалдық гармониялық қолдануды болжады: Перудің Лима қаласында табылған Магнификаттың бір мысалы бар, ол бұрын 18 ғасырдың анонимді туындысы деп есептелген, бірақ ол оның шығармасы болып шықты.

Guerrero's early musical education was with his older brother Pedro and after that with the famous composer Cristóbal de Morales. At the age of 18 he was appointed maestro de capilla (i. e. music director) at Jaén Cathedral. Three years later he accepted a position of singer at Seville Cathedral. During this time he was much in demand as a singer and composer, establishing an exceptional reputation before his thirtieth birthday; in addition he published several collections of his music abroad, an unusual event for a young composer. After several decades of working and traveling throughout Spain and Portugal, sometimes in the employ of emperor Maximilian II, he went to Italy for a year (1581–1582) where he published two books of his music. After returning to Spain for several years, he decided to travel to the Holy Land, which he finally was able to do in 1589. His adventure included visits to Damascus, Bethlehem, and Jerusalem; on the return trip his ship was twice attacked by pirates, who threatened his life, stole his money, and held him for ransom. He was able to return to Spain; unfortunately he had no money, and endured a series of misfortunes, including some time spent in debtors' prison. At last his old employer at Seville Cathedral extricated Guerrero and he resumed working for them. His book on his adventurous visit to the Holy Land was published in 1590 and was a popular success (it is reasonable to suppose that Cervantes knew it). At the end of the decade he planned one more trip to the Holy Land but died in the plague of 1599 in Seville before he was able to depart. Of all the Spanish Renaissance composers, he lived and worked the most in Spain. Others—for example Morales and Victoria—spent large portions of their careers in Italy (though, unlike many Franco Flemish composers of the time, Spanish composers usually returned home later in life). Guerrero's music was both sacred and secular, unlike that of Victoria and Morales, the two other Spanish 16th century composers of the first rank. He wrote numerous secular songs and instrumental pieces, in addition to masses, motets, and Passions. He was able to capture an astonishing variety of moods in his music, from ecstasy to despair, longing, joy, and devotional stillness; his music remained popular for hundreds of years, especially in cathedrals in Latin America. Stylistically he preferred homophonic textures, rather like his Spanish contemporaries, and he wrote memorable, singable lines. One interesting feature of his style is how he anticipated functional harmonic usage: there is a case of a Magnificat discovered in Lima, Peru, once thought to be an anonymous 18th century work, which turned out to be a work of his.