Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иониядағы ежелгі грек қаласы, қазіргі Түркия.
Ancient Greek city in Ionia, modern Turkey
Магнезия немесе Магнезия на Меандре (Μαγνησία ἡ πρὸς Μαιάνδρῳ немесе Μαγνησία ἡ ἐπὶ Μαιάνδρῳ; Магнезия ад Меандрум) – Иониядағы ежелгі грек қаласы, көлемі жағынан үлкен, Приена, Ефес және Тралл қалалары арасындағы үшбұрышта сауда және стратегиялық тұрғыдан маңызды жерде орналасқан. Қалаға Тессалиядан келген Магнетер тайпасының және кейбір кретталықтардың құрметіне Магнезия деп ат қойылған. Кейіннен, жақын орналасқан Лидия қаласы Магнезия ад Сипилумнан ажырату үшін "Меандрдегі" деп аталатын болды. Бұл жер бұрын бірнеше ежелгі авторлар айтқан Левкофрис қаласының орны болған. Магнезияның төңірегіндегі жер өте құнарлы болды, онда тамаша шарап, өрік және қияр өндірілді. Қала Торакс тауының етегінде, Ефестен жоғары ағатын Меандр өзенінің саласы – Летекус өзенінің жағасында салынған. Милет қаласына дейін 15 шақырым қашықтықта жатқан. Қаланың қираған қалдықтары Түркияның Айдын провинциясы Герменчик ауданындағы Текин ауылының батысында орналасқан. Магнезия Иония шегінде болғанымен, Грекиядан келген эолдықтар қоныстанғандықтан Ион лигасына қабылданбады. Магнезия біраз уақыт Лидиялықтардың билігінде болған болуы мүмкін, содан кейін парсылардың бақылауына көшіп, киммерийлік шабуылдарға ұшырады. Кейінірек Магнезия Екінші Митридат соғысы кезінде римдіктерді қолдады.
Magnesia or Magnesia on the Maeander (Μαγνησία ἡ πρὸς Μαιάνδρῳ or Μαγνησία ἡ ἐπὶ Μαιάνδρῳ; Magnesia ad Maeandrum) was an ancient Greek city in Ionia, considerable in size, at an important location commercially and strategically in the triangle of Priene, Ephesus and Tralles. The city was named Magnesia, after the Magnetes from Thessaly who settled the area along with some Cretans. It was later called "on the Meander" to distinguish it from the nearby Lydian city Magnesia ad Sipylum. It was earlier the site of Leucophrys mentioned by several ancient writers. The territory around Magnesia was extremely fertile, and produced excellent wine, figs, and cucumbers. It was built on the slope of Mount Thorax, on the banks of the small river Lethacus, a tributary of the Maeander river upstream from Ephesus. It was 15 miles from the city of Miletus. The ruins of the city are located west of the modern village Tekin in the Germencik district of Aydın Province, Turkey. Magnesia lay within Ionia, but because it had been settled by Aeolians from Greece, was not accepted into the Ionian League. Magnesia may have been ruled for a time by the Lydians, and was for some time under the control of the Persians and subject to Cimmerian raids. In later years, Magnesia supported the Romans during the Second Mithridatic War.
Жалпы тарихы
Магнезия көп ұзамай зор билікке және гүлденуге жетті, тіпті Ефестен келген қарсылыққа да тойтарыс бере алды. Дегенмен, қала б.з.д. 726 және 660 жылдар аралығында киммерийліктер тарапынан басылып алынып, қиратылды. Бірақ, тасталып қалған орын жақын арада қайтадан қоныстандырылып, Милесиялықтармен немесе Афинейдің сөзіне сүйенсек, ефестіктермен қайта салынды. Лидияның парсы сатраптары да кейде осы жерде тұратын. Б.з.д. V ғасырда Афинадан қуылған Темистокл Артаксеркске қызмет етуді ұсынып Персияға келді, және оған отбасын асырау үшін Магнезияны басқаруға рұхсат берілді. "Магнит" сөзі, мүмкін, Магнезия ады Сипилумның жанындағы, осы атқа ұқсас қалада табылған магнит тастардан шыққан. Римдіктер кезінде Антиох Тауру тауынан шығысқа қарай қуылғаннан кейін Магнезия Пергам патшалығының құрамына қосылды. Осыдан кейін қаланың құлдырағандығы байқалады және Плиний мен Тацит еске салса да, көбінесе есімдерінде жоқ. Иерокл оны Азия провинциясының епископтықтарының қатарына жатқызса, кейінгі құжаттар оның бір кезде Меандрополь деп аталғанын көрсетеді. Аврелий мен Галлиен императорлары тұсында қаланың болғаны монеталар арқылы расталған.
Magnesia soon attained great power and prosperity, so as to be able to cope even with a challenge from Ephesus. However, the city was taken and destroyed by the Cimmerians sometime between 726 BC and 660 BC. The deserted site was soon reoccupied, and rebuilt by the Milesians or, according to Athenaeus, by the Ephesians. The Persian satraps of Lydia also occasionally resided in the place. In the fifth century BC, the exiled Athenian Themistocles came to Persia to offer his services to Artaxerxes, and was given control of Magnesia to support his family. The word "magnet" possibly derives from lodestones found around Magnesia ad Sipylum, a neighbouring city with a similar name. In the time of the Romans, Magnesia was added to the kingdom of Pergamon, after Antiochus had been driven eastward beyond Mount Taurus. After this time the town seems to have declined and is rarely mentioned, though it is still noticed by Pliny and Tacitus. Hierocles ranks it among the bishoprics of the province of Asia, and later documents seem to imply that at one time it bore the name of Maeandropolis. The existence of the town in the time of the emperors Aurelius and Gallienus is attested to by coins.
Лейкофрина
Бұл қалада төрт жылда бір рет өткізілетін Леукофрина (Λευκόφρυνα) атты ұлы фестиваль өтті, және грек әлемінің түкпір-түкпірінен адамдар жиналды.
A great quadrennial festival called the Leucophryna (Λευκόφρυνα) was held in the city and people from all over the Greek world gathered there.
Қазіргі қазба жұмыстары
Пергамон құрбандық орнын ашқан Карл Хуманн басқаратын неміс археологиялық тобы 1891 және 1893 жылдары археологиялық қазба алаңында алғашқы қазба жұмыстарын жүргізді. Бұл жұмыстар 21 айға созылды және театр, Артемида ғибадатханасы, агора, Зевс ғибадатханасы және пританейонның бір бөлігін ашты. Шамамен 100 жылдық үзілістен кейін, 1984 жылы Анкара университетінің профессоры Орхан Бинголь және Түркия Мәдениет министрлігі қазба жұмыстарын қайта бастады. Қазбадан табылған заттар қазір Стамбул, Айдын, сондай-ақ Берлин және Париж қалаларында қойылған. Зевс ғибадатханасының портигінің (пронаос) және Артемида ғибадатханасының бір бөлігінің көшірмелерін Берлиндегі Пергамон мұражайында көруге болады. Магнезияның көптеген сәулеттік қалдықтары бұрын жергілікті әк өртеушілермен қиратылған. Хуманнның қазбалық экспедициясынан кейін де жергілікті тұрғындар Зевс ғибадатханасының жақсы сақталған қалдықтарын жойды. 2018 жылдың шілде айында алты грек мүсіні табылды – төрт әйел, бір еркек және жынысы белгісіз бір мүсін Артемида ғибадатханасының қираған жерінен қазылып алынды.
The first excavations at the archaeological site were performed during 1891 and 1893 by a German archaeological team conducted by Carl Humann, discoverer of the Pergamon Altar. These lasted 21 months and partially revealed the theatre, the Artemis temple, the agora, the Zeus temple and the prytaneion. Excavations were resumed at the site, after an interval of almost 100 years, in 1984, by Orhan Bingöl of the University of Ankara and the Turkish Ministry of Culture. Findings from the site are now displayed in Istanbul and Aydın, as well as in Berlin and Paris. Copies of the portico (pronaos) of the Zeus temple and of a bay of the Artemis temple can be visited in the Pergamonmuseum in Berlin. Much of the architectural remains of Magnesia were destroyed long ago by local lime burners. The well preserved remains of the Zeus temple have been destroyed by local residents even after Humann's excavation campaign. In July 2018, six Greek statues were discovered. Four female, one male and one with unknown gender were unearthed in the ruins of a temple of Artemis.
Әдебиеттік сілтемелер
Манезия (Маэандр өзенінің жанындағы) – Гери Корбидің Темистоклдің соңғы күндері оқиғаларын баяндайтын "Иония санкциясы" тарихи детективтік романының оқиға орыны.
Magnesia on the Maeander is the location for the historical mystery novel The Ionia Sanction, by Gary Corby, set during the last days of Themistocles.