Ресейлік дипломат және мемлекет қайраткері: Николай Игнатьев
Nikolay Pavlovich Ignatyev
Николай Игнатьев – ресейлік дипломат, империялық саясаткер (1832-1908). Қытайдан аумақтар алды, Балқандағы ықпалды күшейтті, Түркияға қарсы соғысқа ықпал етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей мемлекет қайраткері және дипломаты (1832–1908)
Russian statesman and diplomat (1832–1908)
Граф Николай Павлович Игнатьев (тарихи жазуы: Николай Игнатьев; Граф Никола́й Па́влович Игна́тьев; 29 қаңтар 1832 [ескі стиль бойынша 17 қаңтар 1832] – 3 шілде 1908 [ескі стиль бойынша 20 маусым 1908]), Ресей мемлекет қайраткері және дипломаты, Ресей империализмін қолдаған агрессивті экспансионизмімен ең көп танылды. Қытаймен қарым-қатынаста ол 1860 жылы Пекин шарты арқылы Қытай жерінің үлкен бөлігін қамтамасыз етті. 1864-1877 жылдары Осман империясындағы Ресей елшісі қызметін атқарып, османдарға қарсы панславяндық сезім мен ұлтшылдықты қоздыруға ұмтылды және 1876 жылғы сәуірдегі Болгария көтерілісіне белсенді қатысты. Ол үкіметін 1877 жылы Түркияға соғыс жариялауға шақырды, ал Ресейдің шешуші жеңісінен кейін 1878 жылы Сан-Стефано шартын жасастырды. Бұл Балқанда Ресейдің ықпалының күрт күшеюіне алып келді. Алайда, Ұлыбритания мен Австрия-Мажарстан араласып, шартының күшін жоюға мәжбүр етті. Ішкі істер министрі (қызмет еткен жылдары: 1881–1882) ретінде граф Игнатьев ультраконсервативті және славян ұлтшылдығы саясатын қолдады.
Count Nikolay Pavlovich Ignatyev (historical spelling: Nicolai Ignatieff; Граф Никола́й Па́влович Игна́тьев; 29 January 1832 [O. S. 17 January 1832] – 3 July 1908 [O. S. 20 June 1908]), a Russian statesman and diplomat, became best known for his aggressive expansionism in support of Russian imperialism. In dealing with China, he secured a large slice of Chinese territory by the multi lateral Treaty of Peking in 1860. As the Russian ambassador to the Ottoman Empire from 1864 to 1877, he worked to stir up pan Slavic feeling and nationalism against the Ottomans, and had some responsibility for the Bulgarian rebellion of April 1876. He encouraged his government to declare war on Turkey in 1877, and after the decisive Russian victory he negotiated the Treaty of San Stefano in 1878. It heralded greatly strengthened Russian influence in the Balkans. However Britain and Austria Hungary intervened and forced the retraction of the treaty. As Minister of the Interior (in office: 1881 1882), Count Ignatyev promoted ultraconservative and Slavic nationalist policies.
Ерте өмір және әскери мансап
Николай Игнатьев Санкт-Петербургте Мария Ивановна Мальцова мен капитан Павел Николаевич Игнатьевтің отбасында дүниеге келді. 1825 жылы Декабристер көтерілісі кезінде көрсеткен адалдығы үшін оның әкесі патша Николай I-нің құрметіне ие болды, ал Ұлы князь Александр (кейін патша Александр II) баланың крещениесінде куәгер болды. Паж корпусын бітіргеннен кейін, он жеті жасында Ресей императорлық гвардиясының офицері болып, гусарлық өмір сақшылары полкінде қызмет етті. Кейін Игнатьев Бас штабқа тағайындалып, Эстония әскери округінің бас қолбасшысының адъютанты болды. 1856 жылы майор шеніне көтерілді. Игнатьевтің одан әрігі мансабында граф Петр Шуваловпен келіспеушілік туды: ол да Паж корпусының түлегі еді.
Nikolay Ignatyev was born in St Petersburg, to Maria Ivanovna Maltsova and Captain Pavel Nikolayevich Ignatyev. His father had been taken into favour by Tsar Nicholas I, owing to his fidelity on the occasion of the Decembrist revolt in 1825, and Grand Duke Alexander (later Tsar Alexander II) stood sponsor at the boy's baptism. After graduating from the Corps of Pages, at the age of seventeen he became an officer of the Russian Imperial Guard, serving with the Hussar Life Guards Regiment. Ignatyev was then appointed to the General Staff and become adjutant to the general commanding in the Estonian military district. He was promoted to major in 1856. During Ignatyev's subsequent career he was at odds with Count Pyotr Shuvalov: another Corps of Pages alumnus.
Дипломатиялық мансап
Игнатьевтің дипломатиялық мансабы 1856 жылы Қырым соғысынан кейін Париж конгресінде басталды, онда ол Дунайдың төменгі ағысындағы орыс-осман шекарасын белгілеуге қатысты келіссөздерге қатысты. Одан кейін ол Лондондағы Ресей елшілігіне әскери атташе болып тағайындалды. Бұл қызметі қысқа ғана болды. Немере інісі Алексей Алексеевич граф Игнатьевтің "Елу жылдық қызмет" атты естеліктерінде айтылғандай, Николай Игнатьев британ армиясының қару-жарақ зауыттарын тексеріп тұрғанда "кездейсоқ" жаңа өрнектелген оқ-дәріні қалтасына салып алған. Дипломатиялық жағдайдың нашарлауын болдырмау үшін ол Ресейге қайтып келді. Екі жылдан кейін ол кішкентай күзетпен Хива мен Бұхара хандықтарына қауіпті миссиямен жіберілді. Хива ханы оны кепілге алуды жоспарлаған, бірақ ол қауіптен сақталып, Бұхара әмірімен достық шартын жасасқаннан кейін аман-есен оралды. Игнатьевтің келесі дипломатиялық табысы Қашық Шығыста, Пекин сарайына толық өкіл ретінде болды. 1860 жылғы ағылшын-француз экспедициясының ілгерілеуінен және Екінші Опиум соғысында Ескі жазғы сарайдың өртелуінен қытай үкіметі үлкен қорқынышқа ұшыраған кезде, ол олардың қорқынышын осыншалықты шебер пайдаланды ki, Пекин келісімінде Ресей үшін Ресей Маньчжуриясын қолға алды – міссияның бастапқы мақсаты болған Амур өзенінің сол жағалауы ғана емес, сонымен қатар одан оңтүстікке қарай кең аумақтар мен теңіз жағалауын, болашақта Ресейдің Приморье аймағын құрады.
Ignatyev's diplomatic career began at the Congress of Paris in 1856, after the Crimean War, where he participated in the negotiations regarding the demarcation of the Russo Ottoman frontier on the lower Danube. He was then appointed as military attaché at the Russian Embassy in London. This assignment was a short one. According to the memoirs "Fifty Years of Service" written by his nephew Alexei Alexeyevich Count Ignatiev, Nikolay Ignatyev "inadvertently" pocketed a newly developed cartridge while inspecting the ordnance works of the British Army. In order to avoid diplomatic embarrassment he returned to Russia. Two years later he was sent with a small escort on a dangerous mission to the Central Asian states of Khiva and Bukhara. The khan of Khiva laid a plan for detaining him as a hostage, but he eluded the danger and returned safely, after concluding a treaty of friendship with the emir of Bukhara. Ignatyev's next diplomatic exploit was in the Far East, as plenipotentiary to the court of Peking. When the Chinese government was terrified by the advance of the Anglo French expedition of 1860 and the burning of the Old Summer Palace in the Second Opium War, he worked on their fears so dexterously that, in the Convention of Peking, he obtained for Russia Russian Manchuria – not only the left bank of the Amur river, the original object of the mission, but also a large extent of territory and seacoast south of that river that would become the Russian Maritime Province.
Балқан
Игнатьевтің табысы оның "шығыстықтармен" қарым-қатынас жасау қабілетін дәлелдеуі тиіс еді және ол 1864 жылдан 1877 жылға дейін Константинопольдегі елші лауазымына жол ашты. Оның мұндағы басты мақсаты – христиан ұлттарын, әсіресе болгарларды Осман империясының үстемдігінен босату және оларды Ресейдің ықпалына енгізу болды (Болгар экзархаты мен Константинополь конференциясына да қараңыз). Оның осы саладағы тынымсыз, көбінесе жартылай ресми және құпия сипаттағы қызметі 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысымен аяқталды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Осман империясының толық өкілетті өкілдерімен Сан-Стефано шартын жасасты. Бұл шарттың талаптары Аустрия-Мажарстан мен Ұлыбританияның болжамы бойынша, Ресейдің басып алуымен кеңейтілген "Ұлы Болгарияны" құруға бағытталған. Игнатьевтің "тамаша, бірақ асығыс" қадамдары Ресей үшін ауыр дипломатиялық қателікке айналды. Ол көп еңбек еткен соғыс Ресейге салған құрбандықтармен салыстырыларлық ешқандай артықшылық әкелмеді, сондықтан ол Александр II-нің құрметінен айырылды, бұл граф Петр Шуваловтың күш-жігерінің нәтижесінде болды, және ол активтік қызметтен зейнетке шықты. Біраз уақыттан кейін Сан-Стефано шарты 1878 жылғы Берлин шарты арқылы қайта қарастырылды, оған Ресей атынан граф Петр Шувалов қол қойды. Граф Игнатьев Болгарияда кеңінен танымал болғанымен, тіпті кейбіреулер оны болгар тағына үміткер деп санады, бірақ таққа оның жеке жауы, Саксен-Кобург-Гота князі Фердинанд ие болды.
Ignatyev's success was supposed to prove his capacity for dealing with "Orientals" and paved his way to the post of ambassador at Constantinople, which he occupied from 1864 to 1877. Here his chief aim was to liberate the Christian nationalities in general and the Bulgarians in particular from Ottoman domination and bring them under the influence of Russia (See also Bulgarian Exarchate and Constantinople Conference). His restless activity in this field, mostly of a semiofficial and secret character, culminated in the Russo Turkish War of 1877 1878, at the close of which he negotiated with the Ottoman plenipotentiaries the Treaty of San Stefano. The terms of this treaty were aimed at creating an enlarged "Big Bulgaria", foreseen by Austria Hungary and Britain as being under Russian domination. Ignatyev's "brilliant but reckless" initiatives proved to be a major diplomatic miscalculation for Russia. As the war which he had done so much to bring about did not eventually secure for Russia advantages commensurate with the sacrifices involved, he fell into disfavour with Alexander II in part due to efforts of Count Pyotr Shuvalov, and retired from active service. Soon thereafter the Treaty of San Stefano was revised through the Treaty of Berlin, 1878, signed on Russia's behalf by Count Pyotr Shuvalov. Although Count Ignatyev remained widely popular in Bulgaria and was even considered by some for the Bulgarian throne, the throne was eventually granted to Prince Ferdinand of Saxe Coburg, his personal enemy.
Құрметтер
Граф Игнатьев көшесі, Болгария астанасы Софиядағы қарбалас сауда көшесі, Николай Игнатьевтің құрметіне аталған. Софиядағы ең көне мектептердің бірі – Граф Игнатьев бастауыш мектебі оның есімін иеленеді. Болгарияның Пловдив облысындағы Граф Игнатьево және Варна облысындағы Игнатьево ауылдары оның құрметіне берілген. Антарктидадағы Грэм жеріндегі Игнатьев тауы да оның есімімен аталады.
Graf Ignatiev Street, a busy trade street in Sofia, the capital of Bulgaria, is named after Nikolay Ignatiev. The elite Count Ignatiev Primary School, one of the oldest in Sofia, carries his name. The Bulgarian villages of Graf Ignatievo in Plovdiv Province and Ignatievo in Varna Province are named in his honour. Mount Ignatiev on Graham Land in Antarctica is also named after him.
Көркем шығармаларда
Джордж Макдональд Фрейзердің 1973 жылғы "Флэшмен" романында Игнатьев 1854 жылы патшаға британдықтар басып алған Үндістанға ресейлік шабуыл туралы ұсыныс жасаған ресейлік әскери штаб офицері болып бейнеленеді. Ол 1975 жылғы "Flashman in the Great Game" романында 1857 жылғы Үндістан көтерілісін тудырушы ретінде қайтадан пайда болады. Екі романның екеуінде де ол жаман кейіпкер: Фрейзер оны зиялы және мәдениетті, бірақ сонымен қатар аяусыз, қатыгез, қатігез және қауіпті деп сипаттайды.
In the novel Flashman at the Charge (1973) by George MacDonald Fraser, Ignatyev appears as a Russian military staff officer, who in 1854 presents a proposal to the Tsar of a Russian invasion of British held India. He reappears in the 1975 novel Flashman in the Great Game as a fomenter of the Indian Rebellion of 1857. In both novels he is a villain: Fraser portrays him as intelligent and refined, but also ruthless, cruel, savage and dangerous.