Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калаверас Үлкен ағаштар мемлекеттік паркі – АҚШ, Калифорния штатының мемлекеттік паркі, екі алып секвойя ағаштарының еңкейген ормандарын сақтайды. Ол Калифорния штатының Арнольд қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6,4 шақырым (4 миль) жерде, Сьерра-Невада тауларының орташа биіктігінде орналасқан. Ағаштардың бар екендігі алғаш рет кеңінен хабарланған 1852 жылдан бері бұл орын маңызды туристік орталыққа айналған және Калифорниядағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне туристік нысан болып саналады.
State park in California, US
Calaveras Big Trees State Park is a state park of California, United States, preserving two groves of giant sequoia trees. It is located 4 miles (6.4 km) northeast of Arnold, California in the middle elevations of the Sierra Nevada. It has been a major tourist attraction since 1852, when the existence of the trees was first widely reported, and is considered the longest continuously operated tourist facility in California.
Ерте тарих
Бұл алып секвойя ағашы сол аймақта тұратын жергілікті американдық тайпаларға жақсы таныс еді. Американдық тайпалардың ағашқа берген аттары: Wawona, toos pung ish және hea mi within, соңғы екеуі Туле өзені тайпасының тілінде. Еуропалықтар Калаверас алып ағаштарындағы алып секвойялар туралы алғаш рет 1833 жылы саяхатшы Дж. К. Леонардтың күнделігінде жазды; сілтемеде нақты орны көрсетілмеген, бірақ оның жолы Калаверас тоғайы арқылы өткен болуы мүмкін. Бұл жаңалық көпке таралған жоқ. Ағаштарды көрген келесі еуропалық Джон М. Вустер болды, ол 1850 жылы Калаверас тоғайындағы «Геркулес» ағашының қабығына өзінің әріптерін ойып жазды; бұл да жарияланбады. 1852 жылы Солтүстік тоғайында Аугуст Т. Даудқа көбірек мән берілді, және осы оқиға көбінесе тоғайдың және түрдің ашылуы ретінде қарастырылады. 1854 жылы «Орман анасы» деп аталған екінші ағаш 1854 жылы көрмелерде көрсету үшін қабығынан айырылды. Бұл ағашқа өлім жазасы болды, себебі оны қорғаған қабықтың сыртқы қабаты алынып тасталды. Ағаш 1861 жылға дейін барлық жапырақтарын төгіп, көп ұзамай құлады. 1908 жылы, өртке төзімді қабығы болмағандықтан, өрт аймақты шарпып, ағаштың қалған бөлігін өртеп, қара күйген діңгек қалдырды. Орман «Орман әкесі» деп аталатын ежелгі және өте алып секвойяның қалдықтарына да ие, ол ғасырлар бұрын құлаған, ал оның қалдықтары әлі де паркте сақталған. Хабарлауынша, ағаштың биіктігі 435 фут, ал айналасы 110 фут болған – «алыптардың алдындағы алып». 1880 жылдардың басында, Мёрфис қонақ үйінің негізін қалаушы Джеймс Сперридің өтініші бойынша жеке жер иесі туристердің өтуі үшін ағаш арқылы туннель қазды. Ағаш ішінара үлкен өрт салдарынан қалған ізі болғандықтан таңдалды. Көп ұзамай «Пионерлік кабина ағашы» деп аталған бұл ағаш, Йосемитидегі Вавона ағашына қазылған туннельді үлгі етіп алып, туристер үшін онымен бәсекелесуді көздеді.
The giant sequoia was well known to Native American tribes living in its area. Native American names for the species include Wawona, toos pung ish and hea mi within, the latter two in the language of the Tule River Tribe. The first reference to the giant sequoias of Calaveras Big Trees by Europeans is in 1833, in the diary of the explorer J. K. Leonard; the reference does not mention any specific locality, but his route would have taken him through the Calaveras Grove. This discovery was not publicized. The next European to see the trees was John M. Wooster, who carved his initials in the bark of the 'Hercules' tree in the Calaveras Grove in 1850; again, this received no publicity. Much more publicity was given to Augustus T. Dowd at the North Grove in 1852, and this is commonly cited as the discovery of both the grove and the species as a whole. In 1854, a second tree named the "Mother of the Forest" was stripped of its bark in 1854, to be reassembled at exhibitions. This mortally wounded the tree, since outer layer of protective bark was removed. The tree didn't survive long after, having shed its entire canopy by 1861. In 1908, with the tree unprotected by its fire resistant bark, a fire swept through the area and burned away much of what was left of the tree, leaving a fire blackened snag. The forest is also home to what remains of the "Father of the Forest", an ancient and exceedingly enormous giant sequoia which fell centuries ago, and its remains are still present in the park. Reportedly, the tree was 435ft high with a 110ft circumference a "giant of giants". In early 1880s, a tunnel was cut through the compartments by a private land owner at the request of James Sperry, founder of the Murphys Hotel, so that tourists could pass through it. The tree was chosen in part because of the large forest fire scar. The Pioneer Cabin Tree, as it was soon called, emulated the tunnel carved into Yosemite's Wawona Tree, and was intended to compete with it for tourists.
Сақтау
1850-ші жылдардағы көрмелермен қатар, алып ағаштардың қырылуы халықтың наразылығын тудырды. 1864 жылы Йосемити грантына айналатын заң жобасын ұсынған сенатор Джон Коннесс, адамдардың Discovery Tree және Орман анасының физикалық дәлелдерін көргеннен кейін де, ағаштардың шынайы екеніне сенбегенін және олар өскен аймақтарды қорғау қажеттігін айтты. Бұл Калаверас роувтағы ағаштарға заңдық қорғау кепілдігін бермеді. Ғасырдың басында жер бірнеше ағаш өңдеу компанияларына тиесілі болды, олар қалған ағаштарды кесуді жоспарлады, себебі секвойя және алып секвойялардың жуан діңдері сол кезде ағаш өңдеу үшін үлкен көз ретінде қарастырылды. Бұл жергілікті тұрғындар мен табиғатты қорғаушылардың жаңадан наразылығын тудырды, ал аймақ туристерді тарту орталығы ретінде сақталды. 1900 жылдың қаңтарында ағаш кесуші Роберт П. Уайтсайд, кейіннен мемлекеттік саябаққа және жақын орналасқан ұлттық саябаққа айналатын жер учаскелерін ағаш кесу мақсатымен сатып алды. Лора Лайон Уайт және Калифорния клубы ағаштарды сақтау үшін ұзаққа созылған күресті бастады. 1900 және 1909 жылдарғы заңнамалар федералды үкіметке мүлікті сатып алуға рұқсат берді, бірақ Уайтсайд ұсынылған бағаға жерді сатудан бас тартты, оның парктік жер ретіндегі құны жоғарырақ болды. Уайтсайд отбасы 1931 жылы Солтүстік Гроувтан бастап мүлікті сатуға барып жетті. Йосемити қорғауы біртіндеп секвойялардың көпшілігіне тарады, ал Калаверас Гроув 1931 жылы Калифорния мемлекеттік саябақтарының құрамына қосылды. Джон Мьюрдің айтуынша, саябақ қорғаған орман: «Орманның ортасында гүлдейтін кеңістік, студент үшін тамаша орталық және шаршағандар үшін керемет демалыс орны». Жылдар бойы басқа да аралас қылқан жапырақты ормандар, соның ішінде әлдеқайда ірі Оңтүстік Калаверас Грове алып секвойялары (1954 жылы 2,8 миллион АҚШ долларына сатып алынған, доллармен АҚШ долларына эквивалентті) саябаққа қосылды, осылайша жалпы ауданы артты. Солтүстік Гроув шамамен 100 ересек алып секвойядан тұрады; Оңтүстік Гроув шамамен 1000.
Along with the 1850s exhibitions, the destruction of the big trees was met with public outcry. In 1864, on introducing the bill that would become the Yosemite Grant, senator John Conness opined that even after people had seen the physical evidence of the Discovery Tree and the Mother of the Forest, they still did not believe the trees were genuine, and that the areas they were from should be protected. This did not guarantee any legal protection for the trees of Calaveras Grove. By the turn of the century the land was owned by several lumber companies, with plans to cut the remaining trees down, as sequoia and giant sequoia with their thick trunks were seen as great sources of lumber at the time. This again caused a chorus of public outcry by locals and conservationists, and the area continued to be treated as a tourist attraction. Parcels of land that would later become the state park and nearby national park were optioned by lumberman Robert P. Whiteside in January 1900, with the intention of logging. A protracted battle to preserve the trees was launched by Laura Lyon White and the California Club. Legislation in 1900 and 1909 authorized the federal government to purchase the property, but Whiteside refused to sell the land at the offered price, preferring its higher valuation as parkland. It was not until 1931 that Whiteside's family began to divest the property, beginning with the North Grove. The Yosemite protection was gradually extended to most sequoias, and Calaveras Grove was joined to California State Parks in 1931. According to John Muir the forest protected by the park is: "A flowering glade in the very heart of the woods, forming a fine center for the student, and a delicious resting place for the weary." Over the years other parcels of mixed conifer forests, including the much larger South Calaveras Grove of Giant Sequoias (purchased in 1954 for US$2.8 million, equivalent to US $ in dollars), have been added to the park to bring the total area to over The North Grove contains about 100 mature giant sequoias; the South Grove, about 1,000.
Өртке қарсы іс-қимыл
Гигант секвойялар үшін оттың маңыздылығын бағалау өте қиын. Маусымдардың алмасуынан басқа, от – бұл түрдің өмір тарихын анықтаудағы ең жиі кездесетін және маңызды процесс. Гигант секвойялардың ағаш сақиналарының жазбалары соңғы 2000 жыл бойында жиі жер беттік өрттердің қалыпты жағдай екенін көрсетеді. Бірақ бұл үлгі 1860 жылдан кейін өрттің жиілігі күрт төмендегеннен кейін өзгерді. Аймақтық өрттердің азаюы, әдетте, жергілікті американдықтардың қосатын оттардың азаюының нәтижесі болды, содан кейін мемлекеттік органдардың өрт сөндіру шаралары жүзеге асырылды. Мемлекет 2022 жылы Орман өрттері мен орманның төзімділігін арттыру бағдарламасынан бес жылға 7 миллион доллар бөлді, «үлкен өрт болған кезде орманымызды төзімді ету үшін». Қазан айының соңынан қараша айының басына дейін парк қызметкерлері Солтүстік Гроувтың шамамен бір бөлігінде бақыланған күйдіру жұмыстарын жүргізді.
The importance of fire to giant sequoias cannot be overstated. Other than the change of seasons, fire is the most recurrent and critical process in determining the life history of this species. Tree ring records from giant sequoias show that frequent surface fires were the typical pattern of fire occurrence over the past 2,000 years. But this pattern changed after about 1860, when fire frequency declined sharply. This decline in regional fire was probably a result of decrease in fires set by Native Americans, followed by fire suppression by government agencies. The state provided $7 million in 2022 from the Wildfire and Forest Resiliency Program to spend over five years, “to make our forest resilient when a big fire comes through". A prescribed burn was conducted by park crews on about of the North Grove in late October through early November.