Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорниядағы 18 ғасырдағы испан миссиясы
18th century Spanish mission in California
Сан-Фернандо-Рей-де-Эспания миссиясы – Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы Миссия-Хиллс ауданында орналасқан испан миссиясы. Миссия 1797 жылдың 8 қыркүйегінде Ачоокоменга орнында құрылды және Жоғарғы Калифорнияда салынған жиырма бір испан миссиясының он жетіншісі болды. Әулие Фердинандтың құрметіне аталған бұл миссия, жақын орналасқан Сан-Фернандо қаласы мен Сан-Фернандо аңғарының атына ие болды. 1834 жылы миссия секуляризацияланды, ал 1861 жылы Католик шіркеуіне қайтарылды; 1920 жылы ол толыққанды жұмыс істейтін шіркеуге айналды. Бүгінде миссия аумағы мұражай ретінде қызмет етеді; шіркеу Лос-Анджелес архиепископтығының қарамағындағы шіркеу болып табылады.
Mission San Fernando Rey de España is a Spanish mission in the Mission Hills community of Los Angeles, California. The mission was founded on 8 September 1797 at the site of Achooykomenga, and was the seventeenth of the twenty one Spanish missions established in Alta California. Named for Saint Ferdinand, the mission is the namesake of the nearby city of San Fernando and the San Fernando Valley. The mission was secularized in 1834 and returned to the Catholic Church in 1861; it became a working church in 1920. Today the mission grounds function as a museum; the church is a chapel of ease of the Archdiocese of Los Angeles.
Тарих
1769 жылы испандық Портола экспедициясы – Калифорнияның ішкі аймақтарын көрген алғашқы еуропалықтар – Сан-Фернандо аңғары арқылы солтүстікке қарай жол тартты. 7 тамызда олар болашақта миссия орналасатын жерге жақын су көзінің жанында тіккен. Экспедициямен бірге сапарлаған францискан миссионері Хуан Креспи өз күнделігінде лагерьтің "таудың етегінде" орналасқандығын жазды.
In 1769, the Spanish Portolà expedition – the first Europeans to see inland areas of California – traveled north through the San Fernando Valley. On August 7 they camped at a watering place near where the mission would later be established. Fray Juan Crespí, a Franciscan missionary travelling with the expedition, noted in his diary that the camp was "at the foot of the mountains".
Негізін қалау
Сан-Фернандо-Рей-де-Эспанья миссиясы – Альта-Калифорнияда құрылған 21 францискандық миссияның 17-сі. Франсиско Рейестің (кейіннен Лос-Анджелес қаласының әкімі) ранчосы, оған Венчурено Чумаш, Фернанденьо (Тонгва) және Татавиам еңбекшілері жұмыс істеген Ачоокоменга шаруашылық елді мекені кірді, бұл орын миссионерлер тарапынан миссия құруға қолайлы деп бекітілді. Әкіммен қысқаша келіссөздерден кейін жер сатып алынды (Миссияның жазбалары Рейесті Сан-Фернандода алғашқы нәрестеге крещение берген куәгер ретінде тіркеді). Миссия 8 қыркүйекте 1797 жылы әйгілі Фермин Ласуэн бауырымен құрылды, ол Фрай Франсиско Думецтің көмегімен және әскер мен жергілікті тұрғындардың куәлігінде Сан-Фернандо Рей-де-Эспаньяға арнап рәсімдер жасады, бұл оның құрған төртінші миссиясы болды; алғашқы күні он бала крещение алды. Фрай Франсиско Думец және оның серігі Фрай Франсиско Хавьер Урия 1800 жылдан кейін де миссияда еңбек етті. 1797 жылдың қазан айының басында 13 ересек адам крещение алды, ал алғашқы неке 8 қазанда болды. Жыл соңында 55 жаңа дінге өткен адам болды. 1800 жылға қарай 310 жаңа дінге өткен адам, 352 крещение және 70 өлім тіркелді. Миссиялық шіркеу құрылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң аяқталды, ал шіркеуде алғашқы крещение рәсімі 1797 жылдың 28 қарашасында тіркелді. Алғашқы шіркеу 8 вара (22 фут) ұзын саздан жасалған құрылыс болды; екі жыл ішінде шіркеу қызмет көрсету үшін тым кішкентай болып қалды және тағы бес жыл бойы миссияға қызмет еткен 23 х 7¼ вара (63 х 20 фут) саздан жасалған екінші шіркеу салынды.
Mission San Fernando Rey de España was the 17th of 21 Franciscan missions established in Alta California. The Rancho of Francisco Reyes (then the Alcalde of the Pueblo de Los Ángeles), which included the agricultural settlement of Achooykomenga worked by Ventureño Chumash, Fernandeño (Tongva), and Tataviam laborers, was approved by the padres as a suitable site for the Mission. After brief negotiations with the Alcalde, the land was acquired (Mission records list Reyes as godfather to the first infant baptized at San Fernando). The mission was founded on 8 September 1797 by Father Fermín Lasuén who, with the assistance of Fray Francisco Dumetz and in the presence of troops and natives, performed the ceremonies and dedicated the mission to San Fernando Rey de España, making it the fourth mission site he had established; ten children were baptized on the first day. Fray Francisco Dumetz and his associate Fray Francisco Javier Uría labored in the mission until after 1800. Early in October 1797, 13 adults were baptised and the first marriage took place on 8 October. At the end of the year, there were 55 neophytes. By 1800, there were 310 neophytes, 352 baptisms, and 70 deaths. The mission church was finished months after its establishment and the first baptism recorded to have occurred in the church was on November 28, 1797. The first church was an 8 vara (22 feet) long adobe structure; within two years, the church was too small for services and a second 23 by 7¼ vara (63 by 20 feet) adobe church was built which served the mission for five more years.
XIX ғасыр
1801 жылы шеберханаларға 106 вара (291 фут) қосымша салынды және шеберхана ауласының оңтүстік қанатын құрады; оған шарап және агуарденте фабрикалары болған екі астық қоймасы, миссионерлер үшін екі шағын бөлме, тоқу бөлмесі және неофит қыздар мен бойдақ әйелдер үшін кішкентай ауласы бар жатақхана кірді. Ғимараттың солтүстік-батысында орналасқан, казарма ретінде тағайындалған, бір құрылым ретінде салынған, өлшемдері белгісіз алты үй салынды; оларда қойма, казарма, ас үй және қабылдау бөлмесі бар үй және тағы екі бөлме болды. Миссиялық шеберханалардың ауласы 1802 жылы 100 варалық шығыс қанатты қосқанда шаршы алаңға айналдырылды. Фрай Думец 1802 жылы сәуір айында миссияны тастап, 1804 жылы оралды. Үшінші шіркеудің құрылысы 1804 жылы басталды және 1805 жылдан 1806 жылға дейін миссияда болған испандық шебер Мануэль Гутьеррес шіркеудің сәулетшісі болып саналады; шіркеу өзінің сакристиясымен және ағаш өңдеу, арба және сапа дүкендерімен бірге толық шамамен 133 вара (365,75 фут) солтүстік қанатты құрады. 1804 жылы U пішінде орналастырылған және монастырьдің оңтүстік-батысында орналасқан шамамен жетпіс саз бөлмелердің құрылысы басталды, сондай-ақ төртбұрыштың солтүстік-шығыс бұрышына бекітілген жеке саз ыдысы және төртбұрыштың оңтүстігіне қарай солтүстікке және оңтүстікке қарай созылған саз және тас ғимараттардың жеке қатары салынды. Бұл ғимараттардың соңғы қатарында зәйтүн және астық қоймалары, жылқы қоралары, тері өңдеу шеберханасы және сабын фабрикасы немесе жабоньерья деп аталатын ыдыс болды. 1805 жылы Фрай Думец миссияны тастап, Фрай Уриямен бірге елден кетіп, Фрай Николас Лазаро мен Фрай Хосе Мария Зальвидея миссияға келді; соңғысы 1806 жылы Сан-Габриельге ауыстырылды. 1806 жылы шіркеудің құрылысы аяқталғанға дейін, қоңырау мұнарасы шіркеудің жанында салынды және шеберхана ауласының батыс қанатына біріктірілді. Жаңа 60 х 14 вара (165 х 38 фут) саздан және плиткамен жабылған шіркеу 6 желтоқсан 1806 жылы Сан-Мигель Арканджель миссиясынан Фрай Педро Муньоспен баталандырылды. Фрай Зальвидея 1807 жылдың тамызында Сан-Диегода қайтыс болды, ал падре Хосе Антонио Урия мен Педро Муньос сол жылы келді; біріншісі 1808 жылдың қарашасында зейнеткерлікке шықты және оның орнын Фрай Мартин де Ландаэта алды, ал Фрай Хосе Антонио Урести 1809 жылы келді және Фрай Муньостың көмекшісі болды. Фрай Ландаэта 1816 жылы қайтыс болды. Ғасырдың алғашқы онжылдығында неофиттер саны 310-нан 955-ке дейін өсті, 797 адам қайтыс болды және 1468 адам шомылдырылды. 1803 жылы ең көп шомылдыру рәсімінен өтті. 1804 жылы жер дауы болды, онда падрелер Франсиско Авилаға Камулос ранчосын беруге қарсы сәтті наразылық білдірді.
In 1801, a 106 vara (291 feet) addition to the workshops was built and formed the south wing of the workshop courtyard; it included two granaries which became wine and aguardiente factories, two small rooms for missionaries, a weaving room, and a dormitory with a small courtyard for neophyte girls and single women. Six adjoining houses of unreported dimensions were built as a single structure directly northwest of the church which were assigned as a cuartel; they contained a storeroom, barracks, a kitchen, and a house containing a reception room and along with two other rooms. The mission workshops' courtyard was closed into a square in 1802 with the addition of a 100 vara (275 ft.) east wing addition which contained another granary, a flour mill, candle factory and a carpentry shop. Fray Dumetz left the mission in April 1802, then returned in 1804. Construction on the third church began in 1804 and Spanish carpenter Manuel Gutiérrez, who was active in the mission from 1805 to 1806, is considered the church architect; the church along with its sacristy and carpentry, cart, and plow shops formed the full approximately 133 vara (365.75 ft.) north wing. Construction of about seventy adobe rooms for indigenous neophytes, arranged in the shape of a U, and located southwest of the convento, also began in 1804 as well as a detached tallow vat attached to the northeast corner of the quadrangle and a detached row of adobe and stone buildings running north and south to the south of the quadrangle. This last row of buildings contained olive and grain storerooms, horse stables, a tannery and a soap factory or tallow vat called a jabonería. In 1805, Fray Dumetz left the mission along with Fray Uría who left the country and Fray Nicolás Lázaro and Fray José María Zalvidea arrived at the mission; the latter was transferred to San Gabriel in 1806. Prior to the completion of the church in 1806, the bell tower was built adjacent to the church and was integrated into the workshop quadrangle's west wing. The new 60 by 14 vara (165 by 38 feet) adobe and tile roofed church was blessed on December 6, 1806, by Fray Pedro Muñoz from Mission San Miguel Arcángel. Fray Zalvidea died at San Diego in August 1807 and padres José Antonio Uría and Pedro Muñoz arrived the same year; the former retired in November 1808 and was succeeded by Fray Martín de Landaeta while Fray José Antonio Urresti arrived in 1809 and became the associate of Fray Muñoz. Fray Landaeta died in 1816. During the first decade of the century, the neophyte population increased from 310 to 955, there had been 797 deaths, and 1468 baptisms. The largest number of baptisms in any one year was 361 in 1803. In 1804 there was a land controversy where the padres successfully protested against the granting of the Rancho Camulos to Francisco Ávila.
1810-шы жылдар
1810 жылдары Мексиканың тәуелсіздік соғысының басталуымен, сондай-ақ Испанияда Франциямен болған қақтығыспен, испан үкіметінің миссияларды қолдауы көбінесе тоқтатылды және миссиялар өздерін-өздері қамтамасыз етуге мәжбүр болды, солдаттардың жалақысы енді төленбеді. Бұл миссиялық қауымдастықтардың өмір сүру деңгейінің төмендеуіне және еңбек өнімділігінің азаюына әкелген экономикалық қиындықтарды тудырды. Секуляризациядан кейін көптеген бұрынғы неофиттер өздерінің жерлеріне қайтып оралды, ал қалғандары миссияның жанындағы ранчоларда аз жалақы мен баспана алғаны үшін жұмыс істеді. 1845 жылы губернатор Пио Пико 1833 жылғы секуляризация заңы бойынша миссия ғимараттарын сатуға жариялады, ал 1846 жылы миссияны Ранчо Экс-Миссия Сан-Фернандо штаб-пәтеріне айналдырды. Фрай Ордас Миссия Сан-Габриэльге жетекшілік етті, бірақ 1849 жылдың ақпанына дейін діни қызметтер өткізу үшін кейде оралып тұрды. Секуляризацияның талабына сәйкес, тұрақты дін қызметкерлерін епархиялықтармен алмастыру 1848 жылдың 28 мамырында орындалды, сол кезде әулие Хосе М. Розалес миссияны ресми түрде өз қарамағына алды, бұл оның Жоғарғы Калифорнияның тағы бір секулярлық куратосына айналуына мүмкіндік берді. Алайда, миссиялық елді мекен пуэбломен алмастырылмады, өйткені миссия ғимараттары жеке ранчоның меншігіне өтті және жаңа елді мекен құру үшін пайдаланыла алмады. Бұрынғы монастырь ранчо жұмысшыларының қоймасы мен тұрғын үйіне айналды, ал миссия ғимараттарына немқұрайлы қараушылық болды.
By the 1810s with the onset of the Mexican War of Independence as well as the conflict with France in Spain, support of the missions by the Spanish government largely disappeared and the missions had to largely fend for themselves and soldier's wages were no longer being paid; this caused economic pressures that led to a decline in the quality of life and productivity of the mission communities. After secularization, many of the former neophytes returned to their lands while others remained to work at the ranches near the mission in return for low wages and some shelter. In 1845, Governor Pío Pico declared the Mission buildings for sale under the secularization act of 1833 and, in 1846, turned the mission into the headquarters of the Rancho Ex Mission San Fernando. Fray Ordaz took charge of Mission San Gabriel, but would occasionally return to perform religious services until February 1849. The secularization's requirement of a diocesan replacement of the regular clergy was met on May 28, 1848, when Reverend José M. Rosales officially took charge of the mission, allowing it to become another secular curato of Alta California; however, the mission settlement was not replaced with a pueblo as the mission buildings had been turned into the property of the private rancho and could no longer be used to establish a settlement. The former convento became a storage room and living quarters for rancho workers and the mission buildings were neglected.
Кейінгі тарих
Миссия 19-ғасырдың аяғында түрлі мақсаттарда пайдаланылды: миссияның солтүстігінде Баттерфилд поштасының Лопес станциясы орналасқан; ол Портер жер және су компаниясының қоймасы ретінде қызмет етті; ал 1896 жылы төртбұрыш шошқа шаруашылығына айналдырылды. 1861 жылы Чарльз Флетчер Ламмис сақтау жұмыстарын жүргізгеннен кейін миссия ғимараты мен 75 акр жер шіркеуге қайтарылды. Ғимараттар құлдырап, ағаш қабырғалары, плиткалары мен шегелері қоныс аударушылармен шіркеуден алынып тасталды. 1923 жылы облат дін қызметкерлері келген кезде Сан-Фернандо шіркеуі қайтадан толыққанды жұмыс істейтін шіркеуге айналды. Ескі Миссияны 20-ғасырдың басында қалпына келтіруге көптеген әрекеттер жасалды, бірақ Хёрст қоры 1940 жылдары ірі қаржылық көмек бергенше Миссия толыққанды қалпына келтірілмеді. Мұражай Кристеро көтерілісі кезінде эвакуацияланған мексикалық шіркеудің мұралық мүліктерін сақтау орнына айналды, сонымен қатар Дохени кітапханасының бір бөлігі де онда сақталды. Шіркеу 1971 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілді, бірақ 1971 жылғы Сан-Фернандо жер сілкінісінен ауыр зақымдар алды және толығымен қайта салынды. Жөндеу жұмыстары 1974 жылы аяқталды. Ол әлі де жақсы күтімде және қазірге дейін қосымша шіркеу ретінде пайдаланылуда. Конвенто ғимараты 1988 жылы жеке тізімге енгізілді. 2003 жылы комедиялық актер Боб Хоуп, өмірінің соңында католицизмге өткен, Боб Хоуп еске алу бағында жерленді, ал 2011 жылы оның жұбайы Долорес Хоуп оның қасына жерленді.
The Mission was used in a number of ways during the late 19th century: north of the mission was the site of Lopez Station for the Butterfield Stage Lines; it served as a warehouse for the Porter Land and Water Company; and in 1896, the quadrangle was used as a hog farm. In 1861, the Mission buildings and 75 acres of land were returned to the church after Charles Fletcher Lummis acted for preservation. The buildings were disintegrating as beams, tiles and nails were taken from the church by settlers. San Fernando's church became a working church again in 1923 when the Oblate priests arrived. Many attempts were made to restore the old Mission from the early 20th century, but it was not until the Hearst Foundation gave a large gift of money in the 1940s, that the Mission was finally restored. The museum became the repository for heirlooms of the Mexican church evacuated during the Cristero revolt, and also holds part of the Doheny library. The church was listed on the National Register of Historic Places in 1971, but was extensively damaged by the 1971 San Fernando earthquake, and was completely rebuilt. Repairs were completed in 1974. It continues to be very well cared for and is still used as a chapel of ease. The Convento Building was separately listed on the Register in 1988. In 2003, comedian Bob Hope, a late life convert to Catholicism, was interred in the Bob Hope Memorial Gardens; followed by his widow Dolores Hope in 2011.
Миссиялық салалар
Миссиялардың мақсаты, біріншіден, христиан дінін тарату, ал екіншісі, испан колониясын құру болды. Теңіз жолымен жабдықтауды жеткізу қиын болғандықтан, миссиялар салыстырмалы түрде қысқа мерзімде өздерін-өздерімен қамтамасыз етуге тиіс болды. Осы мақсатта, жаңа дінге өткендер еуропалық үлгідегі егіншілік, мал шаруашылығы, механикалық өнер және шай шамдары сияқты үй шаруашылығына қажетті қолөнерге үйретілді. Сан-Фернандо миссиясы сапалы шараптарымен танымал болды, миссия қабырғаларының айналасында 32 000-нан астам жүзімдіктер өсірілді, олардан жаңа дінге өткендер шарап жасады; шарап өндірісінің ең жоғары шағында миссия шамамен 2000 галлон шарап және 2000 галлон агуардиент өндірді. Миссияда май алу үшін майдаланған 70 гектар зәйтүн ағашы да болды. Миссия қауымының ер адамдары өз күндерін егістіктерде немесе миссия шеберханаларында және ғимараттарында жұмыс істеуге жұмсады; олар мал, жылқы және қойға күтім жасаумен, сондай-ақ бидай, арпа, безнек, бұршақ, жүгері, өрік және шабдалы өсірумен жүктелді. Әйелдер жұмыс бөлмелерінде мата тоқумен айналысып, миссияда қолданылатын маталарды дайындады. Жексенбі және қасиетті күндер демалыс пен дұға етуге арналды.
The goals of the missions were, first, to spread the message of Christianity and, second, to establish a Spanish colony. Because of the difficulty of delivering supplies by sea, the missions had to become self sufficient in relatively short order. Toward that end, neophytes were taught European style farming, animal husbandry, mechanical arts and domestic crafts like tallow candle making. The San Fernando Mission was known for having good quality wines and around the mission walls there were over 32,000 grapevines from which the neophytes produced wine; at the peak of its production, the mission produced about 2,000 gallons of wine and 2,000 gallons of aguardiente. The mission also contained about 70 acres of olive trees which were collected and crushed to make olive oil. The men of the mission community spent their days working in the fields or in the mission workshops and buildings; they were charged with tending to the cattle, horses and sheep as well as growing wheat, barley, peas, beans, corn, figs, and peaches. The women were charged with weaving in the workrooms to produce the cloth used in the mission. Sundays and holy days were dedicated to rest and prayer.
Миссиялық қоңыраулар
Кез келген миссияда қоңыраулар күнделікті өмір үшін өте маңызды болды. Қоңыраулар тамақ уақытында, миссия тұрғындарын жұмысқа және діни қызметтерге шақыру үшін, туған кезде және жерлеу кезінде, кеме келгенін немесе миссионердің оралғанын хабарлау үшін, сондай-ақ басқа да жағдайларда соғылды; жаңа келгендерге миссия қоңырауын соғумен байланысты күрделі рәсімдер туралы үйретілді. Жоғарыда айтылған тұрғындар, шомылдырылғаннан кейін, неофиттер (жергілікті халық) деп аталды. 1769 жылдан 1931 жылға дейін миссияда бес қоңырау болды. 1920 жылы Миссияның жанындағы апельсин бағынан жүз фунт салмақтағы қоңырау қазылып алынды. Онда мына жазу бар (орыс тілінен аударма): "1796 жылдың қаңтар айында бұл қоңырау архимандрит Иосифтің батасымен Кодиак аралында құйылды, Александры Барановтың аралда болған кезінде". Аляскадағы Кодиактан шыққан бұл орыс православиелік артефакттың Оңтүстік Калифорниядағы католик миссиясына қалай келгені белгісіз.
Bells were vitally important to daily life at any mission. The bells were rung at mealtimes, to call the Mission residents to work and to religious services, during births and funerals, to signal the approach of a ship or returning missionary, and at other times; novices were instructed in the intricate rituals associated with the ringing the mission bell. The residents as referred to above were called neophytes (Indigenous persons) after baptism. There were five bells at the mission from 1769 to 1931. A hundred pound bell was unearthed in an orange grove near the Mission in 1920. It carried the following inscription (translated from Russian): "In the Year 1796, in the month of January, this bell was cast on the Island of Kodiak by the blessing of Archimandrite Joaseph, during the sojourn of Alexsandr Baranov." It is not known how this Russian Orthodox artifact from Kodiak, Alaska made its way to a Catholic mission in Southern California.