Кіріспе

Британдық лейборист саясаткері (1865–1944) және швед Олимпиадалық велоспортшы Генри Снелл, 1-ші барон Снелл (1 сәуір 1865 – 21 сәуір 1944), британдық социалистік саясаткер және қоғамдық қайраткер. Ол Рамзи Макдональд пен Уинстон Черчилль басқарған үкіметтерде қызмет етті, сондай-ақ 1930 жылдардың соңында Лордтар палатасында Еңбек партиясының жетекшісі болды.

Өмірбаян

Ноттингемширдегі Саттон-он-Трентте шаруа қызметкерлерінің ұлы болып дүниеге келген Гарри Снелл, сегіз жасында фермада жұмыс істеуге кіріспей тұрып, жергілікті ауыл мектебінде білім алды. Он жасынан бастап толыққанды жұмыс істеді, ал он екі жасында фермада үй ішіндегі қызметші болды. Бұл жұмыстан қанағаттанбаған Снелл кетіп, округ бойынша саяхаттап, түрлі жұмыстар істеді, оның ішінде жылқы бақты, Трент өзеніндегі Хейзелфорд паромда және Ноттингемде француз жылтыратушысы болып жұмыс істеді. Ұзақ уақыт жұмыссыздық кезеңінде ол көп оқып, әсіресе Генри Джорджтың еңбектеріне әсерленді. 1881 жылы Ноттингемдегі Чарльз Брэдлоу мен секуляризм идеясынан шабыттанған ол Ұлттық секулярлық қоғамға қосылды. Өсіп келе жатқан қатал және сөздік Англикандық дінін қабылдамаса да, ол діни сенімін сақтап, христиан доктринасына ғылыми көзқарас пен прогрессивті және толерантты құндылықтарымен әсер еткен Юнитариан шіркеуіне қосылуға шешім қабылдады. Юнитариандық мұғалім Джон Кентиш Уайт Снеллді Лорд Байрон мен Сэмюэл Тейлор Кольридждің шығармаларымен таныстырды. Юнитариандық қозғалыста танысқан адамдары арқылы Снелл Лондонға барып, Мидленд соқырлар институтының кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмысқа орналасты. Мұнда ол Лондон университетінің колледжінің анықтамалық кітапханасында өзін-өзі оқытуын жалғастырды, Томас Пейн, Уильям Моррис, Джон Раскин және Джон Стюарт Миллдің еңбектері оған әсер етті. Соңында Юнитаризм оған тым қатаң болып көрінді, ол агностикке айналып, Ұлттық секулярлық қоғамның мүшесі болды. Энни Бесанттың социализм тақырыбында Секулярлық қоғам отырысында сөйлеген сөзін естігеннен кейін Снелл Социал-демократиялық федерацияға қосылды. Ол 1885 жылы Джон Бернстің парламентке сайлау науқанында жұмыс істеді және Генри Хайндман, Том Манн, Элеонора Маркс және Бен Тиллетт сияқтылармен бірге қоғамдық жиналыстарда сөз сөйлеуге кірісті. Ол Брайант және Мей шыбық фабрикасының ереуілі мен 1889 жылғы Лондон доктарының ереуілін қолдады.

Парламент мүшесі

1890 жылы Снелл Вулвич қайырымдылық ұйымы қоғамында әлеуметтік жұмыс істей бастады, кейіннен Лондон экономика мектебінің директорының хатшысы болды. Ол Тәуелсіз Еңбек партиясына және 1894 жылы Фабиан қоғамына қосылды, Ұлыбритания бойынша кеңінен саяхаттап, Рамсей Макдональд және Брюс Глазьер сияқты спикерлермен социалистік тақырыптар бойынша лекциялар оқыды. Снелл сонымен қатар британдық South Place этикалық қоғамында (кейін президент болды) және оның американдық бөлімшесі үшін лекциялар берді. Снелл 1910 жылдың қаңтар және желтоқсан айларында, сондай-ақ 1918 жылы Хаддерсфилдте Еңбек партиясынан кандидат ретінде сайлауда жеңіліске ұшырады. Ол 1919 жылы Лондон округтік кеңесіне сайланды және 1925 жылға дейін қызмет етті. 1922 жылғы жалпы сайлауда бұрын Уилл Крукс басқарған Волуич-Ист округінен парламент депутаты болып сайланды және 1929 жылы қайта сайланды. 1929 жылдың соңында Снелл Палестинадағы арабтардың көтерілісін тергеу үшін құрылған Шоу комиссиясына мүше болып тағайындалды. Комиссия 1931 жылдың наурыз айында нәтижелерін жариялағанда, Снелл еврейлердің иммиграциясы мен жер сатып алуды шектеу туралы комиссия ұсынысымен келіспей, жеке пікір білдірді. Снелл сондай-ақ Палестина тым халыққа толы деген комиссияның мәлімдемесіне қарсы болды, екі жыл бұрын жарияланған, аймақтың сирек және жеткіліксіз өңделгендігін көрсеткен есептермен келісті. Ол еврейлердің иммиграциясының араб жұмысшыларының тұрмыс деңгейін көтергенін айтты және комиссия иммиграция арабтарға қауіпті және олардың экономикалық болашағына бұрмалап және қауіпті түрде нұқсан келтіреді деген көзқарасты қолдайды деп мәлімдеді. Осыдан кейін Снелл сионизмді жақтаушы болды. 1931 жылдан 1932 жылға дейін ол адамгершілікті діни емес моральдық негіз ретінде насихаттаған британдық этикалық одақтың (қазіргі Ұлыбритания гуманистері) президенті болды. Снелл 1930 жылғы туған күніне орай Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.

Лордтар палатасы

Снелл 1931 жылы Коммундар палатасындағы өкілдігінен бас тарды, Джордж Хикске орын берді. Хикс Кәсіподақтар Конгресінің жетекші мүшесі болған. Рамсей Макдональд оны Үндістан ісі бойынша мемлекеттік хатшы етіп тағайындады, ал бірнеше айдан кейін Ұлттық үкімет құрылған соң Снеллден осы қызметін жалғастыруын сұрады. Бірақ Снелл Лейбористік партияға адал болуды жөн көрді және бас тартты. Лордтар палатасында ол ауыл шаруашылығы мәселелері, әсіресе ауылдық жұмысшылардың жағдайы, сондай-ақ шетелдік саясат мәселелері бойынша сөз сөйледі. Британдық Парламенттік істер институты мен Империялық Парламенттік қауымдастығының мүшесі болды. Ол сондай-ақ Британдық Кеңес құрамына енді, кейін төрағаның орынбасары болды. 1935 жылы Артур Понсонби мен Джордж Лансбери отставкаға кеткенде Снелл Лордтар палатасындағы Лейбористер партиясының жетекшісі болды және Клемент Атлимен бірге жұмыс істеді. 1936 жылы «Адамдар, қозғалыстар және өзім» атты автобиографиясын жариялады, ал 1937 жылы Корольдік Кеңесші болып тағайындалды. Лордтар палатасының жетекшісі ретінде Снелл фашизмнің өсу қаупіне қарсы қатаң ұстаным танытты, үкіметтің нацистік Германияны жарастыру саясатын және Испания азамат соғысында республикалық үкіметке көмектесуден бас тартуын сынады. Ол сондай-ақ сионизмді қолдауды жалғастырды. 1938 жылы Лордтар палатасындағы дебаттарда ол Палестинадағы арабтарды жерді дамыту және біртұтас елді мекендер құру мақсатында көшіру саясатын қолдады, Ливия және басқа араб елдерінде де осындай көшірулер наразылықсыз жүргенін атап өтті. Жетпіс бес жасқа толып, денсаулығы нашарлағандықтан, 1940 жылы Лейбористер партиясының Лордтар палатасындағы жетекшісі қызметінен кетті. Бірақ ол денсаулығын қалпына келтірді және бір жылдан кейін Уинстон Черчилль оны Құрметті Джентльмендер Корпусының капитаны (Лордтар палатасының вице-лидері) етіп тағайындады (оны лидерлікке қарастырғанмен, консерваторлардың біріне басымдық берілді). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бірнеше комитеттер мен тергеулерге төрағалық етті және 1943 жылы Ұлықтар серіктері орденінің мүшесі болды. Лидердің орынбасары ретінде Снелл 1944 жылдың наурыз айының соңында ауырып, бір айдан кейін қайтыс болды, оның ақсүйек атағы сол кезде тоқтатылды.