Техачапи таулары: Калифорнияның көлденең қатар таулары
Tehachapi Mountains
Техачапи таулары: Калифорния штатындағы Трансверс қатарларының бөлігі. Сан-Хоакин аңғары мен Мохаве шөлінің арасындағы географиялық бөлініс. Жануарлар мекені.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорния штатының Трансверс тау жүйесіндегі Техачапи таулары (/t//ə/'/h//æ//tʃ//ə//p//i/; Kawaiisu: Tihachipia, "қиын өрмелеу" деген мағынаны білдіреді) – Батыс АҚШ-тағы Калифорнияның Трансверс тау тізбегінің бір бөлігі. Бұл таулар шамамен 64 километрге созылып, Оңтүстік Керн және Солтүстік-Батыс Лос-Анджелес округтерінде орналасқан. Олар Сан-Хоакин аңғары мен Мохаве шөлінің арасындағы шекараның бір бөлігін құрайды.
Mountain range of the Transverse Ranges in California
The Tehachapi Mountains (/t//ə/'/h//æ//tʃ//ə//p//i/; Kawaiisu: Tihachipia, meaning "hard climb") are a mountain range in the Transverse Ranges system of California in the Western United States. The range extends for approximately 40 mile (64 km) in southern Kern County and northwestern Los Angeles County and form part of the boundary between the San Joaquin Valley and the Mojave Desert.
География
Техачапилер географиялық, суайдындар, тіршілік ортасы және жаңбыр көлеңкесін бөліп, солтүстік-батыстағы Сан-Хоакин алқабын оңтүстік-шығыстағы Мохаве шөлінен ажыратады. Техачапи тауларының биіктігі шамамен өзгеріп тұрады. Олар Бейкерсфилд пен Орталық аңғардың оңтүстік-шығысында, ал Мохаве мен Антилопа аңғарларының батысында орналасқан. Бұл жота оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай (ОБ-СШ) созылып, солтүстік-шығысында Оңтүстік Сьерра-Невада жотасын, батыста Сан-Эмигдио тауларын және оңтүстік-батыста Сьерра-Пелона тауларын байланыстырады. Техачапи таулары Сан-Эмигдио тауларынан Тежон асуы арқылы, жотаның батыс шетінде бөлінеді. Сан-Хоакин алқабының төңірегінен асуға дейінгі 5-ші тас жолының тік көтерілісі аймақта "Грейпвайн" деп аталады, себебі ол екі тау жотасының солтүстік беткейлері арасындағы Грейпвайн каньонымен өтеді. Кейде, әсіресе қар көшкіні кезінде, Тежон асуының оңтүстік жағындағы 5-ші тас жолының бөлігі де "Грейпвайн" деп аталады. Каньон оның беткейлеріндегі бұлақтарда өсетін жергілікті жүзімдерге, Калифорния жүзіміне (Vitis californica) байланысты осылай аталды. Калифорния мемлекеттік су жобасы шығыс жағында орналасқан, ал Калифорния су құбыры Эдмонстон сорғы станциясы арқылы Техачапи таулары арқылы Кастаик көліне сорғыланады. Техачапи таулары Сьерра-Пелона тауларынан Калифорнияның 138-ші бағдарламалық жолымен, жотаның оңтүстік-батыс шетінде бөлінеді, бұл жол 5-ші мемлекетаралық тас жолын және Антилопа аңғарын байланыстырады. Техачапи таулары Сьерра-Невададан Техачапи асуы мен 58-ші бағдарламалық жолы арқылы, жотаның солтүстік-шығыс шетінде, Сан-Хоакин алқабы мен Мохаве шөлін байланыстырады. Осы жерден солтүстік-оңтүстік бағыттағы, әйгілі Техачапи айналымы бар теміржол да өтеді. Техачапи асуының шығыс жағында жел электр станциясы орналасқан. Техачапилер, басқа Калифорния тауларына қарағанда ұзындығы мен биіктігі кем болғанымен, көбінесе Солтүстік Калифорнияның осы бөлігін Оңтүстік Калифорниядан бөлетін географиялық нысан ретінде қарастырылады, географиялық шекарасы көбінесе Керн округі болып табылады. Кейбір тарихшылар Калифорнияның ХХ ғасырдың басында "Солтүстік Калифорния" және "Оңтүстік Калифорния" деп екіге бөлінуіне қарсы болғанын, мұның алғашқы себебі осы тауларды кесіп өткен Ридж жолының салынуы болғанын айтады, ол Үлкен Лос-Анджелес және Сан-Хоакин алқабы аймақтарын байланыстырды.
The Tehachapis form a geographic, watershed, habitat, and rain shadow divide separating the San Joaquin Valley to the northwest and the Mojave Desert to the southeast. The Tehachapis' crest varies in height from approximately They are southeast of Bakersfield and the Central Valley, and west of Mojave and the Antelope Valley. The range runs southwest to northeast (SW NE) connecting the Southern Sierra Nevada range on their northeast with the San Emigdio Mountains on the west and Sierra Pelona Mountains on the southwest. The Tehachapis are delineated from the San Emigdio Mountains by Tejon Pass at the range's western end. The dramatic incline of Interstate 5 from the San Joaquin Valley floor up to the pass, is regionally referred to as The Grapevine, after Grapevine Canyon which it follows between the northern slopes of the two mountain ranges and is sometimes extended to include the portion of Interstate 5 on the southern side of Tejon Pass, especially during snow closures. The canyon was named after native grapevines, the California grapevine (Vitis californica), found at springs on its slopes. The California State Water Project is to the east, with the California Aqueduct pumped by the Edmonston Pumping Plant over/through the Tehachapis to Castaic Lake reservoir. The Tehachapis are delineated from the Sierra Pelona Mountains by California State Route 138 at the range's southwestern end, connecting Interstate 5 and the Antelope Valley. The Tehachapis are delineated from the Sierra Nevada by Tehachapi Pass and State Route 58 at the range's northeastern end, connecting the San Joaquin Valley and Mojave Desert. The Union Pacific north/south railroad line, with the famous Tehachapi Loop, crosses here also. The Tehachapi Pass Wind Farm is on its eastern side. The Tehachapis, though neither as long or high as other California mountain ranges, are often considered the topographic feature that separates this part of Northern California from Southern California, with the geographic boundary often being Kern County. Some historians consider that California averted a potential split into two separate states – "North California" and "South California" – from the early 20th century Ridge Route construction, the first highway crossing these mountains to connect the Greater Los Angeles and San Joaquin Valley regions.
Геология
Техачапи таулары негізінен таудың оңтүстік-шығыс жағында орналасқан Гарлок жарылысының қозғалысының нәтижесінде пайда болған. Бұл батыстағы Сан-Андреас жарылысынан шығыстағы Сьерра-Невада жарылысына дейін, тіпті одан да әрі созылатын ірі трансформациялық жарылыс. Калифорнияда бұл жер сілкінісі жарылысы ерекше, себебі ол сол жаққа қарай жылғатын жарылыс – яғни, егер адам жарылысқа қараса, қарсы жақтан жер сол жаққа жылжиды. Бұл штаттың көптеген жарылыстарының оң жаққа жылғатын жарылыстарға қарсы бағытталған.
The Tehachapis are largely the result of the movements of the Garlock Fault, located along the southeastern base of the range, a major transform fault which runs from the San Andreas Fault in the west to the Sierra Nevada Fault on the east and some distance beyond. This earthquake fault is unusual in California in that it is a left lateral fault — meaning that if one stands facing the fault, the land on the opposite side moves to the left — opposite to most of the state's faults which are right lateral faults.
Табиғат тарихы
Техачапи таулары – батыстағы басқа Трансверс таулары мен Калифорния жағалау қатарларын, ал шығыстағы Сьерра-Невада тауларын байланыстыратын маңызды және өте қажетті жабайы табиғат жолы және өсімдіктер мекендейтін орта. Олардың салыстырмалы түрде аз дамығандығы, әсіресе үлкен Теджон ранчо аймағында, осы экологиялық функциялардың қазірге дейін сақталуына жағдай жасады.
The Tehachapi Mountains are a major and crucial wildlife corridor and plant habitat bridge linking the other Transverse Ranges and the California Coast Ranges on the west with the Sierra Nevada on the east. Their relative lack of development, especially in the large Tejon Ranch section, have allowed the continuity of these ecological functions to date.
Флора
Техачапилер негізінен Калифорнияның ішкі шапарралы және орманды субэкорегионында орналасқан, жергілікті далалар, Калифорниялық еменді ормандар және еменді саванналар басым мекен ету орындары болып табылады. Жоғары таулы биіктіктерде Калифорнияның аралас мәңгі жасыл орман өсімдік қауымдастығы бар. Шапарралды орман түрлері: каньондық тірі емен (Quercus chrysolepis), аңғарлық емен (Quercus lobata), көк емен (Quercus douglasii) және сұр қарағай (Pinus sabiniana). Таулы түрлерге мыналар жатады: қара емен (Quercus kelloggii), Coulter қарағай (Pinus coulteri), хош иісті кедр (Calocedrus decurrens), ақ шырша (Abies concolor) және кейбір шалғай аймақтарда шағын діңгек шыршалары (Populus tremuloides). Техачапи линантусы (Leptosiphon nudatus) – Техачапи таулары мен Оңтүстік Сьерра-Невададағы шапаррал мекендемесіне тән флокс өсімдігінің түрі. Техачапи рагворті (Packera ionophylla) – Техачапи және Шығыс Трансверс тауларындағы орман мекендемесіне тән астра өсімдігінің түрі. Техачапи қара бидайы (Eriogonum callistum) тек Техачапи шапарралында ғана табылған.
The Tehachapis are primarily in the California interior chaparral and woodlands sub ecoregion, with native grasslands, California oak woodlands and oak savanna the predominant habitats. The higher montane elevations include the California mixed evergreen forest plant community. Some of the chaparral woodland species include: canyon live oak (Quercus chrysolepis), valley oak (Quercus lobata), blue oak (Quercus douglasii), and gray pine (Pinus sabiniana). Montane species include: black oak (Quercus kelloggii), Coulter pine (Pinus coulteri), incense cedar (Calocedrus decurrens), white fir (Abies concolor), and in a few remote locations small stands of quaking aspen (Populus tremuloides). The Tehachapi linanthus (Leptosiphon nudatus) is a phlox plant species endemic to chaparral habitat in the Tehachapi Mountains and the southern Sierra Nevada. The Tehachapi ragwort (Packera ionophylla) is an aster plant species endemic to forest habitat in the Tehachapis and eastern Transverse Ranges. The Tehachapi buckwheat (Eriogonum callistum) is known only from the chaparral of the Tehachapis.
Фауна
Техачапи жұқа саламандрасы Техачапи тауларына ендемик және қауіпті түрлер тізіміне енгізілген. Ақ құлақты қалталық тышқан Техачапи және Сан-Бернардино тауларына ендемик және жойылу қаупі бар түрлер тізіміне енгізілген. Техачапиде кем дегенде 107 құс түрі кездеседі, оның ішінде Стеллердің қарғасы және таулық шымтезегі бар, олардың көпшілігі қара еменнің (Quercus kelloggii) жаңғақтарымен қоректенеді. Бұл жерде бураш және тау махагоны сияқты басқа да флора түрлері табылады. Ерекше жыртқыш – Калифорния кондоры, өте жойылу қаупі бар түр. Калифорнияның көптеген тауларындағыдай, ірі жануарларға мыналар жатады: қашан, тау арыстаны, койот, түлкі, қара аю, жабайы шошқа, бобкат және егермен. Техачапи таулары 1860 жылға дейін АҚШ-та ягуардың көбейетін жалғыз белгілі орны болған. Осы үлкен мысықтар 1800 жылдардың соңына дейін сол жерде кездескен.
The Tehachapi slender salamander is endemic to the Tehachapi Mountains and a listed vulnerable species. The white eared pocket mouse is endemic to the Tehachapis and San Bernardino Mountains and a listed endangered species. There are at least 107 bird species, including the Steller's jay and mountain chickadee, found in the Tehachapis, many which consume acorns of the black oak (Quercus kelloggii) as part of their diet. Other flora found here include the buckbrush and mountain mahogany. The notable raptor is the California condor, a critically endangered species. As in many California mountains, larger fauna includes: mule deer, mountain lion, coyote, fox, black bear, feral pig, bobcat and raccoon. The Tehachapi Mountains are also the only known breeding site prior to 1860 of the jaguar in the United States. The big cats were found there as recently as the late 1800s.
Климат
Бұл аймақ Мохаве шөлі мен Жерорта теңізі климаттық аймақтарының арасындағы шекараны қамтиды, сондай-ақ субальпілік аймақты да қамтиды. Аймақтың көп бөлігі Жерорта теңізі климаттық аймағында орналасқан, қыста жауын-шашын жауу жағынан батыстағы Лос-Падрес және Анжелес ұлттық ормандарындағы көршілес Трансверс қатарларымен ұқсас. Олар Мохаве климаттық аймағына шығыс етегіндегі экотон үшін жаңбыр көлеңкесін құрайды, онда әдетте жылына небары бірнеше дюйм жауын-шашын жауады, көбінесе қыста. Жазғы муссондық маусым аймақтың жоғарырақ субальпілік бөліктеріне жергілікті жаңбыр әкелуі мүмкін. Ең ылғалды беткейлер жылына шамамен 20–25 дюйм жауын-шашын алады, оның бір бөлігі қар түрінде болады. Басым жел солтүстік-батыстан соғады, Сан-Хоакин аңғарынан шығыс-батысқа қарайғы шатқалдар арқылы Техачапи жотасының аңғарларына, жоғарғы шатқалдарына және өткелдеріне үнемі соғып тұрады. Осының нәтижесінде Техачапи жел ресурстары аймағы пайда болды. Солтүстік-батысында Сан-Хоакин аңғары орналасқан, оның шалғынды далалары мен еменді саваннасы аймақтың кең батыс беткейлеріне көтеріледі. Техачапилер желдің жиналатын жерінде құм төбелері сияқты, теңіз бен аңғар ылғалды жинап, жылдың көп бөлігінде аймақтың желге қарайтын беткейін жабатын тұманға айналады. Биік солтүстікке қарайтын беткейлер аралас мәңгі жасыл орманмен, ал оңтүстікке қарайтын беткейлер шапараль мен орманды алқаптармен жабылған, бұл салқын, ылғалды солтүстік беткейлер мен ашық, жылы және құрғақ оңтүстік беткейлер арасындағы қалыпты байланысты көрсетеді. Шатқалдар, тіпті оңтүстік беткейлерде де, жыл бойы жер бетінде су ағыны болуы мүмкін, бұлақтардан және орографиялық эффектінің нәтижесінде өтетін дауылдардан қосымша жауын-шашын мен қар түсуіне байланысты.
The range includes and is the boundary between the xeric Mojave Desert and Mediterranean climate zones, and includes the subalpine zone. The majority of the range is in the Mediterranean climate zone, receiving precipitation in the winter similar to the neighboring Transverse Ranges in the Los Padres and Angeles National Forests to the west and southwest. They create a rain shadow for the eastern foothills ecotone into the Mojave climate zone that typically receives only a few inches of precipitation a year, usually in winter. Summer monsoon season can bring localized rains to the higher subalpine parts of the range. The wettest slopes receive about 20–25 inches of precipitation a year, some in the form of snow. The prevailing wind is northwesterly, funneling up the east–west canyons from the San Joaquin Valley into the valleys, upper canyons, and passes of the Tehachapi range with regularity. The Tehachapi Wind Resource Area exists due to this. To the northwest lies the San Joaquin Valley with its grasslands and oak savanna climbing the broad western slopes of the range. Like sand dunes piling up where winds converge, the Tehachapis collect marine and valley moisture, which piles up into fog that blankets the windward sides of the range many weeks of the year. The higher north facing slopes are mixed evergreen forest, while the south facing are chaparral and woodlands, typical of the relationship between the cooler moisture retaining northern slopes and the exposed warmer and drier southern slopes. Canyons, even on southern slopes, can have year round surface water flow, from springs and where orographic enhancement brings extra precipitation and snow from passing storms.