Тері егу хирургиясы

Кіріспе

Терінің хирургиялық трансплантациясы

Тері егу, трансплантация хирургиясының бір түрі, терінің трансплантациясын қамтиды. Трансплантацияланған тінді тері трансплантаты деп атайды. Хирургтар тері егуді келесі жағдайларды емдеу үшін қолдана алады:
ауқымды жарақаттар немесе травмалар
күйіктер
инфекция салдарынан терінің кең аумағында жоғалу, мысалы, некротизациялық фасцит немесе пурпура фулминанс
емделу үшін тері егуді қажет ететін белгілі бір хирургиялық араласымдар – ең көп кездесетіні тері қатерлі ісіктерін алып тастау

Тері егу көбінесе дене мүшелерінің терісі зақымданған кезде, қалың жарақаттардан кейін жасалады. Зақымдалған теріні хирургиялық жолмен алып тастау (эскзиция немесе дебридмент) тері егумен бірге жүргізіледі. Егудің екі мақсаты бар: қажетті емдеу курсын (және ауруханада болу уақытын) қысқарту, сондай-ақ тері егу алған дене бөлігінің функциясын және сыртқы түрін жақсарту. Тері егудің екі түрі бар:
Көбірек таралған түрі денедегі сау бөліктен (донор бөлігінен) терінің жұқа қабатын алуды қамтиды. Толық қалыңдықтағы тері егу донор бөлігінен теріні қысып, кесуді қамтиды. Толық қалыңдықтағы тері егу денеге теріні қабылдауы тұрғысынан тәуекелдірек, бірақ донор бөлігінде кесарево сечение шрамына ұқсас, тек қана шрам сызығын қалдырады. Толық қалыңдықтағы тері егу кезінде донор бөлігі жарақаттан гөрі жылдам жазылады және жартылай қалыңдықтағы тері егуге қарағанда аз ауырады.

Медициналық қолданыстар

Жануарлардан алынған екі қабатты тері веналық аяқ жараларын емдеуде тиімді деп табылды.

Донорды таңдау

Басқа жануарлардан алынған трансплантаттар гетеротрансплантаттар немесе ксенотрансплантаттар деп аталады. Олар – уақытша биологиялық жабыншалар, организм оларды бірнеше күннен бірнеше апта ішінде қабылдамайды. Олар ашық жарадағы бактериялардың концентрациясын төмендетуге, сондай-ақ сұйықтық жоғалтуды азайтуға көмектеседі. Ауқымды тінді жоғалту жағдайында, терінің толық қалыңдығын қамтитын, толық қалыңдықты тері трансплантаты қажет болуы мүмкін. Мұндай трансплантация көбінесе бет және қолдың дефектілеріне жасалады, онда трансплантаттың жирылуын барынша азайту қажет. Бас правило бойынша, трансплант неғұрлым қалың болса, соғұрлым аз жирылады және деформацияланады. Жасушалық культивацияланған эпителийлік аутотрансплантация (ЖКЭА) процедурасында, трансплантацияға мұқтаж адамнан тері жасушалары алынып, зертханада жаңа тері жасушаларын өсіру үшін қолданылады; жасушалар адамнан алынғандықтан, оның иммундық жүйесі оларды қабылдамайды. Дегенмен, бұл жапырақшалар өте жұқа болғандықтан (тек бірнеше жасуша қабатынан тұрады), олар жарақаттануға төтеп бере алмайды және "қабылдану" деңгейі көбінесе 100% -дан төмен болады. Зерттеулер ЖКЭА мен дермальды матрицаны бір өнімде біріктіру мүмкіндігін қарастырып жатыр. Күйік қорбандарына арналған тәжірибелік процедуралар, тері жасушаларын қолдануға арналған пистолет арқылы күйген жерге қолданылатын шешудегі Stamm жасушаларын қолдануды сынап көріп жатыр. Жақындағы жетістіктер жасушаларды зақымдаусыз қолдануға мүмкіндік берді. Донордан жұқа және жақсы сақталған тері тілімдерін және жолақтарын алу үшін хирургтар дерматом деп аталатын арнайы хирургиялық құралды пайдаланады. Бұл әдетте эпидермистің дерманың бір бөлігімен ғана болатын қалыңдығы бойынша бөлінген тері трансплантатын тудырады. Донорлық жерде қалған дермада шаш фолликулалары мен май бездері бар, олардың екеуінде де эпидермалық жасушалар бар, олар эпидермистің жаңа қабатын қалыптастыру үшін біртіндеп көбейеді. Донорлық жер өте ауырулы болуы мүмкін және инфекцияға осал. Донорлық жердегі ауруды емдеудің бірнеше тәсілі бар. Оларға тері астына енгізілетін анестетиктер, жергілікті анестетиктер және жараны жабатын кейбір түрлері кіреді.

When grafts are taken from other animals, they are known as heterografts or xenografts. By definition, they are temporary biologic dressings which the body will reject within days to a few weeks. They are useful in reducing the bacterial concentration of an open wound, as well as reducing fluid loss. For more extensive tissue loss, a full thickness skin graft, which includes the entire thickness of the skin, may be necessary. This is often performed for defects of the face and hand where contraction of the graft should be minimized. The general rule is that the thicker the graft, the less the contraction and deformity. Cell cultured epithelial autograft (CEA) procedures take skin cells from the person needing the graft to grow new skin cells in sheets in a laboratory; because the cells are taken from the person, that person's immune system will not reject them. However, because these sheets are very thin (only a few cell layers thick) they do not stand up to trauma, and the "take" is often less than 100%. Research is investigating the possibilities of combining CEA and a dermal matrix in one product. Experimental procedures are being tested for burn victims using stem cells in solution which are applied to the burned area using a skin cell gun. Recent advances have been successful in applying the cells without damage. In order to remove the thin and well preserved skin slices and strips from the donor, surgeons use a special surgical instrument called a dermatome. This usually produces a split thickness skin graft, which contains the epidermis with only a portion of the dermis. The dermis left behind at the donor site contains hair follicles and sebaceous glands, both of which contain epidermal cells which gradually proliferate out to form a new layer of epidermis. The donor site may be extremely painful and vulnerable to infection. There are several ways to treat donor site pain. These include subcutaneous anesthetic agents, topical anesthetic agents, and certain types of wound dressings.

Емдеу кезеңдері

Грантты жабылатын жерге мұқият жайып қояды. Оны бірнеше ұсақ тігістермен немесе хирургиялық тігістермен бекітеді. Тері егістерінің сауығу процесі әдетте үш кезеңде өтеді: плазмалық сіңіру, капиллярлық өрілу және неоваскуляция. Алғашқы 24 сағат ішінде егіс плазмалық сіңіру процесі арқылы қоректенеді, онда егіс "плазманы сіңіреді" (яғни, төмендегі қабылдаушы тіндерден қоректік заттарды сіңіреді). 2–3 күн аралығында қабылдаушы аймақтан жаңа қан тамырлары өсіп, егіс тініне капиллярлық өрілу (өрілу = жанасу) процесі арқылы қосылады. 4–7 күн аралығында егіс пен қабылдаушы тіндер арасында жаңа қан тамырлары пайда болатын неоваскуляция процесі жүреді.

Басқа

Гранттың астында сұйықтық жиналуын болдырмау үшін, оның жабысуына және қан тамырларының қалыптасуына кедергі келтіретін, трансплантат көбінесе ұзындығы бойынша бірнеше миллиметрлік қысқа, үзіліссіз тіліктер жасау арқылы торлы етіп кесіледі, әрбір тілік қабырғадағы кірпіштер сияқты жарты тілік ұзындығымен ығыстырылады. Бұл дренажға ғана емес, сонымен қатар трансплантаттың созылуына, үлкен аумақты жабуына және қабылдаушы аймақтың пішініне жақын орналасуына мүмкіндік береді. Дегенмен, жазылу кезінде беті кедір-бұдыр болып көрінеді, бұл эстетикалық тұрғыдан азырақ ұнатуы мүмкін. Операцияға дейін жараны күтіп ұстау және операциядан кейін трансплантаттың жазылуын жеделдету үшін жиі қолданылатын құрал – теріс қысыммен жараны емдеу (NPWT). Бұл жүйе жараға сәйкес кесілген көбік бөлігін қойып, содан кейін көбікке перфорацияланған түтік орнату арқылы жұмыс істейді. Бұл құрылым бинттермен бекітіледі. Вакуумдық құрылғы теріс қысым жасап, жара жиегін көбікке жабыстырып, артық қан мен сұйықтықты шығарады. Бұл процесс трансплантат орнын таза ұстауға, жаңа қан тамырларының дамуына көмектеседі және трансплантацияның сәтті аяқталу ықтималдығын арттырады. NPWT жараны тазалау және инфекцияланған жараны жаңа тері егізгенге дейін біршама уақытқа таза күйде ұстау үшін дебридмент пен трансплантация операциялары арасында қолданылуы мүмкін. Тері егізуді тері трансплантациясы деп те қарастыруға болады.

З-пластика

Бұл принцип тірі ұлпаны толық сегмент түрінде бір аймақтан, ұлпа алмастыру қажетті жерге жылжытуға негізделген. Желбезектер бір-біріне қарама-қарсы үшбұрышты пішіндес болады. Оны жаман жараны тікелей кесіп, жабу арқылы көрінісі жақсы әрі жақсы жазылатын жара жасау үшін қолдануға болады. Бұл сызықтық жараны ұзартуға және бөлуге көмектеседі. Сонымен қатар, сызықтық қысқаруларды (контрактураларды) жоюда да тиімді нәтиже береді. Z-пластикасы пластикалық хирург үшін аса маңызды және жиі қолданылатын, жеке немесе бірнеше түрде қолданылатын әдіс.

Болжам

Тері егудің көп бөлігі сәтті аяқталады, бірақ кейбір жағдайларда егулер жақсы бітіспей, қайта егуді қажет етуі мүмкін. Егуге жақсы қан ағыны бақылануы керек. Тері егуден кейін жазылу уақыты ұзаққа созылуы мүмкін. Егу алған адамдар бірнеше ай бойы компрессиялық киім киеді және ұзақ мерзімді ауырсыну мен функция жоғалту салдарынан депрессия мен мазасыздыққа ұшырауы мүмкін.

Тарих

Тері егу, оның ең қарапайым түрлерінде, ежелгі заманнан бері қолданылып келеді. Ежелгі Египеттің Эберс папирусы ксенотрансплантация туралы қысқаша мақала қамтиды. Шамамен 500 жыл өткен соң, индустардың Камма кастасының өкілдері тері асты майын пайдаланатын тері егуді жасағандары айтылады. 2-ші ғасырда грек философы Цельс еврейлердің сүндеттеуі грек және римдік қоғамда варварлық саналғандықтан, олардың терісін қайта жарату әдісін жасағандығы белгілі. Тері егудің көбінесе қазіргі қолданылуы 19-ғасырдың ортасы мен соңында сипатталды, соның ішінде Ревердиннің 1869 жылы қысқаша егуді қолдануы; Ольер мен Тьерштің 1872 және 1886 жылдары жартылай қалыңдықтағы егуді қолдануы; ал Вольф пен Краузе 1875 және 1893 жылдары толық қалыңдықтағы егуді қолдануы. Джон Харви Гирднер 1880 жылы қайтыс болған донордан тері егуді көрсетті. Бүгінде тері егу дерматологиялық хирургияда кеңінен қолданылады. Жақында Ревердиннің әдісі қолданылуда, бірақ өте кішкентай (3 мм-ден кішкентай диаметрлі). Мұндай кішкентай жаралар із қалдырмастан қысқа мерзімде жазылады. Бұл әдіс SkinDot деп аталады.

Тері трансплантатына балама

Тері егуге балама әдістер бар, оларға пациенттердің жасушаларын пайдаланатын тері алмастырғыштар, шошқа сияқты басқа жануарлардың терісі (ксенотрансплантация деп аталады) және үлкен жараларды жабуға көмектесетін медициналық құрылғылар жатады. Ксенотрансплантация бұрын "зоотрансплантация" деп белгілі болған. Иттер, қояндар, бақалар және мысықтар да қолданылуы мүмкін, бірақ шошқа терісімен ең жақсы нәтижелерге қол жеткізіледі. Басқа тері алмастырғыштарға аллографт, Биобран, Трансай, Интегра, Аллодерм және мәдени өсірілген эпителий автографттары (CEA) жатады. Үлкен жараларды жабуға көмектесетін медициналық құрылғылар да бар. Бұл құрылғы сау теріге бекітілетін терілік иінтіректерді пайдаланады. Содан кейін, реттелетін кернеу контроллері терілік иінтіректерге оралған тігістерге тұрақты тартылу күшін қолданады. Құрылғы жараны уақыт өте келе біртіндеп жабады.

Эксперименттік әдістер

Микробағанша трансплантациясы – пациенттен өз терісінің биопсиясын алу үшін инелерді пайдаланатын және оларды жара орнына имплантациялайтын жаңа трансплантация әдісі, қазіргі кезде зерттеліп жатыр.