Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Формула-1 жарыс директоры (1952–2019)
Formula One race director (1952–2019)
Чарльз Уайтинг (12 тамыз 1952 – 14 наурыз 2019) – британдық автоспорт директоры. Ол FIA Formula One жарыс директоры, қауіпсіздік делегаты, тұрақты стартер және F1 техникалық департаментінің басшысы қызметтерін атқарды. Осы лауазымдарда ол әр F1 Гран-приінің логистикасын басқарды, жарысқа дейін паркта автомобильдерді тексерді, FIA ережелерін сақтады және әр жарысты бастау үшін шамдарды бақылады.
Charles Whiting (12 August 1952 – 14 March 2019) was a British motorsports director. He served as the FIA Formula One Race Director, Safety Delegate, Permanent Starter and head of the F1 Technical Department, in which capacities he managed the logistics of each F1 Grand Prix, inspected cars in parc fermé before a race, enforced FIA rules, and controlled the lights that start each race.
Ерте өмір
Уайтинг 1952 жылы 12 тамызда Севеноакста дүниеге келген. Ол өзінің алғашқы мотор жарысын 1964 жылы отбасылық үйіне жақын орналасқан Брэндс-Хатчта өткен Ұлыбритания Гран-приін көру үшін қоршаудан асып өткен кезде тамашалады. Автожарыстар саласында жұмыс істеуге ол ағасы Ник арқылы келді, ол автокросс және трек жарыстарында қатысты. Жарыс инженері болуды шешкен ол техникалық колледжді, содан кейін Бороу политехникалық институтын бітіріп, механикалық инженерлік мамандығы бойынша білім алды.
Whiting was born on 12 August 1952 in Sevenoaks. He watched his first motor race when he climbed over the fence to see the 1964 British Grand Prix, held at Brands Hatch close to his family home. He came to working in motor racing himself through his older brother Nick, who was competing in autocross and circuit racing. Having decided to follow a career in race engineering, he attended a technical college and then the Borough Polytechnic Institute, earning qualifications in mechanical engineering.
Мансап
Уайтингтің мотор спортындағы алғашқы жұмысы – раллилік автомобильдерді дайындау болды. 1976 жылы ол ағасымен бірге 1976 жылғы британдық F5000 сериясында жарысқа қатысқан Дивина Галика үшін Surtees көлігін басқарды. 1977 жылғы маусымда Уайтинг Hesketh Racing командасына қосылды. Команда тарағаннан кейін ол Берни Экклстоунның Brabham командасына өтті, онда келесі он жыл бойы жұмыс істеді. 1981 және 1983 жылғы Формула-1 маусымдарында Нельсон Пикеңнің Жүргзушілер Чемпионатын жеңіп алуына бас механик ретінде үлкен үлес қосты. Осы қызметте ол трасса мен автомобильдердің қауіпсіздігіне, спорттың техникалық және процедуралық ережелеріне, сондай-ақ жарыстардың басталуына жауапты болды. Ол Формула-1 жарыстарының барлығында бас төреші ретінде қызмет етіп, ережелерге және олардың түсіндірілуіне қатысты барлық мәселелерді шешті. Уайтинг сонымен қатар Формула-1 жарыстарының болашақ және қазіргі ареналарын қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін тексеру үшін аралап шықты.
Whiting's first job in motor sport was preparing rally cars. In 1976, he and his brother were running a Surtees in the 1976 British F5000 series for race driver Divina Galica. For the 1977 season Whiting joined Hesketh Racing. Following the demise of the team, he joined Bernie Ecclestone's Brabham team, where he would stay for the following decade, becoming chief mechanic for the World Drivers' Championship successes of Nelson Piquet in F1 season of 1981 and F1 season of 1983. In this role, he was responsible for track and car safety, the technical and procedural regulations of the sport and for starting the races themselves. He served as lead official at every Formula One race, being in charge of everything related to rules and their interpretation. Whiting also visited future and current venues of Formula One racing to carry out safety inspections.
Автомобиль спортындағы қауіпсіздікті жақсарту
Уайтинг автоспорттағы қауіпсіздікті жақсартумен танымал болды, мысалы, 2018 жылғы Бельгия Гран-приінде Шарль Леклерктің ауыр жарақат алуын болдырмау, 2020 жылғы Бахрейн Гран-приінде Ромен Грожанның өмірін сақтап қалу және 2021 жылғы Италия Гран-приінде Макс Ферстаппенмен соқтығысқаннан кейін Льюис Хэмилтонның ауыр жарақат алуын болдырмау. Чжоу Гуанью 2022 жылғы Ұлыбритания Гран-приінде оның машинасы дөңгелек кедергісі мен қоршаудың арасында қалғанда, оның өмірін сақтап қалғанын айтты. Уайтинг сонымен қатар HANS құрылғысын, қауіпсіздікке арналған қорғаныш клеткасын, алдыңғы және бүйірлік соққыға төтеп беру құрылымдарын және жоғары кокпит қабырғаларын енгізуге жауапты болды. Ол екі некеден туған үш баласын қалдырды. Оның қайтысынан кейінгі сағаттар ішінде көптеген F1 жүргізушілері мен тұлғалары оның спорттың жетістігіне зор үлес қосқанын айтып, оны "спорттың тірегі", "өте жақсы адам" және "жүргізушілердің адамы" деп сипаттады. Журналист Адам Купер некрологта Уайтингті "қиын төреші рөліне өте лайықты адам" деп атады, оның сабырлы мінезіне байланысты. Жан Эрик Вернье Сания ePrix-тегі жеңісін Уайтингке арнады. 2019 жылдың желтоқсан айында өткен Autosport Awards марапатында ол Джон Болстер сыйлығының иегері атанды. 2019 жылғы Ұлыбритания Гран-приінде FIA оның ұлы Джастинді жарысты бастаушы ретінде тағайындады.
Whiting was known for safety improvements in motorsport, such as the halo, which was credited with preventing Charles Leclerc from suffering serious injury at the 2018 Belgian Grand Prix saving Romain Grosjean's life at the 2020 Bahrain Grand Prix and also preventing serious injury to Lewis Hamilton at the 2021 Italian Grand Prix after a collision with Max Verstappen. Zhou Guanyu also credited it for saving his life when his car was trapped between a tyre barrier and a fence at the 2022 British Grand Prix. Whiting was also responsible for introducing the HANS device, safety survival cell, front and side impact structures and high cockpit sides. He left behind his three children from two marriages. In the hours after his death many F1 drivers and personalities commented that he was instrumental to the success of the sport, being described as "a pillar for the sport", a "really nice guy" and "a drivers' man". In an obituary, journalist Adam Cooper described Whiting as the "perfect man for the difficult role of referee" due to his calm demeanour. Jean Éric Vergne also dedicated his win at the Sanya ePrix to Whiting. He was posthumously named the recipient of the John Bolster Award at the Autosport Awards in December 2019. At the 2019 British Grand Prix, the FIA decided that his son Justin would act as starter for the race.