Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Беларусь жазушысы, адам құқықтары жөніндегі белсенді және саясаткер (1924–2003)
Belarusian writer, human rights activist, and politician (1924–2023)
Василь Владимирұлы Быков (бел. Василь Уладзіміравіч Быкаў; 19 маусым 1924 – 22 маусым 2003) – беларусь совет диссиденті, кіші лейтенант, оппозициялық саясаткер және Екінші дүниежүзілік соғыс туралы романдар мен повестьтердің авторы. Кеңес және беларусь әдебиеті мен қоғамдық ойдағы маңызды тұлға, оның еңбектері Нобель сыйлығы лауреаттары Иосиф Бродский мен Чеслав Милош сияқтылардың арасында Нобель сыйлығына ұсынуларын қамтамасыз етті.
Vasil Uladzimiravič Bykaŭ (also spelled Vasil Bykov, , Василь Влади́мирович Быков; 19 June 1924 – 22 June 2003) was a Belarusian Soviet dissident, junior lieutenant, opposition politician, and author of novels and novellas about World War II. A significant figure in Soviet and Belarusian literature and civic thought, his work earned him endorsements for the Nobel Prize nomination from, among others, Nobel Prize laureates Joseph Brodsky and Czesław Miłosz.
Өмір және мансап
Василь Быков 1924 жылы Вицебск қаласынан алыс емес, Бычки ауылында дүниеге келді. 1941 жылы Барбаросса операциясы басталғанда ол Украинада болды. Он жеті жастағы Быков Қызыл Армия қатарына шақырылып, окоп қазуға тағайындалды. Соғыс барысында ол немістерге қарсы күреске қатысып, кіші лейтенант шеніне дейін көтерілді. Соғыстан кейін Быков демобилизацияланды, бірақ кейіннен Қызыл Армияға қайта оралды, 1949 жылдан 1955 жылға дейін қызмет етті. Содан кейін ол "Гродна правда" газетінде журналист болып жұмыс істей бастады. Сол онжылдықта оның алғашқы повестері жарық көруді бастады, олардың ең танымалдары – "Сын" ("The Ordeal"), "Обелиск", "Кетуге және қайтып оралмауға" ("To Go and Not Return") және "Таңға дейін тірі қалуға" ("To Live Till Sunrise"). "Сын" ("The Ordeal") режиссер Лариса Шепичконың 1977 жылы түсірген "Көтеріліс" ("The Ascent") фильмінің негізі болды, ол 27-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Алтын аю" сыйлығын жеңіп алды. Перестройка кезеңінде және одан кейін ол Белорусь халық фронтына қатысты. 1993 жылдың қазан айында ол "Қырқ екі хатқа" қол қойды. Быковтың әдеби жетістігі – екінші дүниежүзілік соғыстың шайқастарын, көбінесе аз кейіпкерлермен, қатаң реалистік, бірақ лиризмге толы бейнелеуінде. Олар жауларымен және идеологиялық және саяси шектеулермен ауырған кеңестік әлемінде моральдық дилеммаларға тап болады. Бұл тәсіл Қызыл Армияның кейбір генералдары мен коммунистік партия баспасөзінен "жалған гуманизм" деген айыптауларға әкелді. Басқа рецензиялар оның келісімсіз жазу стилін жоғары бағалады. "Василь Быков – өте батыл және келісімсіз жазушы, ол Сольженицынмен салыстыруға лайық", – деп жазды Майкл Гленни 1972 жылы "Partisan Review" журналында. Быков Кеңес Одағындағы ең беделді жазушылардың бірі болды. 1980 жылы ол Белорусь КСР-інің Халық жазушысы атағына ие болды. Оның бірнеше повестері ағылшын тілінде жарық көрді, мысалы, "Өлгендер ауыртпайды" ("The Dead Feel No Pain", 1965), "Сын" ("The Ordeal", 1970), "Қасқыр тобы" ("Wolf Pack", 1975) және "Бақытсыздық белгісі" ("Sign of Misfortune"). Дегенмен, аудармалардың көп бөлігі орыс тіліндегі нұсқауы негізінде жасалған. Быков барлық шығармаларын туған белорус тілінде жазды және олардың бірнешеуін өзі орыс тіліне аударды. Васил Быковтың өз еліндегі беделі зор. Александр Лукашенконың режиміне қарсы және Белорусь халық фронтын қолдаған ол бірнеше жыл бойы шетелде (алғаш Финляндияда, содан кейін Германияда және Чехияда) өмір сүрді, бірақ 2003 жылы қайтыс болғанға дейін бір ай бұрын отанына оралды. Оның өміріндегі күрес пен соғысқа қатысты келісімсіз ұстанымы оның беделін ел ішінде де, шетелде де арттырды.
Vasil Bykaŭ was born in the village Byčki, not far from Viciebsk in 1924. In 1941 he was in Ukraine when Operation Barbarossa began. Seventeen year old Bykaŭ was drafted into the Red Army, where he was assigned to digging trenches. As the war progressed, he later joined the fight against the Germans, rising to the rank of junior lieutenant. After the war, Bykau was demobilized, but later returned to the Red Army, serving from 1949 to 1955. He then began work as a journalist for the Hrodna Pravda newspaper. In the same decade his first novellas began to be published, of which the most famous are "The Ordeal", "The Obelisk", "To Go and Not Return", and "To Live Till Sunrise". "The Ordeal" inspired director Larisa Shepitko's film The Ascent, released in 1977 and winner of the Golden Bear award at the 27th Berlin International Film Festival. During and after Perestroika, he participated in the Belarusian Popular Front. In October 1993, he signed the Letter of Forty Two. Bykaŭ's literary achievement lies in his sternly realistic, albeit touched by lyricism, depictions of World War II battles, typically with a small number of characters. In the ferociousness of encounter they face moral dilemmas both vis a vis their enemies and within their own Soviet world burdened by ideological and political constraints. This approach brought vicious accusations of "false humanism" from some Red Army generals and the Communist Party press. Other reviews praised the uncompromising writing. "Vasil Bykov is a very courageous and uncompromising writer, rather of the Solzhenitsyn stamp," wrote Michael Glenny in Partisan Review in 1972. Bykaŭ was one of the most admired writers in the Soviet Union. In 1980 he was awarded the honorific title of People's Writer of the Byelorussian SSR. Several of Bykaŭ's novellas are available in English, such as "The Dead Feel No Pain" (1965), "The Ordeal" (1970), "Wolf Pack" (1975) and "Sign of Misfortune". However, most of the translations were done on the basis of Russian rendering. Bykaŭ wrote all of his works in his native Belarusian language, and translated several of them into Russian by himself. Vasil Bykaŭ's status in his home country remains enormous. An opponent of Alexander Lukashenko's regime and a supporter of the Belarusian Popular Front, he lived abroad for several years (first in Finland, then in Germany and the Czech Republic), but returned to his homeland a month before his death in 2003. The memory of his turbulent life and uncompromising stance on the war have only enhanced his reputation at home and abroad ever since.