Кіріспе

Американдық суретші (1796–1886)

Ашер Браун Дюран (21 тамыз 1796 – 17 қыркүйек 1886) – Гудзон мектебінің американдық суретшісі.

Ерте өмір

Дюран Нью-Джерси штатының Мейплвуд қаласында (кейін Джефферсон ауылы деп аталды) дүниеге келді және сонда қайтыс болды. Ол отыз бірінші баланың сегізіншісі еді. Дюранның әкесі сағатшы және күміс шебер болған. Дюран 1812-1817 жылдары гравердің шәкірті болды, кейін компания иесі Чарльз Кушинг Райтпен (1796–1854) серіктестікке түсті, ол одан компанияның Нью-Йорк кеңсесін басқаруды сұрады. 1823 жылы ол Джон Трамбулл үшін Тәуелсіздік жарияланымын гравировкалады, бұл Дюранның елдегі ең талантты граверлердің бірі ретінде танылуына себеп болды. Дюран 1825 жылы Нью-Йорк сурет салу қауымдастығын ұйымдастыруға көмектесті, ол кейін Ұлттық дизайн академиясына айналды; ол 1845 жылдан 1861 жылға дейін осы ұйымның президенті болып қызмет етті. Ашердің банкноттардағы гравировкалары Американың алғашқы почта маркаларының (1847 жылғы серия) портреттері ретінде пайдаланылды. Ол ағасы Кируспен бірге 1851 жылғы келесі маркалардың да кейбіреулерін жасады.

Суретші мансабы

Дюранның басты қызығушылығы 1830 жылы меценаты Люман Ридтің ынталандыруымен гравюрадан майлы сурет салуға ауысты. 1837 жылы ол досы Томас Коулмен бірге Адирондак тауларындағы Шрон көліне эскиздер жасауға саяхат жасады, одан кейін пейзаж суретіне ден қоя бастады. Ол жазда Кэтскилл, Адирондак және Нью-Гэмпширдің Ақ тауларында суреттер салып, жүздеген суреттер мен майлы эскиздер жасады. Бұл эскиздер кейін академиялық туындыларға енгізіліп, Хадсон мектебінің қалыптасуына көмектесті. Дюран ағаштарды, тастарды және жапырақтарды егжей-тегжейлі бейнелеуімен есімдері сақталды. Ол табиғаттан мүмкіндігінше шынайы түрде тікелей сурет салуды жақтады. Дюран: «Суретші табиғат ұсынғанның бәрін мұқият қабылдасын, оның шексіздігімен біраз танысқанша, шындықтан қасақана бұрғылап, оның қасиеттілігін бұзбасын», – деп жазды. Хадсон мектебінің басқа суретшілері сияқты Дюран да табиғатты Құдайдың айқын көрінісі деп санады. Ол бұл сезімін және өнерге қатысты жалпы пікірлерін «Пейзаж суреті туралы хаттар» атты эссесінде білдірді. Дюран: «Пейзаж өнерінің нағыз саласы – көрінетін жаратылыстағы Құдайдың жұмысын бейнелеу», – деп жазды. Дюран 1849 жылғы «Туыс рухтар» картинасымен танымал, онда Хадсон мектебінің суретшісі Томас Коул және ақын Уильям Каллен Брайант Кэтскилл тауларының пейзажында бейнеленген. Бұл картина 1848 жылы Коул қайтыс болғаннан кейін оған құрмет ретінде және Брайантқа сыйлық ретінде салынған. Брайанттың қызы Джулия 1904 жылы картинаны Нью-Йорк қалалық кітапханасына сыйға тартты. 2005 жылдың мамыр айында кітапхана картинаны Sotheby's арқылы аукционда Элис Уолтонға шамамен 35 миллион долларға сатты (сату жабық, бірінші ұсыныс бойынша аукцион түрінде өткізілді, сондықтан нақты сату бағасы белгісіз). Дегенмен, 35 миллион доллар сол кезде американдық сурет үшін төленген рекордтық сома еді. Дюранның тағы бір картинасы – «Прогресс» (1853), оны теміржол басшысы тапсырыс берген. Пейзаж Американың дамуын бейнелейді: сол жақта табиғат күйінде (үндістер бақылап тұрған жерде) бастап, оң жақта жолдар, телеграф сымдары, канал, қоймалар, теміржолдар және бу кемелері көрсетілген. 2018 жылдың желтоқсан айында анонимді демеуші картинаны шамамен 40 миллион долларға сатып алып, Вирджиния көркемсурет мұражайына сыйға тартты. 2007 жылы Бруклин мұражайы Дюранның алты десяткаға жуық туындысын көрсетті. Бұл суретшіге арналған отыз бес жылдан астам уақыттан бергі алғашқы жеке көрме болды. «Туыс рухтар: Ашер Б. Дюран және американдық пейзаж» деп аталған көрме 2007 жылдың 30 наурызынан 29 шілдесіне дейін өтті. Дюран Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Грин Вуд зиратында жерленген.