Кіріспе

Castel Gandolfo (/UK/, /k//æ//s//t//ɛ//l// //ɡ//æ//n/'/d//ɒ//l//f//oʊ/, /US//k//ɑː/, /s//t//ɛ//l// //ɡ//ɑː//n/'/d//oʊ//f//oʊ//, //'d//ɔː//l/ /, kaˈstɛl ɡanˈdɔlfo; Castrum Gandulphi), Castelli Romani диалектілерінде Castello деп белгілі, Италияның Лацио аймағында, Римнің оңтүстік-шығысында орналасқан қала. Албан тауларындағы төбеде орналасқан Кастель-Гандольфодан Альбано көлінің панорамалық көрінісі ашылады. Бұл қала шамамен 8 900 тұрғыны бар және Италияның ең көркем қалаларының бірі ретінде танымал. Ол I Borghi più belli d'Italia ("Италияның ең әдемі ауылдары") тізіміне енген. Қала шегінде Кастель-Гандольфоның Апостольдық сарайы орналасқан, ол Рим Папасының жазғы резиденциясы және демалыс орны болған. Сарай Кастель-Гандольфоның шекарасында орналасқан болғамен, ол Ватиканның меншігі ретінде экстерриториалды мәртебеге ие және Италия заңнамасына бағынбайды. Қазір ол мұражайға айналдырылып, жалпы жұртшылыққа ашық. Оның сейсмикалық классы 2-аймақ (орташа және жоғары сейсмикалық белсенділік) деп бағаланады.

Гидрографиялық

Негізгі су айдыны – Альбано көлі, көбінесе Кастель-Гандольфо көлі деп аталады. Қазіргі уақытта көлді Рим қалалық муниципалитеті басқарады. 1802 жылға дейін ол Сент-Нилус Гроттаферрата аббаттығының, Апостольдық камераның (католик шіркеуінің қаржылық басқармасы) меншігінде болды, ал 1870 жылы князь Станислав Пониатовскийге тиесілі болды.

Топография

Аумақта тіркелген ең жоғары биіктік теңіз деңгейінен жоғары, Вилла Барбериниге іргелес орналасқан Collegio di Propaganda Fide-де. Альбано көлінің төңірегіндегі төбелердің жотасында биіктік теңіз деңгейінен жоғары, Мариномен шектесетін Монте Кукко тауының шыңында. Тиррен теңізіне қарай жер көлбеу болып төмендейді, сондықтан Касале Санта-Кристинадан, Кастель-Савельоның төменгі жағындағы Альбаномен шектесетін жерден бастап, Колле-Лиллиде теңіз деңгейінен жоғары, Поццо-ди-Валледе теңіз деңгейінен жоғары, Мариномен шектесетін Кварто-Сантаға дейін, Лаггетто-ди-Турнода теңіз деңгейінен жоғары. Аумақтың ең төменгі биіктігі - Pavona ауылында теңіз деңгейінен жоғары.

Климат

Климат жағынан аймақ, орташа белдеулік Жерорта теңізі климаты аймағына жатады, яғни қысы жұмсақ, күзгі температура көктемгіден жоғары, ал жазы желді болады. Колли-Альбани және Кастель-Гандольфо аймақтарында "стау" деп аталатын құбылысты – жер көтерілгенде бұлттардағы су буының азаюын байқауға болады. Жазы ыстық және құрғақ, ал қысы жұмсақ және жаңбырлы, көбінесе ең төмен температура мен қар болмайды. Жазда температура сирек жағдайларда дейін жетеді. Климаттық жіктемесі: D аймағы, 1966 GR / G.

Этимология

"Castel Gandolfo" атауы латын тіліндегі Castrum Gandulphi сөзінен туындаған, бұл жердегі қамалдың аты, болжам бойынша, Генуялық Гандольфи әулетіне тиесілі болған. Басқа бір гипотеза, Папа Пий II (1462) өз түсіндірмесінде қолдағандай, атау Gandulphi Sabinorum-нан, нақтырақ айтқанда Гандольфо Савеллиден шыққан.

Тарих

Біздің заманымыздан бұрынғы 16 ғасырға жататын археологиялық жағдайлар қазіргі Кастель Гандольфо аймағынан табылды. Қазіргі қала орны Латын лигасының астанасы болған ежелгі Альба Лонганың орны болу мүмкін. Кейіннен император Домициан оны өте үлкен сарайына айналдырды. Оның аты 12 ғасырда генуэздік текті, киелі Гондольфтың құрметіне аталған герцог Гандольфи әулетінің бекінісінен шыққан. Бұл бекініс Савелли әулетіне өтті, ал 1596 жылы Апостольдық камера оны 150 000 скудиге сатып алды. Рим папасы VIII Климент Кастель Гандольфоға келген алғашқы папа болды, бірақ ескі қаланы қайта жаңарту жобасын VIII Урбан 1626 жылы бастады. Наполеон соғыстары кезінде, көршілес Велетри қаласының 900-ге жуық французға қарсы тұрғындары Кастель Гандольфода Жоахим Мураттың қоршауына қарсы тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рим папасы Пий XII, Рим маңындағы шайқастардан қашқан босқындарға Кастель Гандольфоның аумағын ашты.

Діни сәулет

Вилланованың қасиетті Томасына арналған шіркеуді Чиги папасы Александр VII-нің бұйрығымен Бернини (1658–1661) жобалаған, ол төртбұрышты грек кілті тәрізді жоспарға ие және Пьетро да Кортонаның Мәсіхтің айқышқа асылуын бейнелейтін танымал суретін сақтайды. Көл Анасы шіркеуін Папа Пауль VI жеке қалауымен салдырып, 1977 жылы Альбано көлінің жағасында өз қолымен киеледі. Санта-Мария-Ассунта шіркеуінің құрылысы 1619 жылы Папа Пауль V-нің алғашқы тасты қалау рәсімімен басталды. Санта-Мария шіркеуі – заманауи құрылыс, ол халық көп шоғырланған Борго-Сан-Паоло ауданында, 7-ші мемлекеттік Аппиа тас жолының жанында орналасқан. Бұл шіркеуге Уго Бацци театры іргелес жатыр. Сан-Себастьяно шіркеуі қаланың қасиетті қамқоршысына арналған және 7-ші мемлекеттік Аппиа тас жолы бойында, шіркеу зиратының қасында орналасқан. Санта-Мария-делла-Кона шіркеуі.

Азаматтық сәулет

Кастель-Гандольфоның Апостолдық сарайы, Рим папасының жазғы резиденциясы, – XVII ғасырда Карло Мадерноның Рим папасы VIII Урбан үшін жобалаған ғимарат. Папалық сарай мен оған іргелес Вилла Барберини, оны кешенге XI Пий қосты, 1929 жылы Италиямен шарт жасалғаннан бері аумақтық ережеден тыс құқықтарға ие; алдындағы шағын алаң 1870 жылдан кейін Италияның біртүтастығының алғашқы күндерінде Либерта алаңы деп аталды. Папалық сарай 1870 жылдан 1929 жылға дейін пайдаланылмады. Кардинал Камилло Цибо салған Вилла Цибо 1774 жылы сол кездегі иесінен, Модена герцогы Франческо III д’Эстеден 80 000 кронаға сатып алынып, XIV Климент папа кезінде Папалық виллалардың құрамына қосылды. Рим папасы VIII Урбанның туысы (Маффео Барберини) салған Вилла Барберини 1929 жылы Папалық виллалардың аумақтық ережеден тыс кешеніне енгізілді: сарайда Пропаганда Фиде колледжінің бас кеңсесі орналасқан. Оның кең аумақты формалды бақтарының бір бөлігі ретінде рим императоры Домициан салған кешеннің қазіргі қалдықтары сақталған. Вилла Санта Катерина қазіргі уақытта Солтүстік Америкалық Папалық колледжіне тиесілі. Геркуланум ауданында салынған бұл вилланың құрылысы кезінде Публий Клодий Пулхерге тиесілі вилланың римдік қираған орындары табылды. Вилла Торлония, 16 ғасырда римдік Джустиниани отбасы салған, кейін Браччано герцогы Джузеппе Торлонияның меншігіне өтті. Қазіргі келбеті 1829 жылғы қалпына келтіру жұмыстарының нәтижесінде пайда болды, оған герцог Карло Торлония қаржы бөлген. Вилла Чиги, Кардинал Флавио Чиги, Папа Александр VII-нің туысы салған; бүгінде мұнда гольф алаңы орналасқан. 1930 жылдары Римнен Кастель-Гандольфоға көшірілген Ватикан обсерваториясының екі телескопы 1980 жылға дейін қолданылды. Ватикан обсерваториясының бас кеңсесі әлі де Кастель-Гандольфода орналасқан. Дегенмен, оның тәуелді зерттеу орталығы – Ватикан обсерваториясының зерттеу тобы (VORG) Аризона университетінің Тусон қаласындағы Стюард обсерваториясында орналасқан. Телескоптар Аризона штатындағы Грэхам тауында орналасқан.

Археологиялық орындар

Папа сарайының орны: бұрынғы қамалдың қираған жерінде қайта салынған, ішінара император Домицианның жазғы резиденциясының негіздерін алып жатыр. Сарайдың ішкі ауласында Полифемді бейнелейтін римдік бюст бар, ол Улисс үңгірінен қашып шыққан Циклоп; ол император вилласының бақшасындағы нимфеумнан, кратерлік көлдің саңылауының жасанды түрде салынған үңгірінен табылды. Публий Клодий Пулхердің вилласы: Апий жолындағы римдік вилланың қалдықтары, Ұлттық жол 7 Апия арқылы, Санта Катерина вилласының ішінде, Солтүстік Американың понтификалды колледжіне тиесілі. Бергантино немесе Диананың ваннасы: Альбано көлінің батыс жағалауында, Дорикалық нимфеумнан кейін, бастапқыда Кастель Гандольфодағы Домициан вилласына қосылған бұл құрылым, диаметрі 1,5 метрлік дөңгелек үңгірге ашылады. Үңгірдің ортасында ванна бар, ал едені мозаикамен толық жабылған, оның бірнеше фрагменттері сақталған. Нимфеумда қазір Кастель-Гандольфодағы Папа сарайында сақталған мүсін топтарының әртүрлі бөліктері табылды. Альбано көлінің эмиссары: Альбано көлінің батыс жағалауынан басталып, Кастель-Гандольфо аумағына дейін созылатын, ұзындығы шамамен 1,5 километрлік жасанды ағып кету су құбыры. Дәстүрге сәйкес, ол б.з.д. 396 жылы Вей қаласын басып алу кезінде болжамды орындау үшін салынған.

Білім

Кастель-Гандольфода орта мектептер жоқ. Муниципалдық аумақта Пауль VI Папалық муниципалдық мектебінің жеке балалар бақшасы орналасқан, ол бастауыш және орта білім береді. Scuola Media Statale "Dante Alighieri" және басқа да діни ұйымдар бастауыш білім берумен айналысады. Уолш университетінің негізгі кампусы АҚШ-тың Огайо штатындағы Солтүстік Кантон қаласында орналасқан, ал Кастель-Гандольфода шағын кампусы бар. Уолш студенттері үшін сабақтар күз, көктем және жаз маусымдарында өтеді.

Бейне ойындар

Кастель Гандольфо Assassin's Creed: Brotherhood және Assassin's Creed: Revelations видео ойындарында бейнеленген, онда қамал көп ойыншылық карта орны ретінде көрсетілген.

Оқиғалар

Қорғаушы қасиетті Себастьян (Сан-Себастьяно) мерекесі қыркүйектің бірінші демалыс күнінде тойланады, бірақ бұл қасиеттінің мерекесі күнтізбеде 20 қаңтарда белгіленген; фестиваль көл үстіндегі әсем отшашумен аяқталады. Ауыл мамыр айының соңғы жексенбісінде Сент-Пол және Сент-Мария Ассилиатриц мерекесін тойлайды. Жергілікті базар жұма күні таңертең өтеді. Шалқар фестивалі шілде айының соңғы жексенбісінде мәдени, ойын-сауық және спорттық шаралармен ұйымдастырылады. Қаңтар айында қалалық жарғымен белгіленген Бейбітшілік жорығы. "Città di Castel Gandolfo" сыйлығы – қаланың мәртебесін артқан және тұрғындардың өмір сапасын жақсартқан, сондай-ақ мәдениет, спорт немесе адам білімінің кез келген саласында көзге түскен тұлғаларға, ұйымдарға және бірлестіктерге беріледі. Castel Gandolfo Fotografia – 2007 жылы құрылған фотосуреттер байқауы.

Фрациониялар

Павона Неттуноға қарайтын жолдағы таверна мен Папа Александр VII-нің немересі, кардинал Флавио Чигидің (1631–1693) вилласының маңында орналасқан. Бұл аймақ 20 ғасырда Рим-Велетри темір жолының салынуының арқасында қалалық құрылымға ие болды және қазір Кастель Гандольфо, Альбано Лациале және Рим муниципалитеттерінің арасында бөлінген. "Дөңгелек көл" деп аталатын көлдің үстінде орналасқан Pavona Pond деп белгілі қамалдың бір бөлігінде шамамен 3000 адам тұрады, ал әулиелердің арасында Толедолық Евгений III оның қасиетті қамқоршысы саналады. Альбано Лациале қаласымен бөліскен Mole di Castel Gandolfo өз атын осы жердегі Альбано көлінен шыққан су арнасымен қозғалтылатын ежелгі диірмендердің болуына қарызды. Кастель Гандольфо және Альбано Лациале тұрғындары 19 ғасырға дейін астық ұнтақтау үшін осы диірмендерді пайдаланған.

Экономика

Албан тауларындағы барлық муниципалитеттерде ауыл шаруашылығы, әсіресе шарап өндірісі, әрқашан басты экономикалық күш және жұмыс беруші болып келген. Шараптардың ішінде Фраскати, Марино, Велетри және Колли Ланувини шараптары бар. Шарап өндірісін жақын маңдағы Кастеллючча қаласында орналасқан Марино мен Фраскатидің "Cantina Sociale Gotto d'Oro" және Фонтана ди Папада орналасқан "Social Albano Laziale" мен "Ariccia" сияқты ірі өндірушілер сақтап тұрады.

Қызметтер

Муниципальдік жарғыда жабдықтар мен жүйелерді, телекоммуникациялық және радио құрылғыларын, әсіресе радио, теледидар және ұялы байланыс үшін жабдықтарды, сондай-ақ радио әуесқойларға арналған жүйелерді орнатуға тыйым салынады. Бұл тыйым әскери объектілерге, азаматтық қорғау және орманды қорғауға қолданбастан болады. Көптеген қызметтер, мысалы, ауруханалар мен кинотеатрлар қала сыртында, Марино, Фраскати, Альбано Лациале және Дженцано ди Рома сияқты ірі орталықтарда орналасқан. Дегенмен, бұл орталықтарға көлікпен немесе қоғамдық көлікпен жетуге болады. Ал қала, өз кезегінде, итальяндық және шетелдік туристердің Папалық сарайға және белгілі бір уақытта Папаның болуына байланысты үздірілмейтін ағынының арқасында сауда орталығы ретінде өте дамыған.

Спорт

1960 жылы Римде өткен XVII Олимпиадаға Италия Олимпиада комитеті Олимпиада стадионы мен Альбано көлінде каноэ және байдарка спорты орталығын салды. Осы Олимпиада барысында осы спорт түрінен жарыстар өткізілді, және бүгінге дейін Италия каноэ/каяк федерациясы осы орынды өзінің маңызды жаттығу орындарының бірі деп есептейді.

Қаноэ/кайка спорты

1960 жылдан бері Альбано көлі осы спорт түрінен олимпиадалық жарыстарды қабылдап келеді. Қазіргі уақытта 2005 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан "Мастер Лине Каноэ Спорт Ассоциациясы" спортты дамытуға маңызды үлес қосты. Каяк спортының тағы бір мектебін ASD Polisportiva Giovanile Salesiana Castel Gandolfo ұйымдастырады. Қазіргі таңда каяк, дракон қайық және каноэ спортымен айналысатын белгілі клубтар – ASD Aisa Sport және Circolo Kayak Castel Gandolfo.

Футбол

Кастель Гандольфода 2005 жылдан бері Сент-Томас-о-Вильянова шіркеуі жанындағы Ораторияда әуесқой футбол клубы жұмыс істейді, ол аймақтағы басқа командалармен жолдастық ойындар ұйымдастырады.

Гольф

1970 жылдары Павонада Кастель Гандольфо Кантри Клубы ашылды. Бұл кешен ежелгі құрғаған көлдің кратерінде және кардинал Флавио Чигидің ежелгі вилласында орналасқан.

Регби

Лигаға 6 жастан 16 жасқа дейінгі балалар, әйелдер командасы, ерлер командасы және ересектер командасы кіреді. Соңғысы 2009 жылы құрылып, C сериясының аймақтық чемпионатында (2009/2010 маусымы) өнер көрсетеді.