Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ит түрі
Dog type
Шпиц (аты неміс тіліндегі "spitz" сөзінен шыққан, ол "ұшты" дегенді білдіреді, мұрынның ұшты болуына сілтеме жасайды) – классификацияға байланысты 50-ден 70-ке дейін тұқымдарды қамтитын үй иттерінің бір түрі. "Шпиц" терминінің нақты анықтамасы жоқ, бірақ әдетте көптеген шпиц тұқымдары тік құлақтарға, бадам тәрізді көзге, ұшты мұрынға, екі қабатты жүнді және арқасынан иілген құйрыққа ие. Шпиц иттерінің нақты тегі белгісіз, бірақ бүгін көрінетін шпицтердің көпшілігі Арктика аймағынан немесе Сібірден шыққан. Иоганн Фридрих Гмелин 1788 жылы "Systema Naturae" еңбегінде осы түрді Canis pomeranus деп сипаттаған.
A spitz (the name derives from the German word spitz, meaning "pointed", in reference to the pointed muzzle) is a type of domestic dog consisting of between 50 and 70 breeds depending on classification. There is no precise definition of 'spitz' but typically most spitz breeds have pricked ears, almond shaped eyes, a pointed muzzle, a double coat, and a tail that curves over the back. The exact origins of spitz dogs remain unknown, though most of the spitzes seen today originate from the Arctic region or from Siberia. Johann Friedrich Gmelin described the type as Canis pomeranus in his 1788 revision of Systema Naturae.
Тарих
Мысырдың IV династиясының қабірлерінде шпиц тұқымдас иттер бейнеленген. Шпиц тұқымдас кішкентай иттер б.з.д. 500 жылдан бері ежелгі грек қыш ыдыстарында суреттелген.
Dogs of spitz type have been depicted on the tombs of the IVth dynasty of Egypt. Toy dogs of spitz type have been depicted since 500 B. C. in Ancient Greek pottery.
Сипаттамалары
Спитцтер қатал солтүстік климатта өмір сүруге жақсы бейімделген. Олардың денесін қорғайтын, су өткізбейтін, жылуды сақтайтын астыңғы қабаты, сыртқы қабатынан тығыз болады. Кішкентай, тік құлақтары қырыну қаупін азайтуға көмектеседі, шаршы пропорциясы және табандарындағы қалың жүн иттерді өткір мұздан қорғайды. Жапондық Акита және Чоу-Чоу сияқты көптеген спиц тұқымдары қасқырға тән тәуелсіздік, күдікпен қарау және бейтаныс адамдар мен басқа иттерге қатысты агрессия сияқты қасиеттерін сақтайды, сондықтан қалалық ортада басқаруға болатын деңгейге жеткенше оларды жас кезінен бастап көп жаттықтыру және әлеуметтендіру қажет. Карель аю иті сияқты кейбір тұқымдарды үйрету қиынға соғуы мүмкін. Померания сияқты кейбір тұқымдарда мане бар. Бірнеше спиц тұқымдары (мысалы, хаскилер) тек бір мақсат үшін өсіріледі. Дегенмен, көптеген спиц тұқымдары (мысалы, орыс лайкалары) өздерінің туған жерлерінде көп мақсатты иттер болып табылады, оларды аң аулау, жүк тасу, мал бағу және күзету үшін пайдаланады. Кіші тұқымдардың сыртқы пішіні түлкіге, ал үлкен тұқымдардың сыртқы пішіні қасқырға ұқсайды.
Spitzes are well suited to living in harsh northern climates. They often have an insulating, waterproof undercoat that is denser than the topcoat to trap warmth. Small, upright ears help to reduce the risk of frostbite, square proportions and thick fur that grows on the paws protects the dogs from sharp ice. Many spitz breeds, like the Japanese Akita and Chow Chow, retain wolf like characteristics such as independence, suspiciousness, and aggression towards unfamiliar humans and other dogs, and they require much training and socialization when they are puppies before they become manageable in an urban environment. Some, such as the Karelian Bear Dog, are more difficult to train as companion dogs. Some breeds, such as the Pomeranian, have manes. Several spitz breeds (such as huskies) are bred for one purpose only. However it is common for many spitz breeds (such as the Russian laikas) to be general purpose dogs in their native lands, used for hunting, hauling, herding, and guarding. Smaller breeds have faces that resemble fox faces, while larger breeds have faces that resemble wolf faces.
Жолдас және ойыншықтар
Шпицтер қалың жүнді, пышны жағалы, иілген құйрықты, кішкентай тұмсықты және құлақты иттер ретінде өсірілді. Олар серік немесе қолына ұстауға арналған иттерге айналдырылды. Бұл тенденция ең кішкентай Померания тұқылында жақсы көрінеді, ол бастапқыда Кишондтың көлеміне жақын, әлдеқайда ірі болған, бірақ кейіннен сарайда ұстауға ыңғайлы болу үшін селекцияланды. Неміс шпицінің вольфшпиц түрі – мейірімді, адал және өте белсенді үй жануары. Ол баржаларды күзету үшін өсірілген (сондықтан оны голланд баржа иті деп атайды). Көбінесе осы тұқымдардың "күлімсіреген" аузымен танылады. Жұмысқа пайдаланбауға бағытталған өсіру арқылы алынған басқа шпицтерге американдық эскимо иті, аляскалық клей-кай, неміс шпиці, итальяндық вольпино және жапон шпиці жатады.
Spitzes, with their thick fur, fluffy ruffs, curled tails and small muzzles and ears, have been bred into non working dogs designed to be companions or lap dogs. This trend is most evident in the tiny Pomeranian, which was originally a much larger dog closer to the size of a Keeshond before being bred down to make an acceptable court animal. The Keeshond, the Wolfspitz variety of the German Spitz, is an affectionate, loyal, and very energetic pet that was bred as a watchdog for barges (hence the name Dutch Barge Dog). Often, these breeds are recognized for their "smiling" mouths. Other spitzes that have been bred away from working uses are the American Eskimo Dog, Alaskan Klee Kai, German Spitz, Volpino Italiano and Japanese Spitz.