Миссия Санта-Барбара: История испанской миссии в Калифорнии, основанной в 1786 г. для племени Чумаш. Колонизация, религия, и трагическая судьба коренного населения.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
18-ғасырдағы Калифорниядағы испан миссиясы
18th century Spanish mission in California
Санта-Барбара миссиясы (lang es) – АҚШ, Калифорния штаты, Санта-Барбара қаласындағы испан миссиясы. Көбінесе «Миссиялардың патшайымы» деп аталатын бұл миссия 1786 жылдың 4 желтоқсанында, Киелі Барбара күні, францискан орденінің падире Фермин Ласуэн тарапынан құрылған. Бұл Алта-Калифорниядағы кейіннен 21 миссияға айналатын миссиялардың оныншысы болды. Санта-Барбара миссиясы, басқа Калифорния миссиялары сияқты, бәсекелес империялардың қауіп-қатеріне қарсы Алта-Калифорнияға испандық талапты нығайту мақсатымен жүргізілген кең ауқымды шаралардың бір бөлігі ретінде салынды. Осы мақсатқа жету үшін Испания жергілікті тайпаларды жақсы испан азаматтарына айналдыруға тырысты (Санта-Барбара миссиясы үшін бұл Чумаш Барбареньо тайпасы болды). Бұл діни сенімді өзгертуді және испан отаршылдық экономикасына интеграциялауды қажет етті. Жергілікті чумаш халқы үшін миссияның ірі мал бағының салдарынан туған экологиялық өзгерістер, сондай-ақ эпидемиялар мен әскери күштер тайпа мүшелеріне миссия жүйесіне қосылудан басқа амал қалдырмады, бұл белгілі бір деңгейде мәжбүрлеуге әкелді. Миссия Санта-Барбара қаласының және Санта-Барбара округінің атын алып, христиандық дінді ұстанғандық үшін әкесімен өлтірілген қыз туралы аңызға негізделген. Миссиялық жерлер Тынық мұхиты мен Санта-Инез таулары арасындағы биік жерде орналасқан және отец Фермин Ласуэн тарапынан киелендірілді. Ол отец Джуниперо Серраның қайтысынан кейін Калифорния миссия тізбегінің президенті болған. Санта-Барбара миссиясы, Сан-Луис-Рей миссиясымен бірге, құрылғаннан бері францискан монахтарының басшылығында қалып келген жалғыз миссия болып табылады және қазір Лос-Анджелес архиепископтығының приход шіркеуі болып табылады.
Mission Santa Barbara (lang es) is a Spanish mission in Santa Barbara, California, United States. Often referred to as the 'Queen of the Missions', it was founded by Padre Fermín Lasuén for the Franciscan order on December 4, 1786, the feast day of Saint Barbara, as the tenth mission of what would later become 21 missions in Alta California. Mission Santa Barbara, like other California missions, was built as part of a broader effort to consolidate the Spanish claim on Alta California in the face of threats from rival empires. In attempting to do this, Spain sought to turn local indigenous tribes into good Spanish citizens (for Mission Santa Barbara, this was the Chumash Barbareño tribe). This required religious conversion and integration into the Spanish colonial economy – for the local Chumash people, the environmental changes wrought by the Mission's large herd of livestock, combined with epidemics and military force, meant that tribal members often had little choice but to join the mission system, resulting in a type of forced servitude. The mission is the namesake of the city of Santa Barbara as well as of Santa Barbara County and comes from the legend of Saint Barbara, a girl who was beheaded by her father for following the Christian faith. The Mission grounds occupy a rise between the Pacific Ocean and the Santa Ynez Mountains, and were consecrated by Father Fermín Lasuén, who had taken over the presidency of the California mission chain upon the death of Father Junípero Serra. Mission Santa Barbara is, along with mission San Luis Rey, the only mission to remain under the leadership of the Franciscan Friars since its founding, and today is a parish church of the Archdiocese of Los Angeles.
Құрылыс және даму
Алғашқы жылдары миссионерлер үш шіркеу салды, әрқайсысы алдыңғысынан үлкен. 1787 жылы салынған алғашқы шіркеудің көлемі 12 метрге 4 метрдей, төбесі шөппен жабылған, едені топырақтан жасалған, тікбұрышты ағаш қабырғалы құрылыс болды. 1789 жылы екінші шіркеу кірпіштен салынды, оның өлшемдері 25 метрге 5 метр. 1793-94 жылдары оны тағы бір кірпіштен жасалған, шатыры бар 38 метрге 8 метр өлшемді құрылыспен алмастырды. Бірақ үшінші шіркеу 1812 жылдың 21 желтоқсанында Санта-Барбара жер сілкінісінде қирады. 1815 жылы төртінші Миссия құрылысы басталды және 1820 жылға қарай көбінесе аяқталды. Тарихшылардың пікірінше, бұл жұмысты бас шебер тас қалаушы Хосе Антонио Рамиес басқарды, ал жұмысты Каналлино халқының еңбекшілері атқарды. 1925 жылдың 29 маусымында болған жер сілкінісінде мұнаралар қатты зақымданды, бірақ қабырғалар тіреулердің арқасында тұрды. Келесі жылы қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 1927 жылы жоба аяқталған кезде шіркеу қабырғаларды, бағаналарды және аркаларды қайта жасау үшін бастапқы материалдарды пайдалана отырып, бастапқы дизайнына сәйкес қайта салынды. Бірнеше жылдан кейін шіркеудің бетон негізі жерге сіңіп, жарыла бастағаны анықталды, соның салдарынан мұнараларға жарықтар пайда болды. 1950-1953 жылдар аралығында қасбеті мен мұнаралары бұзылып, олардың бастапқы пішініне келтіріліп қайта салынды. Шіркеудің ішкі көрінісі 1820 жылдан бері айтарлықтай өзгерген жоқ. Францискандық билік астындағы, негізінен шартты еңбекпен жұмыс істеген Чумаш халқы салған Миссияның бастапқы инфрақұрылымының қалдықтары 1928 жылы қалаға сатылған Миссия тарихи паркінде орналасқан. Бұл қираған құрылыстарға күндеу ыдыстары, қыш құмыра жасау пештері, күзетші үйі, сондай-ақ су құбырлары, сүзгі жүйесі, екі су қоймасы және сумен жұмыс істейтін ұн тартатын диірмен кіретін кең су тарату жүйесі кіреді. Санта-Барбара ботаникалық бағының солтүстігінде орналасқан Миссия каньонын бөгеттеу арқылы 1806 жылы салынған үлкен су қоймасы 1993 жылға дейін қаланың су жүйесінің жұмыс істейтін бөлігі ретінде пайдаланылды. Миссияның кіреберісіне жақын түпнұсқа су бұрқағы мен жуу орны (лавадеро) сақталған.
The early missionaries built three different chapels during the first few years, each larger than the previous one. In 1787, the first chapel built was a palisaded log structure with a grass roof and an earthen floor that measured 39 feet (12 m) x 14 feet (4 m). In 1789, the second chapel was constructed out of adobe with roof tiles and measured 83 feet (25 m) x 17 feet (5 m). In 1793–94, it was replaced again with another adobe tiled roof structure that measured 125 feet (38 m) x 26 feet (8 m). However, the third chapel was destroyed by the 1812 Santa Barbara earthquake on December 21. By 1815, construction of the fourth Mission structure had begun and was mostly completed by 1820. Most probably under the direction of master stonemason José Antonio Ramiez (as estimated by historians), the work was performed by a labor force of Canalino people. The towers were severely damaged in the June 29, 1925, earthquake, but the walls were held intact by the buttresses. Restoration was undertaken the following year. By project completion in 1927, the church had been accurately rebuilt to retain its original design using the original materials to reproduce the walls, columns, and arches. Some years later it was discovered that the concrete foundation of the church had begun to disintegrate while it was settling into the ground, thereby causing the towers to crack. Between 1950 and 1953, the facade and towers were demolished and rebuilt to duplicate their original form. The appearance of the interior of the church has not been altered significantly since 1820. Remains of the Mission's original infrastructure constructed primarily by the indentured Chumash people under Franciscan rule are located on the eastern abutting property known as Mission Historical Park, which was sold to the City in 1928. These ruins include tanning vats, a pottery kiln, and a guard house as well as an extensive water distribution system that incorporated aqueducts, a filtration system, two reservoirs, and a hydro powered gristmill. The larger reservoir, which was built in 1806 by the expedient of damming of Mission Canyon situated to the north within the existing Santa Barbara Botanic Garden, continued to serve as a functioning component of the city's water system until 1993. Also intact near the entrance to the Mission is the original fountain and lavadero.
Чумаш тайпасымен қарым-қатынас
Санта-Барбара миссиясы Испания Корольдігінің Альта-Калифорниядағы өзге отаршыл державалардан (Ресей мен Ұлыбритания) талап етуін қорғауға бағытталған кеңірек жоспарының бір бөлігі болды. Миссия жергілікті халықты католицизмге көндіріп, оларды испан колониялық экономикасының өнімді мүшелеріне айналдыру арқылы Испанияның адал азаматтарына айналдыруды көздеді. Жергілікті чумаш тайпасы қоныстанған аймақтағы миссиялардың негізгі экономикалық қызметі мал шаруашылығы және оған байланысты өнімдер (тері және май) өндіру болды. 1806-1810 жылдар аралығында Санта-Барбара миссиясының мал басының орташа саны 14 000-нан асты. Сондықтан чумаш тайпасының миссияға қосылудан басқа амалы қалмады. Заманауи деректерде миссиялық жүйедегі жергілікті халықтың өмірі "падрелердің бақылауында" болғаны айтылады; сондай-ақ, крещениеден өткен жергілікті халықтарға "рұқсатсыз кетуге тыйым салынғаны" назар аударылады. Олардың көмегімен Пресидио сарбаздары Бушардқа қарсы тұрды, ол порттан шабуыл жасамай шығып кетті.
Mission Santa Barbara was part of a broader plan by the Kingdom of Spain to protect its claim on Alta California against rival colonial powers (Russia and Great Britain). The mission was expected to turn the local indigenous people into upstanding Spanish citizens through conversion to Catholicism and by making them productive members of the Spanish colonial economy. The main economic activity of the missions in the region that was occupied by the local Chumash tribe was animal husbandry and related products (hides and tallow). The average size of the Santa Barbara Mission's herd was a little over 14,000 animals over the 1806–1810 period. Thus, the Chumash often had little choice but to join the mission. A modern source describes the lives of indigenous people in the mission system as being 'controlled by the padres'; it also notes that baptised indigenous peoples 'were not allowed to leave without permission'. With their help, the Presidio soldiers confronted Bouchard, who sailed out of the harbor without attacking.
Чумаш халқының азаюы және Чумаш көтерілісі
1803 жылы 1792 чумаш 234 саз кірпіштен жасалған үйлерде тұрды, бұл бір жыл ішіндегі ең көп саны болатын. 1820 жылы Миссиядағы чумаш халқы 1132 адамға дейін азайды, ал үш жылдан кейін 962 адамға жетті. 1824 жылғы чумаш көтерілісінде Андрес Сагимоматзи басшылығымен миссия қысқа мерзімге басылып алынып, тоналды. Ондағы сарбаздар қарусыздандырылды (екісі кескішпен жарақат алды) және Президиоға қайтарылды. Президио әскерлерімен болған шешімсіз шайқастан кейін, үндістердің көпшілігі Санта-Инес таулары арқылы Миссия каньонынан шығысқа қарай шегінді, ал елу шамасы көтеріліс түнінде Мескальтитланнан шыққан ағаш қайықтармен Санта-Крус аралына қашты. Содан кейін бірнеше ай бойы миссияда чумаштардың болуы азайып, олардың оралуы үшін президент Висенте Франсиско де Саррия (Монтеррейден жіберілген) және Санта-Барбара миссиясының пасторы Антонио Риполл кешірім туралы келісім жасады. Капитан Пабло де ла Портилья басқаратын әскери экспедиция, «туларес даласына қашқан Санта-Барбараның жаңадан дінге өткендерін бағындырып, миссияға қайтару мақсатымен» чумаштарды қуу үшін жіберілді. Президиодан жеті күндік сапардан кейін капитан де ла Портилья және оның «4-калибрлі зеңбіректермен» жабдықталған, шамамен 104 сарбаздан тұратын жасағы 1824 жылдың 9 маусымында Туларес көліне жақын келді және үндістердің (кәпірлер немесе қашқындар деп аталған) қарсылықсыз тапсыруы туралы келіссөздер бастады, бұл процеске шамамен алты күн кетті. Тұтқынға алынғандардың көп бөлігі, оның ішінде көптеген әйелдер, балалар және қарттар Куяма аңғары мен таулар арқылы Санта-Барбара миссиясына қарай Сан-Роке каньоны арқылы сапарлады (дель Портильяның күнделігінде көрсетілгендей), 15 немесе 16 маусымнан бастап 23 маусымға дейін (кейбір «жатақ отбасылар» кейіннен келді). Жолдағы өлгендердің саны нақты белгісіз, бірақ қарттар мен денсаулығы нашар адамдардың көп саны қаза тапты. 1836-1839 жылдар аралығында Миссияда тұратын чумаш халқы 481-ден 246-ға дейін азайды. 1854 жылы «миссия аумағында тек бірнеше үнділіктер қалды» деп жазылған. Францискан миссионерлері чумаш халқының азаю себептерін түсіндіретін жазба қалдырмағанмен, Калифорниядағы барлық миссиялар құрылғаннан бастап туу көрсеткішінен жоғары өлім-жітім көрсеткішін тіркеді. Қазіргі дереккөздер бұл азаюды жаман қарым-қатынас, тым көп еңбек, нашар тамақтану, зорлық-зомбылық және ауруларға байланысты деп көрсетеді.
In 1803, 1,792 Chumash lived as neophytes within 234 adobe huts that surrounded the mission, which was the highest number living onsite during a single year. By 1820, the Mission's Chumash population declined to 1,132 and then dropped to 962 three years later. During the Chumash revolt of 1824, under the leadership of Andrés Sagimomatsee, the mission was briefly seized and looted. The soldiers posted there were disarmed (two of them were wounded with machete blows) and were sent back to the Presidio. After an indecisive battle was fought against troops from the Presidio, most of the Indians withdrew over the Santa Ynez Mountains via Mission Canyon and eventually on to the eastern interior; while fifty others had fled during the night of the uprising to Santa Cruz Island in plank canoes embarking from Mescaltitlán. For a few months thereafter, the mission was mostly devoid of any Chumash presence until a pardon agreement was brokered for their return by Father Presidente Vicente Francisco de Sarría (sent from Monterrey) and Father Antonio Ripoll (minister of the Santa Barbara Mission). A military expedition, led by Captain Pablo de la Portilla, had been sent in pursuit of the Chumash "for the purpose of subjugating and restoring to their mission the neophytes of Santa Barbara who had fled to the tulares". After a seven day long march from the Presidio, Captain de la Portilla and his division consisting of roughly 104 soldiers equipped with "caliber 4 cannon" arrived near Lake Tulares on June 9, 1824, and began negotiations for the surrender of the Indians (who were referred to as the rebels or fugitives); a process that took about six days. The majority of those captured, including many women, children, and elders were marched back on a route leading across the Cuyama Valley and over the mountains southward towards the Santa Barbara Mission through San Roque Canyon on a journey (according to del Portilla's log) lasting from June 15 or 16, until their arrival on June 23 (with "straggling families" arriving over the course of subsequent days). An untallied number of elderly and infirmed were reported to have perished along the way. From 1836 to 1839 the remaining Chumash residing at the Mission dwindled from 481 to 246. By 1854, records stated that "only a few Indians were about the area of the mission". Although there are purportedly no records kept by the Franciscans which offer an explanation of the diminishing trend of the Chumash population, all of the California missions throughout their establishment experienced a mortality rate that exceeded their birthrate. Modern sources attribute this decline to ill treatment, overwork, malnutrition, violence and disease.
Секуляризациядан кейінгі кезең
Мексика Конгресі 1833 жылғы 17 тамызда Калифорния миссияларын секуляризациялау туралы акт қабылдағаннан кейін, президент Нарсисо Дуран миссия штаб-пәтерін Санта-Барбараға көшірді, осылайша Санта-Барбара миссиясы Калифорния миссиялары арқылы таралған шамамен 3000 түпнұсқа құжаттың сақтау орнына айналды. 1840 жылы Альта-Калифорния және Баха-Калифорния территориясы Сонора епархиясынан бөлініп, Екі Калифорния епархиясын құрды. Епископ Франсиско Гарсия Диего и Морено, OFM, Санта-Барбара миссиясында өзінің кафедрасын орнатып, шіркеуді 1849 жылға дейін епархияның про-кафедралық шіркеуі етті. Епископ Таддеус Амат и Брузи, C. M. кезінде шіркеу 1853 жылдан 1876 жылға дейін Монтерей епархиясы, содан кейін Монтерей-Лос-Анджелес епархиясы үшін қайтадан про-кафедралық шіркеу ретінде қызмет етті. Осы себепті, Калифорниядағы барлық миссиялардың ішінде Санта-Барбара миссиясының ғана екі үйлесімді қоңырау мұнарасы бар. Ол кезде мұндай сәулеттік ерекшелік тек кафедралық шіркеулерге ғана тән болды. Президент Авраам Линкольн 1865 жылғы 18 наурызда миссияларды Католик шіркеуіне қайтарғанда, Миссияның сол кездегі басшысы, Хосе Гонсалес Рубио, Миссияның епархияға емес, францискандықтар орденінің меншігінде болуы керек деген мәселеде епископ Аматпен келіспеушілікке түсті. Епископ Амат францискандықтарға Миссияның құжатын беруден бас тартты, бірақ 1925 жылы епископ Джон Дж. Кантуэлл ақыры оларға құжатты тапсырды. Францискандықтардың орталығы ретінде Миссия 1900 жылдардың соңы мен XX ғасырдың басында білім беруде маңызды рөл атқарды. 1854 жылдан 1885 жылға дейін ол апостолдық колледж ретінде бекітілді, ал 1869 жылдан 1877 жылға дейін ол сондай-ақ мирян үшін колледж ретінде жұмыс істеді, осылайша ол Санта-Барбараның жоғары білім берудің алғашқы мекемесіне айналды. 1896 жылы бұл білім беру бастамасы жоғары мектепте семинария бағдарламасын құруға әкелді, ол 1901 жылы жеке мекемеге айналды – Сент-Энтони семинариясы. Кітапхана жинақтарының бастауын 1760 жылдары Фрай Джуниперо Серраның Альта-Калифорниядағы миссияларға қатысты жоспарларымен байланыстыруға болады. Жинақтарға арнайы бөлімдер кіреді: Джуниперо Серра жинағы (1713–1947), Калифорния миссияларының құжаттары (1640–1853) және Апостолдық колледж жинағы (1853–1885). Мұрағат кітапханасында Калифорнияның ертедегі жазбалары, карталары мен суреттері, сондай-ақ Аризона штатының Тохоно О’одам тайпасы үшін материалдар жинағы сақталған. Миссия Калифорния миссияларының арасында және, шын мәнінде, Калифорнияның кез келген мекемесінде хор әнінің ең көне, үздіксіз дәстүрін сақтайды. Апталық католик литургиясын екі хор қамтамасыз етеді: Калифорния Миссия Школасы және Каппелла Барбара. Миссия мұрағатында бүгінгі таңда белгілі колониялық францискандық музыка қолжазбаларының ең бай жинақтарының бірі сақталған, олар мұқият қорғалады (көпшілігі әлі ғылыми талдауларға ұшыраған жоқ).
After the Mexican Congress passed An Act for the Secularization of the Missions of California on August 17, 1833, Father Presidente Narciso Durán transferred the missions' headquarters to Santa Barbara, thereby making Mission Santa Barbara the repository of some 3,000 original documents that had been scattered through the California missions. In 1840, Alta California and Baja California Territory were removed from the Diocese of Sonora to form the Diocese of Both Californias. Bishop Francisco Garcia Diego y Moreno, OFM, established his cathedra at Mission Santa Barbara, making the chapel the pro cathedral of the diocese until 1849. Under Bishop Thaddeus Amat y Brusi, C. M., the chapel again served as a pro cathedral, for the Diocese of Monterey and then the Diocese of Monterey Los Angeles, from 1853 to 1876. It is for this reason that of all the California missions, only the chapel at Mission Santa Barbara has two matching bell towers. At that time, that particular architectural feature was restricted to a cathedral church. When President Abraham Lincoln restored the missions to the Catholic Church on March 18, 1865, the Mission's leader at the time, Friar José González Rubio, came into conflict with Bishop Amat over the matter of whether the Mission should be under the ownership of the Franciscan order rather than the diocese. Bishop Amat refused to give the deed for the Mission to the Franciscans, but in 1925, Bishop John J. Cantwell finally awarded the deed to them. As the center for the Franciscans, the Mission played an important role in education in the late 1900s and early twentieth century. From 1854 to 1885 it was chartered as an apostolic college and from 1869 to 1877 it also functioned as a college for laymen, Thereby making it Santa Barbara's first institution of higher education. In 1896, this education initiative led to the creation of a high school seminary program that in 1901 would become a separate institution, Saint Anthony's Seminary. The sources of the Library's collections can be traced to the 1760s with Fray Junipero Serra's plans for missions in Alta California. The collections include named sections, the Junipero Serra Collection (1713–1947), the California Mission Documents (1640–1853), and the Apostolic College collection (1853–1885). The Archive Library also has a large collection of early California writings, maps, and images as well as a collection of materials for the Tohono O'oodham Indians of Arizona. The Mission also has the oldest unbroken tradition of choral singing among the California Missions and, indeed, of any California institution. The weekly Catholic liturgy is serviced by two choirs, the California Mission Schola and the Cappella Barbara. The Mission archives contain one of the richest collections of colonial Franciscan music manuscripts known today, which remain closely guarded (most have not yet been subjected to scholarly analysis).