Кіріспе

1984–1989 жылдары Ауғанстанда кеңестік әскерлермен күрескен ұйым.

Махтаб әл-Хидамат, сондай-ақ Махтаб Хадамат әл-Муджахидин әл-Араб (арабша: مكتب الخدمات немесе مكتب خدمات المجاهدين العرب, МАК) деп белгілі, Ауғанстанда кеңестік әскерлерге қарсы соғыс үшін қаражат жинау және шетелдік муджахидтерді тарту мақсатымен 1984 жылы Абдулла Аззам, Ваэль Хамза Джулайдан, Осама бен Ладен және Айман әл-Завахири тарапынан құрылды. MAK Аль-Каидаға негіз болды және 1990-шы жылдары Аль-Каидаға көмектесетін қаражат жинау және тарту желісін құруда шешуші роль атқарды.

Тарих

Кеңес-Афған соғысы кезінде МАК минималды рөл атқарды, соғысқа 100 моджахедтен тұратын шағын топты даярлап, араб және батыс елдеріндегі кеңселер желісі арқылы мұсылмандардан жиналған шамамен 1 миллион долларлық қаржыны жұмсады, оның ішінде АҚШ-та шамамен отыз кеңсе болды. МАК Пәкістанның Әскери барлау қызметімен (ISI) тығыз байланыс орнатты, осы арқылы Сауд Арабиясының барлау қызметі, Al Mukhabarat Al A'amah, моджахедтерге қаржы жіберді. МАК жаңа рекруттердің оқу үшін Ауғанстан аймағына жол ақысын төледі. МАК Пешавар жетілігінің Гүлбұддин фракциясымен, яғни Хезб-е Исламимен тығыз ынтымақтастық жасады. Соғыс аяқталғаннан кейін, Азам мен Айман әл-Зауахири бастаған Египеттік Исламдық Жиһад (EIJ) арасында МАК-тың болашақ бағыты туралы пікір қақтығысы туды. Азам жиналған байлығы мен құрған желісін соғыстан кейінгі Ауғанстандағы өзінің көзқарасына сай келетін ислам үкіметін орнатуға жұмсауды қалаған, сондай-ақ мұсылмандар арасындағы "фитнаны", оның ішінде мұсылман елдерінің үкіметтеріне жасалатын шабуылдарды тоқтатуға ұмтылды. Әл-Зауахири МАК активтерін жаһандық жиһадты қаржыландыруға, соның ішінде исламдық емес деп саналатын мұсылман елдерінің үкіметтерін құлатуға пайдалануды көздеді. МАК-тың ең ірі қаржы жинаушысы Бен Ладен, Зауахиридің күшті ықпалында болды, бірақ ол Азамға да жақын болды. 1989 жылдың 24 қарашасында Азам белгісіз адамдар қойған 3 минаның жарылуынан қаза тапты. Азам және оның екі ұлы кешкі намазға бара жатқанда оққа ұшты. Азамның қазасынан кейін Осама бен Ладен МАК-ты өз бақылауына алды және ұйым әл-Қаидаға сіңірілді. Күдік тартқандар: Бен Ладен, Айман әл-Зауахири, қарсыласатын Ауған милиция басшылары, Пәкістаннің Әскери барлау қызметі, ЦРУ, Израильдің Моссады, Иран барлауы және Ауғанстанның ХАД.

Құрама Штаттардағы байланыстар

MAK көптеген батыс елдерде жұмысқа алу және қаржы жинау кеңселерiн құрды, АҚШ олардың негізгі қаржы жинау орындарының бiрi болды. Ақша жинау сапарларында Абдулла Аззам "Бруклин, Сент-Луис, Канзас-Сити, Сиэтл, Сакраменто, Лос-Анджелес және Сан-Диего" мешiттерiн аралады. Барлығы Америкада 33 қалада бин Ладен мен Аззамның ұйымы, "Қызметтер бюросы", джихадты қолдау мақсатында филиалдар ашты. 11 қыркүйек шабуылдарынан және "Патриот заңына" қол қойылғаннан кейiн МӘК-тiң көптеген қаржыгерлерi мен қайырымдылық ұйымдары болып жұмыс iстеген қолдау желілерi жабылып, тиiстi белгiлер қойылды.

Әл-Кифақ босқындар орталығы

АҚШ-тағы алғашқы кеңселер Бруклиндегі Әл-Кифах босқындар орталығында және Аризона штатының Тусон қаласындағы Ислам орталығында құрылды. 1980 жылдардың ортасы мен соңында Бруклинде (Нью-Йорк) құрылған Әл-Кифах босқындар орталығын MAK-тың негізін қалаушы Абдулла Азамның жақын серігі Мұстафа Шалаби басқарды. Әл-Кифах бастапқыда Ауғанстандағы моджахедтерге көмек көрсету және Кеңес әскерлеріне қарсы күреске қолдау мен қаржы жинау үшін құрылған. 1988 жылға қарай Шалаби Әл-Фарук мешітінде екі бас көмекшімен бірге жұмыс істеді, олардың бірі Махмуд Абухалима кейіннен 1993 жылы Нью-Йорктегі Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған жарылыс үшін тұтқындалды. Бір мәлімет бойынша, шамамен 200 «жас араб иммигранты» Ауғанстанда соғысу үшін Шалабиге жүгінген. Іске тартылғаннан кейін, болашақ джихадистер үш немесе төрт адамнан тұратын топтарға бөлініп, «өздерінің жол ақысын төлеуге» нұсқау алды. Бірақ, кетер алдында оларға қару-жарақ пен жауынгерлік дайындық берілді. Осындай жауынгерлердің бірі – Эль Сайид Носаир, ол Коннектикут штатының Наугатук қаласындағы Хай Рок оқ ату полигонында мылтықпен оқудан өтіп, 1990 жылдың қараша айында Нью-Йоркте белсенді раввин Мейр Каханды өлтірді. 1991 жылдың ақпан айында Шалаби Нью-Йорктегі пәтерінен өлтірілген күйі табылды. Ол, Азам сияқты, Бин Ладеннің жақтастарымен, атап айтқанда Омар Абдель Рахманмен (Соқыр шейх) және оның Әл-Фарук мешітіндегі ізбасарларымен билік үшін күреске тартылған деп саналады. 1995 жылы Абдель Рахман Нью-Йорк қаласының әртүрлі нысандарын жарғызу жоспарына қатысқаны үшін, «Үрей күні» деп белгілі болған қылмыс үшін сотталды. Сондай-ақ, Рахманның 1993 жылғы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған алғашқы жарылыс туралы толыққанды білгендігі де айтылады. ФБР-дің Әл-Фарук мешіті мен Әл-Кифах босқындар орталығына жүргізген келелі тергеулері MAK-тың Нью-Йорк кеңсесін толыққанды жойды.

CARE International халықаралық ұйымы

1990 жылдардың басында "Әл-Кифа" босқындар орталығының Бостон бөлімшесі ретінде құрылған кеңсе басшысы Эмад Мунтассер 1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуылдан кейін және Бруклиндегі кеңсесі жабылуынан кейін атауын CARE International Inc. деп өзгертті. CARE International қаржы жинау және мүмкін болатын жауынгерлерді тарту үшін түрлі тактикаларды пайдаланды. Бұл тактикалардың ішінде жергілікті мешіттердегі кешкі ас кештері мен іс-шаралар, қайырымдылыққа арналған "телефон марафоны", жаңа джихадистік видеолардың ашық көрсетілуі, "Әл Хусам" атты бюллетень, тіпті мұсылман студенттік ұйымдарының қарауымен университеттерге бару сияқты әрекеттер болды. 2005 жылы прокурорлар Эммад Мунтассер, Самир Аль Монта және Мохаммед Мубайидты АҚШ-ты алдауға сөз байласу және АҚШ-тан ақпаратты жасыру схемасына қатысу айыптарымен күйеге тікті.

IARA және Марк Сильяндермен байланысы

Исламдық Африкаға көмек агенттігінің (IARA) штаб-пәтері Суданның Хартум қаласында орналасқан және әлем бойынша 40-тан астам кеңсе ашты, оның ішінде АҚШ-та. АҚШ Қаржы министрлігі 2004 жылғы 13 қазанда 13224-ші жарлыққа сәйкес, Осама Бин Ладенді және МАК-ты (кейіннен Әл-Қаиданы) қолдағандығы үшін Исламдық Африкалық Көмек Агенттігін тағайындады. Бұл тағайындамада IARA мүшелерінің МАК басшыларымен бірге Суданға қайырымдылық жинау сапарына қатысып, МАК үшін 5 миллион доллар жинаған бір жағдай келтірілген. Мичиган штатының батысынан шыққан бұрынғы конгрессмен Марк Сильяндер ақша жылыстыру және әділетке кедергі келтіру айыптарымен айыпталды. 2004 жылы IARA Сильяндерге АҚШ Сенатының терроризммен байланысты қайырымдылық ұйымдарының тізімінен осы ұйымды алып тастау үшін лобби жасау үшін 50 000 доллар төлеген; алайда, ол осындай лоббилік күш-жігерге қатысқан-қатыспағаны белгісіз. Сильяндер әділетке кедергі келтіргені және тіркелмеген шетелдік агент ретінде әрекет еткені үшін бір жыл мен бір күнге бас бостандығынан айырылды. Әділет министрлігі Сильяндердің сотталуы туралы баспасөз хабарламасын жариялағаннан кейін бір күн өткен соң, бұрынғы конгрессменнің IARA туралы білімі туралы түсіндірме берді: "Айыптамада ешбір күдіктінің терроризмді материалдық түрде қолдағаны немесе олардың терроризм актілерін біліп-біліп қаржылағаны туралы айтылмағандығын атап өткен жөн. Егер айыптамада күдіктілердің кейбіреулері террорист деп танылған тұлғаның мүлкіне пайда әкелген қаржы операцияларына қатысқандығы және Халықаралық төтенше жағдайлар экономикалық өкілеттіктері туралы заңға қарсы әрекеттер жасағаны айтылған". Қаржы министрлігі 2002 жылғы қазан айында баспасөз хабарламасында бұл ұйымды E.O. 13224 бойынша тағайындап, "GRF-тің Осама бен Ладенмен, Әл-Қаида желісімен және басқа да белгілі террористік топтармен байланысы бар және оларға көмек көрсетіп отыр" деді. Сондай-ақ, "GRF-тің негіздеушілерінің бірі бұрын Махтаб Аль-Хидамат мүшесі болған" деп қосты.