Кіріспе

Либералды республикалық партия – 1872 жылдың мамыр айында президент Улисс С. Грант пен оның радикалды республикалық жақтастарының 1872 жылғы президенттік сайлауда қайта сайлануына қарсы тұру үшін құрылған американдық саяси партия. Партия Миссури штатында сенатор Карл Шурц басшылығымен құрылды және көп ұзамай Грантқа қарсы болған басқа да оппозициялық саяхатшыларды тартты; либералды республикашылар Грант әкімшілігінің коррупциялық скандалдарын айыптап, мемлекеттік қызмет реформасын қолдады. Партия Гранттың Реконструкция саясатына, әсіресе Ку-Клукс-Кланды жойған «Атқару актілеріне» қарсы шықты. Олар үлкен есеуге ұшырап, 1872 жылғы сайлаудан кейін ұлттық сахнадан мүлдем жоғалып кетті. Азамат соғысынан кейін Республикалық партия үстемдікке ие болды, бірақ көптеген алғашқы республикашылар президент Гранттың басшылығына наразы болды. Шурц, Чарльз Самнер және Лайман Трумбулл сияқты көрнекті либералды көшбасшылар құлдыққа қарсы күресте және Реконструкцияның алғашқы кезеңдерінде жетекші рөл атқарды. Олар осы міндетті орындалған деп есептеді және радикалды саясаттың жалғасуын қанаушылық деп санады. 1872 жылға қарай олар Реконструкцияны тоқтатуды және Оңтүстікке өздігінен басқару құқығын қайтаруды талап етті. 1872 жылғы либералды республикалық съезде «Нью-Йорк Трибьюн» газетінің көп жылдық баспагері Хорас Грили мен Миссури штатының губернаторы Бенджамин Гратц Брауннан тұратын кандидаттар тізімі ұсынылды. Грантты жеңіске жеткізуді көздеген Демократиялық партия либералды республикалық кандидаттар тізімін ұсынды және либералды республикалық платформаны қолдады. Алайда Грант партиялық ұйымдастырудың артықшылығын пайдаланып, сайлауда жеңіске жетті. Демократтар Грилиге деген ынтаны жоғалтты, өйткені ол ондаған жылдар бойы оларды сынап келген. Грили халықтың дауысының 44% -ын алып, Техас, Миссури, Кентукки, Теннеси, Джорджия және Мэриленд штаттарында жеңіске жетті. Грант 352 сайлаушы дауысының 286-сын алды. Грили сайлаудан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Либералды республикалық партия сайлаудан кейін бірден тарап кетті, бірақ оның бірнеше көшбасшылары Конгресте қызмет етуді жалғастырды. Бұрынғы партия мүшелері Демократиялық және Республикалық партияларға тарады. Либералды республикашылар либералды элементтердің Республикалық партияға адалдығын әлсіретіп, осы көшбасшылардың көпшілігінің Демократиялық партияға өтуіне жағдай жасады.

Құрылу

Бастапқыда либералды республикашылар дәстүрлі классикалық республикашылдыққа оралуды жақтады, федералды үкіметке жемқорлық пен орталықтандырылған биліктің енуіне алаңдады және Республика партиясын реформалауды көздеді. Либералды республикашылар саяси партия құруға кіріскенде, бірнеше жылдан кейін оны Грантқа және Қайта құруға қарсы болғандар басып алды. Партия 1870 жылы Миссуриде Карл Шурц басшылығымен құрылды және бүкіл елге тарады. Оған «Cincinnati Commercial» газетінің Мурат Холстед, «Chicago Tribune» газетінің Хорас Уайт, «Louisville Courier Journal» газетінің Генри Уоттерсон, «Springfield Republican» газетінің Самуэль Боулз және әсіресе «New York Tribune» газетінің Уайтлоу Рид пен Хорас Грили сияқты ықпалды республикалық газет редакторлары күшті қолдау көрсетті. Көптеген либералды республикашылар бұрын демократтар және еркін топырақ партиясының мүшелері болған, ал 1850 жылдары Республика партиясы құрылғаннан кейін оған қосылған. Либералды республикашылар Грант әкімшілігінің және жеке Президенттің толығымен жемқор екенін ойлады. Көбірек маңыздысы, олар Қайта құру мақсаттарына қол жеткізілгенін есептеді. Бұл мақсаттардың біріншісі – құлдықты жою, екіншісі – Конфедерацияның ұлтшылдығын жою еді. Осы мақсаттарға қол жеткізілгеннен кейін республикашылдық принциптері федералды әскери күштерді Оңтүстіктен шығаруды талап етті, онда олар күрделі жемқорлық режимдерді қолдап тұрды. Республикалық партияның негізін қалаушылардың көптеген өкілдері мен Азамат соғысының басшылары осы қозғалысқа қосылды, оның ішінде кандидат Хорас Грили, Массачусетстен Чарльз Самнер, Иллинойс штатынан Лайман Трумбулл, Кентукки штатынан Кассиус Марцелл Клей және Массачусетстен Чарльз Фрэнсис Адамс. Партиялық платформада «өңкейіс салдарынан салынған барлық шектеулерді дереу және толығымен жою» және Оңтүстік штаттары үшін жергілікті басқару талап етілді. Ол «мемлекеттік қызметтегі толық реформаны қазіргі заманның ең маңызды қажеттілігінің бірі» деп санады. Көптеген либералды республикашылар да тарифтерді төмендетуді көздеді, өйткені қуатты өнеркәсіптер кейбір тауарларға артық қорғау алғанын сендірді. Либералды республикашылар афроамерикалықтардың азаматтық және саяси құқықтарын қамтамасыз ету мақсатына қол жеткізілгенін айтты. Сондықтан олар «амнистия» уақыты келді деп мәлімдеді, яғни бұрынғы конфедераттарға сайлауға қатысу және лауазымдарды атқару құқығын қайтару. Көптеген либералды республикашылардың басты себебі штаттардың құқықтарына сенім мен күшті федералды үкіметтен қорқу болды. Көптеген либералды республикашылар 1850 жылдары құлдықтың аумақтарға таралуына қарсылық білдіріп, Республика партиясына қосылған, бірақ құлдық енді мәселе емес және Азамат соғысы аяқталғаннан кейін федералды билік сияқты басқа мәселелер қайтадан көтерілді.

1872 жылғы конвенция

Шурц, судья Стэнли Мэтьюс және редактор Уильям Гровенор бастаған Либералды-республикалық партия 1872 жылғы мамыр айында Цинциннатиде ұлттық конвент ұйымдастырды. Миссури штатында демократтар мен либералды-республикандықтар қолданыстағы республикалық губернаторды жеңіп, либералды-республикандықтар демократтардың қолдауын алатын президенттікке үміткерді ұсынуға ниеттенді. Шурц Адамсты жақтырды, бірақ ол бейтараптық сыртын сақтау үшін үміткерді ашық қолдауға келмейтін. Дэвис конвентке ең күшті қолдаумен келді, бірақ либералды-республикалық қозғалысқа жақын газеттердегі жағымсыз жарияланымдар оның кандидатурасына нұқсан келтірді. Нью-Йорктік газет баспагері Хорас Грили тарифтерді төмендетуді жеткілікті қолдамағанына қарамастан, көптеген бұрынғы Дэвис қолдаушыларының қолдауын жеңіп алды. Конвенттегі бірінші дауыс беруде Адамс пен Грили ең басты үміткерлер ретінде көзге түсті. Келесі дауыс берулерде көптеген делегаттар Адамс немесе Грилиге дауыс берді, бірақ Трамбулл да маңызды қолдауға ие болды. Алтыншы және соңғы дауыс беруде Грили жеңіске жетіп, номинацияны иеленді. Президенттік номинациядан кейін конвент Миссури губернаторы Бенджамин Гратц Браунды партияның вице-президенттікке үміткері етіп тағайындады. Браун Грилидің кандидатурасын Шурцтың есебінен штаттық партиядағы билігін арттырудың бір жолы ретінде қолдады және вице-президенттік дауыс беруде Грилиді қолдаған көптеген делегаттардың қолдауын алды.

1872 жылғы науқан

Либералды-республикалық конвенцияға дейін Демократиялық лидерлер Либералды-республикалықтарға Либералды-республикалық тізімді ұсынуға кепілдік берді. Демократтар 1872 жылғы сайлауда Грантқа қарсы республикашылдарсыз жеңе алмаймыз деп сенді, ал Демократиялық көшбасшылар Либералды-республикалық президенттің ықпалына үміттенеді. Алайда, Демократиялық партия басшылары Грилидің кандидатурасына көңілсіздік білдірді. Көптеген оңтүстік демократтары Гранттың қайта құру саясатына нүкте қоя алатын кез келген үміткерді сайлауға құштар болды, бірақ Грилидің Демократиялық партияға жиі жасаған шабуылдары көптеген демократтардың, әсіресе Солтүстік-Шығыстағылардың наразылығын тудырды. Осы алаңдауларға қарамастан, көптеген демократтар Грилидің Гранттан жақсырақ екеніне және республикалық президентті жеңудің жалғыз мүмкіндігі екеніне келісті. Бірнеше штаттық конвенттерде қызу пікірталас болды, бірақ Делавэрден басқа барлық штаттық Демократиялық конвенттер Грилиді қолдады. 1872 жылғы шілдедегі Демократиялық Ұлттық конвент Либералды-республикалық тізімді қолдауға және партия платформасын өзгертусіз қабылдауға көп дауыспен келісті. Конвент аяқталғаннан кейін Блантон Дункан басқаратын наразы демократтар тобы Чарльз О’Конор мен Джон Куинси Адамс II-ні «Тікелей Демократиялық партия» тізімінен ұсынды, бірақ екеуі де ұсыныстан бас тарды және белсенді науқан жүргізбеді. Либералды-республикалық партия Луизиана мен Техас штаттарынан басқа барлық штаттарда Демократиялық партиямен бірікті. Республикашылдар күштірек болған штаттарда Либералды-республикалықтар төменгі лауазымдарға кандидаттардың көп бөлігін ұсынды, ал демократтар күштірек болған штаттарда демократтар көбірек кандидаттарды ұсынды. Көптеген штаттарда, мысалы Огайода, әр партия кандидаттардың жартысын ұсынды. Тіпті бастапқыда күмәнданушы болған Демократиялық лидерлер, мысалы Томас Ф. Байард та Грилиді қолдауға келді. 1872 жылғы науқан мәселелерге қарағанда жеке тұлғаларға көбірек бағытталды, Грили мен Грантқа көптеген жеке шабуылдар жасалды. Грили протекционизмді жақтады және партияның негізін қалаушылар үшін маңызды болған мемлекеттік қызмет реформасына басымдық бермеді. Грили Гранттың көптеген тағайындамаларын сыбайлас жемқорлықпен байланыстырды, бірақ Грилидің бұрынғы республикалық лидерлермен байланысы сыбайлас жемқорлық туралы айыптаманы әлсіретті. Дегенмен, Шурц пен Самнер сияқты Либералды-республикалық лидерлер Грилидің артына бірігіп, партияның үміткері үшін белсенді науқан жүргізді. Гранттың қолдаушылары Либералды-республикалықтарды Азамат соғысының нәтижелерін жоюға тырысуда деп айыптады, ал республикашылар Грантты қолдау үшін ардагерлер ұйымдарын жұмылдырды. Либералды-республикалықтар Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы келісімді қамтамасыз етуді көздедіктерін және радикалды қайта құру саясатын аяқтау уақыты келгенін мәлімдеді. Әр партия афроамерикандықтарға үндеуге тырысты, Либералды-республикалықтардың үндеуі Грилидің ұзақ жылдар бойы қолдаған аболиционизм тарихына негізделді. Алайда, Фредерик Дуглас Грантты қолдау үшін афроамерикандықтарды табысты ұйымдастырды. Либералды-республикалық партияның ішінде де, сыртында да көптеген адамдар олардың коалициясы 1872 жылғы сайлауда жеңіске жетеді деп сенді, ал сайлау қорытындысы қазан айына дейін белгісіз болды. Алайда, республикашылар жақсы ұйымдастырылғандықтарын, Джей Кук сияқты қаржыгерлердің қолдауын және Грилиге қатысты демократтардың күмәнін пайдаланып, ел бойынша көптеген сайыстарда жеңіске жетті. Фоннер Грилидің азаматтық құқықтарды қорғау туралы жеке тарихына қарамастан, қара нәсілділердің оның Демократиялық партиямен сайлау кезеңінде байланысқа түскеніне байланысты күшті сенімсіздік білдіргенін және мемлекеттік қызмет реформасының «барлық түсті халықты» мемлекеттік қызметтен тиімді түрде шығару арқылы олардың әлеуметтік және экономикалық прогресіне кедергі келтіретінін түсінгенін жазады. Сайлауда Грили дауыстардың 43,8%-ын және 352 сайлаушының 66-сын алды, ал О’Конор дауыстардың 0,3%-ын алды. Грили 1872 жылғы 29 қарашада, президент сайлаушылары 4 желтоқсанда сайлау дауыстарын беру үшін жиналғанға дейін қайтыс болды. Грили сайлаушылары жиналысқа дейін өз дауыстарын үйлестіре алмады, бірақ олардың әрекеті Гранттың сайлаушылар алқасының үлкен жеңісіне әсер етпеді.