Кіріспе

Гедалияның оразасы (/ɡ//ɛ//d//ə/'/l//aɪ//.//ə//, /ɡ//ə/'/d//ɑː//l//i//ə/; צוֹם גְּדַלְיָה Tzom Gedalya), еврей тілінен Гедалия немесе Гедалия(х) деп транслитерацияланған, таңнан кешке дейін Яһуда патшалығының ізгі әкімі Гедалияның қазасына аза тұту үшін яһудилердің шағын ораза күні. Оның өлімі Бірінші ғибадатхананың қирауы мен Седекия патшаның құлауынан кейін яһудилердің тәуелсіздігіне соңғы нүкте болды.

Иосиф Флавийдің

Иосиф Флавийдің "Иудейлердің ежелгі тарихы" еңбегінде бұл қастандық туралы толыққанды мәлімет берілген.

Тез арада

Осы ауыр сынақтарды еске алу үшін яһуди ғалымдары Жетінші оразаны (Зәкәрия 8:19-ға қараңыз) Гедалияның жетінші айда өлтірілген күнінде белгіледі. Еврей кітаптарында Гедалияның жетінші айдың қай күні өлтірілгені нақты көрсетілмеген. Дегенмен, еврей тіліндегі "ходеш" сөзі "жаңа ай" және "ай" деген мағыналарды білдіреді, яғни ол айдың бірінші күні өлтірілген болуы мүмкін. Талмуд бойынша, Гедалия айдың үшінші күні өлтірілген. Басқа көздер Гедалияның айдың бірінші күні өлтірілгенін айтады, бірақ ораза Рош-Хашанадан кейінге шегеріледі, себебі мереке күндері ораза ұстауға рұқсат жоқ. Талмудта оразаның мақсаты – "иманды адамдардың өлімі Құдай үйінің өртелуімен теңестіріледі" дегенді нығайту екені айтылған. Нехемия кітабында 24-ші күн ораза күні деп көрсетілгендіктен, караит яһудилері осы оразаны айдың 24-ші күні ұстайды.

Еске алу

Ораза таң атқаннан кеш батқанға дейін ұсталады. Жалпы ораза күндері сияқты, хаззан Шахарит және Минха намаздарында Амиданы қайталағанда Анейну дұғасын құтқарылу және шипа табу дұғаларының арасында жеке Брахха ретінде қосады, ал Минха Амидасын жеке оқығанда ол Шема Колейнуға (жалпы дұғаның қабылдануына) қосымша ретінде оқылады. Авину Малкейнұ дұғасы оқылады, және он күндік тәубе кезіндегідей, жаңа жылға қатысты қосымшалар енгізіледі. Тораның шиыршығы аркадан алынып, Ки Тисса бөлімдері Торадан оқылады (Шығу кітабы 32:11–14 және 34:1–10). Дәл осы Тора оқуы Минхада да қосылады, содан кейін Ашкеназ қауымдарында Хафтара оқылады. Ораза тәубе күндеріне келгендіктен, Шахарит намазы басталар алдында Селихот дұғасы оқылады, және Гедалия оразасына қатысты қосымша абзац та қосады. Ашкеназдық ғұрыпта Амиданы қайталағанда Селихот дұғалары оқылмайды, бірақ кейбір сефард қауымдары осы уақытта қосымша тілектер айтады. Испан және португалдық ғұрыпта дұғалар ораза күндеріне арналған дұға кітабынан оқылады. Күнделікті және сенбілік сидурларда кездеспейтін, осы күнді ерекшелейтін және Йом Кипурдан басқа барлық ораза күндеріне ортақ дұғалар бар.