Гёшенен (Швейцария) – Ури кантонындағы ауыл, Готард туннелінің солтүстік жағында орналасқан. 1875 жылғы көтеріліс, тарихы, этимологиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гёшенен (неміс тілінде) – Швейцариядағы Ури кантонындағы ауыл және муниципалитет. Ол Готтард туннелінің солтүстік жағында орналасқан. 1875 жылғы Гёшенен көтерілісінде Урнер әскерлері туннель құрылысы алаңында жақсырақ жұмыс жағдайлары мен жалақы талап етіп наразылық білдірген итальяндық кеншілерге оқ атқан.
Göschenen (German, , ) is a village and municipality in the canton of Uri in Switzerland. It sits at the northern end of the Gotthard tunnel. The Göschenen riots (1875) saw Urner troops opening fire on Italian miners demonstrating for better working conditions and wages on the tunnel's construction site.
Атауы
Гошенен алғаш рет 1280 жылы Гесшенден деп тілге алынған. Атауы руманш тіліндегі *cascina (қазіргі caschigna) сөзінен, яғни "тау шатырынан" шыққан, ол латынша capsum ("қоршал") сөзінен туындаған, бірақ ірімшік деген мағына беретін cascio сөзінің ықпалына түскен. Бірінші буынның "е" әрпі герман тіліндегі "i" дыбысының өзгеруінен (umlaut) пайда болған, ал қазіргі жазуда "ö" деп жазылуы – Ури диалектісінің фонетикалық ерекшеліктеріне сүйенген артық түзету болып табылады.
Göschenen is first mentioned in 1280 as Gesschenden. The name is from Rumantsch *cascina (modern caschigna) "alpine hut", from Latin capsum "corral", but influenced by the word for cheese, cascio. The e in the first syllable is due to Germanic i umlaut, changed to ö in modern spelling is a hypercorrection based on the phonology of the dialect of Uri.
География
Гёшененнің 2006 жылғы ауданы – оның 7,3%-ы ауыл шаруашылығына, ал 11,4%-ы орманға пайдаланылады. Қалған жердің 0,9%-ы құрылысқа (ғимараттар немесе жолдар) бейімделген, ал қалғаны (80,4%) өнімді емес (өзендер, мұздықтар немесе таулар). Гёшенен және оның теміржол станциясы Готтард жол туннелі мен Готтард теміржол туннелінің солтүстік жағында орналасқан. Ауыл Реусс өзені үстіндегі көпір маңында қалыптасқан. Адерматт пен Гёшенен арасындағы Рейсс аңғарындағы Шёлленен шатқалында танымал Ібіліс көпірі орналасқан. Шёлленен теміржолы, Шёлленен шатқалы арқылы өте қысқа 1000 метрлік теміржол желісі, Гёшенен теміржол станциясын Адерматт теміржол станциясымен байланыстырады. 1875 жылға дейін ол Вассен муниципалитетінің құрамында болды. Ол Гёшенен ауылынан және Абфрутт пен Гёшненералп шағын елді мекендерінен тұрады.
Göschenen has an area, as of 2006, of Of this area, 7.3% is used for agricultural purposes, while 11.4% is forested. Of the rest of the land, 0.9% is settled (buildings or roads) and the remainder (80.4%) is non productive (rivers, glaciers or mountains). Göschenen and its railway station are located at the northern end of the Gotthard Road Tunnel and the Gotthard Rail Tunnel. The village grew up around a bridge over the Reuss. The Schöllenen Gorge in the Reuss Valley between Andermatt and Göschenen is the location of the infamous Devil's Bridge. A very short 1000 railway line, the Schöllenenbahn, connects Göschenen railway station with Andermatt railway station, via the Schöllenen Gorge. Until 1875 it was part of the municipality of Wassen. It consists of the village of Göschenen and the hamlets of Abfrutt and the Göscheneralp.
Ауа райы
Гёшененде жылына орташа есеппен 151,4 жаңбырлы күн болады және орташа есеппен жауын-шашын түседі. Ең жауын-шашынды ай - сәуір, бұл уақытта Гёшененде орташа есеппен жауын-шашын мөлшері 7 миллиметр. Бұл айда жауын-шашын орташа есеппен 14,2 күн байқалады. Жауын-шашын күндерінің саны бойынша ең көп ай - мамыр, орташа есеппен 15,3 күн, бірақ жауын-шашын мөлшері 7 миллиметр ғана. Жылдың ең құрғақ айы - қыркүйек, орташа жауын-шашын мөлшері 14,2 күнге дейін 7 миллиметрді құрайды.
Göschenen has an average of 151.4 days of rain per year and on average receives of precipitation. The wettest month is April during which time Göschenen receives an average of of precipitation. During this month there is precipitation for an average of 14.2 days. The month with the most days of precipitation is May, with an average of 15.3, but with only of precipitation. The driest month of the year is September with an average of of precipitation over 14.2 days.