Паскье Кенель: Француз дінтанушысы және янсенизм лидері

Кіріспе

Француз жәнсенді теологы Паскье Кеснель, CO (14 шілде 1634 – 2 желтоқсан 1719) – француз жәнсенді теологы.

Өмір

Кеснель Парижде дүниеге келді, ал 1653 жылы Сорбоннаны үздік бітіргеннен кейін, 1657 жылы француз ораториясына қосылды. Ол көп ұзамай көзге түсті; ғалымдық пікір таластарында белсенділік танытып, мысалы, Жозеф Антелмиге қарсы күресті. Оның янсенистік көзқарастары 1681 жылы формулярлық даудан кейін Парижден қуғынға ұшырауына себеп болды. Ол Орлеан епископы, достық қарым-қатынаста болған кардинал Койслинге паналады; алайда төрт жыл өткен соң, жаңа қуғын толқыны басталатынын сезіп, Брюссельге қашып, Антуан Арнольдпен бірге тұра бастады. Ол 1703 жылға дейін сонда болды, сосын Мехелен архиепискобының бұйрығымен тұтқындалды. Үш ай түрмеде отырғаннан кейін, тамаша қашқан, Амстердамға қоныс аударды және өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Антуан Арноның 1694 жылы қайтыс болғаннан кейін Кеснель янсенистер партиясының жетекшісі саналды; ал оның «Жаңа өсиетке арналған моральдық ойлар» (Réflexions morales sur le Nouveau Testament) еңбегі янсенистер әдебиетінде Янсеннің «Августин» кітабымен бірдей маңызға ие болды. Аталымынан-ақ көрініп тұрғандай, Кеснельдің кітабы Жаңа өсиетке арналған діни түсіндірмелер жинағы еді, онда Кеснель янсенистер партиясының мақсаттары мен идеалдарын бұрынғы ешбір автордан жақсы ашып көрсетті; сондықтан ол иезуиттердің басты шабуыл нысанына айналды. Ол түрлі форматтарда және әртүрлі атаулармен жарық көрді, ал кітаптың бастапқы идеясы 1668 жылға дейін жетеді; алғашқы толық басылымы 1692 жылы жарық көрді. 1713 жылдың 8 қыркүйегінде Климент XI-ден алынған «Unigenitus» атты Рим папасының бұйрығында «Моральдық ойлар» кітабынан 101 сөйлем еретик деп танылды. Кеснель 1719 жылы Амстердамда қайтыс болды. «Unigenitus» бұйрығы католиктердің янсенистік ілімге деген төзімділігінің аяқталуын білдірді. 1713 жылдың 8 қыркүйегінде жарық көрген «Unigenitus» бұйрығын дайындауда Сент-Томас колледжінің лекторы Грегорио Селлери үлкен үлес қосты, болашақ Сент-Томас Аквинскийдің Пап университеті, Angelicum, Кеснельдің «Моральдық ойларынан» 101 тезисті еретик деп танып, янсенизмді айыптауды күшейтті, және оларды Янсеннің еңбектерінде бұрыннан айыпталған тезистермен теңестірді.

Quesnel was born in Paris, and, after graduating from the Sorbonne with distinction in 1653, he joined the French Oratory in 1657. There he soon became prominent; he took a leading part in scholarly controversy, for example against Joseph Anthelmi. His Jansenist sympathies led to his banishment from Paris in 1681, following the formulary controversy. He took refuge with the friendly Cardinal Coislin, bishop of Orléans; four years later, however, foreseeing that a fresh storm of persecution was about to burst, he fled to Brussels, and took up his abode with Antoine Arnauld. There he remained till 1703, when he was arrested by order of the archbishop of Mechelen. After three months imprisonment he made a highly dramatic escape, and settled at Amsterdam, where he spent the remainder of his life. After Antoine Arnauld's death in 1694 Quesnel was generally regarded as the leader of the Jansenist party; and his Réflexions morales sur le Nouveau Testament played almost as large a part in its literature as Jansen's Augustinus itself. As its title betokens, Quesnel's book was a devotional commentary on the New Testament, wherein Quesnel managed to explain the aims and ideals of the Jansenist party better than any earlier writer had done; and it accordingly became the chief object of Jesuit attack. It appeared in many forms and under various titles, the original germ going back so far as 1668; the first complete edition was published in 1692. The papal bull Unigenitus, in which no fewer than 101 sentences from the Réflexions morales were condemned as heretical, was obtained from Clement XI on 8 September 1713. Quesnel died at Amsterdam in 1719. Unigenitus marked the end of Catholic toleration of Jansenist doctrine. The bull Unigenitus, dated 8 September 1713, was produced with the contribution of Gregorio Selleri, a lector at the College of Saint Thomas, the future Pontifical University of Saint Thomas Aquinas, Angelicum, fostered the condemnation of Jansenism by condemning 101 propositions from the Réflexions morales of Quesnel as heretical, and as identical with propositions already condemned in the writings of Jansen.