Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санта Фе тәуелсіз мектеп округі Doe, 530 U. S. 290 (2000) – АҚШ Жоғарғы Сотында қарастырылған іс. Онда жоғары мектептердегі футбол ойындары кезінде оқушылардың бастамасымен айтылатын дұғаға рұқсат беру саясаты Бірінші түзетудің дін бостандығы туралы ережесін бұзады деген шешім қабылданды. Ауызша жарыссөз 2000 жылдың 29 наурызында өтті. Сот 19 маусымдағы шешімінде осы саясатты 6-3 дауыспен конституцияға қайшы деп жариялады.
Santa Fe Independent School Dist. v. Doe, 530 U. S. 290 (2000), was a case heard before the United States Supreme Court. It ruled that a policy permitting student led, student initiated prayer at high school football games violates the Establishment Clause of the First Amendment. Oral arguments were heard March 29, 2000. The court announced its decision on June 19, holding the policy unconstitutional in a 6–3 decision.
Іс-қағаздарының мазмұны
Санта-Фе тәуелсіз мектеп ауданы (SFISD) – Хьюстон мен Галвестон қалалары арасында орналасқан Техас штатының ауылдық мектеп ауданы. Екі топ студент және олардың аналары – бірі Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшесі, екіншісі католик – мектеп ауданына қарсы сотқа шағымданып, талап арыз берді. Арызда Конституцияның дін бостандығы туралы ережесінің бұзылғаны айтылып, бітіру салтанатында дұға оқылмауына тыйым салу туралы өтініш қойылды. Өз шешімінде АҚШ Техас штатының оңтүстік округінің аудандық сотының судьясы Сэмюэл Б. Кент мектептегі барлық діни сипаттағы іс-әрекеттерді сыныптардан жоюды бұйырды. Дін туралы әңгімелер тек «діни ағымға бөлінбеген және бағалаусыз» жүргізілуі керек. Ол сондай-ақ студенттерге бітіру салтанатында және футбол ойындарында діни ағымға бөлінбеген дұға оқуға рұқсат берді. Кейбір мектеп шараларында дұға оқуға рұқсат беру кезінде судья Кент Хьюстон аймағындағы тағы бір мектептегі дұға ісі – «Джонс және Клер Крик ISD» шешіміне сүйенді. Содан кейін мектеп бітіру салтанатында бата беру керек пе, жоқ па, деген мәселе бойынша студенттердің құпия дауыс беру арқылы шешім қабылдау саясатын бекітті. Егер олар «иә» деп дауыс берсе, онда «секталық емес, дінді уағыздамайтын баталар мен тілектерді» оқу үшін студенттер сайланатын болды. Студенттер мектепте дұға етуді қолдады және екі студент бітіру салтанатында секталық емес баталар оқыды. Салтанат аяқталғаннан кейін мектеп дұғаның секталық емес және дінді уағыздамайтын болуы талабын алып тастады. Футбол ойындары үшін де ұқсас саясат қабылданды.
Santa Fe Independent School District (SFISD) is a rural school district in Texas between the cities of Houston and Galveston. Two sets of students and their mothers — one a member of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints, the other Catholic —filed suit against the school district. The lawsuit alleged various violations of the Establishment Clause and asked for an injunction to prevent prayers from being offered at the graduation ceremony. In his decision, Judge Samuel B. Kent of the United States District Court for the Southern District of Texas ordered the school to eliminate all denominational activity in the classroom. Religion may only be discussed in a "non denominational and non judgmental" manner. He also permitted students to offer a non denominational prayer at graduation ceremonies and football games. In allowing prayer at certain school functions, Judge Kent relied on Jones v. Clear Creek ISD, another school prayer case in a Houston area school district. The school then adopted a policy in which the students would first vote by secret ballot whether to have a benediction at the graduation. If they voted yes, then they would elect students to deliver "nonsectarian, nonproselytizing invocations and benedictions." The students voted in favor of school prayer, and two students delivered nonsectarian benedictions at the graduation ceremony. Following the ceremony, the school removed the requirement that the prayer be nonsectarian and non proselytizing. A similar policy was adopted for football games.
Бесінші округтің шешімі
SFISD және Doe екеуі де Бесінші апелляциялық округ бойынша АҚШ Апелляциялық сотына шағым жасады. SFISD шағымдануының себебі, «секталық емес және дін таратушы емес» деген сөздердің қажеті жоқ екендігі туралы талап еткені болды. Doe болса мектеп шараларында дұға оқудың конституцияға қайшы деп табылғанын қалады. 2–1 дауыспен Жак Л. Винер кіші және Карл Э. Стюарт аудандық соттың «'секталық емес, дін таратушы емес' деген сөздер конституциялық тұрғыдан қажетті компоненттер» деген шешімімен келісті. Алайда, Апелляциялық сот футбол матчтарында дұға оқуға рұқсат берген шешімнің бір бөлігін күштен шығарды. Бітіру кеші – өмір бойында бір рет болатын маңызды шара, оны дұғамен қастерлеу керек еді, ал футбол матчтары «онымен салыстырғанда әлдеқайда салтанатты да ерекше емес» болды. Э. Грейди Джоли бұған қарсы дауыс беріп, қазір «көпшілік азаматтардың дұғаларының мазмұнын тікелей бақылауға алуда» деп мәлімдеді. Жоғарғы Сот шағымды қабылдап, төмендегі сұрақпен шектелді: «Петиция берушінің студенттер бастаған, студенттер ұйымдастырған футбол матчтарында дұға оқуға рұқсат беру саясаты Конституцияның Бірінші түзетуіне қайшы келе ме?»
Both the SFISD and Doe appealed to the United States Court of Appeals for the Fifth Circuit. The SFISD appealed because it claimed the words "nonsectarian and non proselytizing" should not be necessary. The Does wanted prayer at school events to be found unconstitutional altogether. In a 2–1 decision, Jacques L. Wiener, Jr., and Carl E. Stewart agreed with the District Court that "the words 'nonsectarian, non proselytizing' are constitutionally necessary components" of a policy governing prayer at graduations. However, the Appeals Court struck down the part of the decision that permitted prayer at football games. Graduation was a once in a lifetime event that deserved to be solemnized with prayer, while football games were "far less solemn and extraordinary." E. Grady Jolly dissented, objecting that now "the majority expressly exerts control over the content of its citizens' prayers." The Supreme Court granted certiorari, limited to the following question: "Whether petitioner's policy permitting student led, student initiated prayer at football games violates the Establishment Clause."
Соттың пікірі
Ол ойын алдындағы дұғалардың "мектептің жария хабар тарату жүйесі арқылы, студенттерді ұсынушы спикердің, мектеп мұғалімдерінің бақылауымен және мектеп саясатына сәйкес, ол саясат ашық және жасырын түрде жария дұға жасауға ынталандырады" жеке емес, жария сөз екенін анықтады. "Тыңдаушының хабарламаны қолдауына немесе қарсылығына қарамастан, Санта-Фе орта мектебінің объективті оқушысы ойын алдындағы дұғаның мектебінің беделді мақұлдауымен белгіленгенін сөзсіз сезінеді". Бас судья Ренквист және судьялар Скалия мен Томас қарсы пікір білдірді. Ол көпшілік пікірдің "қоғамдық өмірдегі діни мәселелерге деген жаугершілігімен толғанып тұрғанын" айтты. Оның маңызды қарсылықтарының біріншісі – сот қазір шешім шығарған саясат әлі іске асырылмаған. "Мәселе ауданның саясаты Конституцияның дін туралы ережесін бұзуы мүмкін емес, оның міндетті түрде бұзуында". Екіншісі, Ренквист бұл сөздің жеке, спикер таңдап, жеткізген сөз екенін, жария емес, мектеп демеушілігімен жасалған сөз екенін де мәлімдеді.
It held that these pre game prayers delivered "over the school’s public address system, by a speaker representing the student body, under the supervision of school faculty, and pursuant to a school policy that explicitly and implicitly encourages public prayer" are not private, but public speech. "Regardless of the listener's support for, or objection to, the message, an objective Santa Fe High School student will unquestionably perceive the inevitable pregame prayer as stamped with her school's seal of approval." A dissenting opinion was written by Chief Justice Rehnquist, joined by Justices Scalia and Thomas. His dissent asserted that the majority opinion "bristles with hostility to all things religious in public life". His material objections were, first that the policy on which the Court has now ruled had not yet been put into practice. "[T]he question is not whether the district's policy may be applied in violation of the Establishment Clause, but whether it inevitably will be." Second, Rehnquist also stated that the speech in question would be private, chosen and delivered by the speaker, rather than public, school sponsored speech.