Кіріспе

Жапон саясаткері, Виконт Ишии Кикуджиро (石井 菊次郎) – Мэйдзи, Тайшо және алғашқы Шoва дәуірлеріндегі жапон дипломаты және министрлер кабинетінің мүшесі. 1915-1916 жылдары Жапон империясының Сыртқы істер министрі қызметін атқарды.

Өмірбаян

Иши Казуса провинциясының Мобара қаласында (қазіргі Чиба префектурасы) дүниеге келген. Токио императорлық университетінің заң факультетін бітіріп, Сыртқы істер министрлігіне орналасты. Оның алғашқы қызметі 1891 жылы Парижге атташе ретінде жіберу болды, кейін 1896 жылы Кореяның Кемулпо қаласына, ал 1897 жылы Қытайдың Пекин қаласына жіберілді. Боксерлер көтерілісі кезінде ол әртүрлі шетелдік интервенциялық әскерлермен жапондық дипломатиялық байланыс қызметін атқарды, Жапон императорлық армиясының 5-ші жаяу әскер дивизиясымен алты ай бойы майданда болды. Иши 1908 жылдан 1912 жылға дейін 1-ші және 2-ші Кацура үкіметтерінің Сыртқы істер вице-министрі болып тағайындалды және 1911 жылдың 24 тамызында казоку (асыл тектілер қатарында) барон (даншаку) шеніне ие болды; бұған дейін 13 маусымда ол қасиетті қазына орденінің үлкен кордонымен марапатталған еді. 1912-1915 жылдары Францияда Жапония елшісі болғаннан кейін, 1915-1916 жылдары Окума үкіметі кезінде Сыртқы істер министрі болды, Жапония мен Ресей арасындағы қарым-қатынасты жақсартуда маңызды рөл атқарды. 1916 жылы Иши виконт (шисаку) шеніне көтерілді және Жапония Парламентінің Лордтар палатасына мүше болып тағайындалды. Иши Қытай мәселесі бойынша шиеленіс күшейген және АҚШ-та тұратын жапондықтарға қатысты расистік көзқарас кезінде Жапония мен АҚШ арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға жасаған тырыстарымен еске алынады. Оның бұл көзқарасы Жапонияның болашақ экономикалық және саяси өсуі үшін АҚШ пен Жапония арасындағы жақсы қарым-қатынастың маңызды екеніне деген берік сенімін көрсетеді. 1917-1918 жылдары АҚШ-тағы арнайы елші ретінде ол екі ел арасындағы шиеленісті азайту мақсатындағы Лансинг-Иши келісімін жасасты, бірақ екі үкіметтің де ешқандай ұступтар жасауға дайын болмауына байланысты оның тиімділігі шектеулі болды. Иши 1918-1919 жылдары АҚШ-та елші болып қызмет етті, Ресейдің Шығыс Сібір аймағына жапондық күштердің араласуынан туындаған шиеленісті азайтуға тырысты, бұл Ақ гвардия күштеріне көмек көрсетудің бөлігі болды. Иши Германия-Польша шекарасын белгілеу ісінде бастама көтеру үшін Париж бейбітшілік конференциясына қатысу үшін Еуропаға сапар шекті, содан кейін 1923 және 1926 жылдары Ұлттар Лигасы Кеңесі мен Ассамблеясының президенті болды. Ол сондай-ақ Женева теңіз конференциясындағы жапондық делегацияның жетекшісі болды. Жапонияға оралғаннан кейін Иши 1925 жылдан 1945 жылға дейін Мемлекеттік кеңес мүшесі болып қызмет етті, онда ол Жапония, нацистік Германия және фашистік Италия арасындағы үшжақты келісімге қарсы күшті ұстанымда болды. 1945 жылдың 25 мамырында Токионың үшінші өртке қарсы бомбалау кезінде Иши соңғы рет Мейдзи ғибадатханасына қарай бара жатқаны көрінді, ол оның аудандық бірлестігі үшін бомбалау кезіндегі тағайындалған қауіпсіз жер болды. Ол сонда жетпеді және қаза тапқан деп есептелді. Оның денесі табылған жоқ.