Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Нептун» крейсерінің тарихы
HMS Neptune (20)
HMS Neptune – 2-дүниежүзілік соғыстағы британдық жеңіл крейсері. «Леандер» класының 4-кемесі, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африка теңізшілерімен бірге қызмет етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Leander класты крейсері HMS Neptune – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен жеңіл крейсер. "Нептун" – осы кластағы төртінші кеме және осы есімді алған Корольдік теңіз күштерінің тоғызыншы кемесі.
Leander class cruiser of the Royal Navy
HMS Neptune was a light cruiser which served with the Royal Navy during World War II. Neptune was the fourth ship of its class and was the ninth Royal Navy vessel to carry the name.
Құрылыс және іске қосу
Портсмут кеме жасау шебінде салынған "Нептун" кемесінің қадасы 1931 жылдың 24 қыркүйегінде түсті, 1933 жылдың 31 қаңтарында суға түсіріліп, 1934 жылдың 12 ақпанында 20 нөмірімен Корольдік теңіз күштеріне қосылды.
Built by Portsmouth Dockyard, Neptune was laid down on 24 September 1931, launched on 31 January 1933, and commissioned into the Royal Navy on 12 February 1934 with the pennant number 20.
Пайдалану тарихы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Нептун» кемесінің экипажы негізінен Корольдік теңіз күштерінің Жаңа Зеландия дивизиясынан құралған. Кемеде сонымен қатар көптеген Оңтүстік Африкалық қызметкерлер де болды. 1939 жылдың желтоқсан айында, соғыс жарияланғанынан кейін бірнеше ай өткен соң, «Нептун» Оңтүстік Атлантикада неміс ауыр крейсері «Адмирал Граф Шпее»ді іздеумен айналысты. «Нептун», басқа да Корольдік теңіз күштерінің ауыр бөлімшелерімен бірге, Ривер-Плейт шайқасынан кейін Уругвайға жіберілді. Бірақ, ол Монтевидео маңында немістер «Граф Шпее» кемесін 17 желтоқсанда батырған кезде әлі жолда болды. «Нептун» 9 шілдеде Калабрия шайқасында итальяндық флотты байқаған алғашқы британдық кеме болды, бұл Наполеон соғыстарынан бері Жерорта теңізі флотының «жаудың шайқас флоты көрінді» деген сигналын алған тұңғыш рет еді. Келесі шайқаста ол итальяндық жеңіл крейсер «Джузеппе Гарибальдиден» зақым алды. 6 дюймдік снарядтың сынықтары ұшақ катапультіне тиіп, оның ұшағын жөндеуге келмейтіндей етіп бүлдірді, ал қирандылары теңізге тасталды. Бірнеше минуттан кейін «Нептунның» бас қарулары «Болцано» ауыр крейсеріне үш рет оқ тигізіп, оның торпедалық бөліміне, су сызығының астындағы және «B» мұнарасына зақым келтірді. 1941 жылы ол К күшінің, яғни крейсерлерден құралған шабуыл жасаушы эскадрильяның басшысы болды. Олардың міндеті Ливияға бет алған неміс және итальяндық конвойлерді тоқтатып, жою болды. Бұл конвойлар Солтүстік Африкадағы Роммельдің Африка корпусын әскерлермен және жабдықтармен қамтамасыз етіп отырды.
During World War II, Neptune operated with a crew drawn predominantly from the New Zealand Division of the Royal Navy. The ship also carried a large contingent of seconded South African personnel. In December 1939, several months after war was declared, Neptune was patrolling in the South Atlantic in pursuit of German surface raider heavy cruiser German cruiser Admiral Graf Spee. Neptune, with other patrolling Royal Navy heavy units, was sent to Uruguay in the aftermath of the Battle of the River Plate. However, she was still in transit when the Germans scuttled Graf Spee off Montevideo on 17 December. Neptune was the first British ship to spot the Italian Fleet in the battle of Calabria, on 9 July 1940, marking also the first time since the Napoleonic Wars that the Mediterranean Fleet received the signal "enemy battle fleet in sight". During the subsequent engagement, she was hit by the Italian light cruiser Italian cruiser Giuseppe Garibaldi. The 6 inch shell splinters struck the aircraft catapult and damaged her floatplane beyond repair, its wreckage being thrown into the sea. Minutes later, Neptune's main guns scored three hits on the heavy cruiser Bolzano, inflicting some damage on her torpedo room, below the waterline and the "B" turret. During 1941, she led Force K, a raiding squadron of cruisers. Their task was to intercept and destroy German and Italian convoys en route to Libya. The convoys were supplying Rommel's Afrika Korps in North Africa with troops and equipment.
Суға бату
K күштері 1941 жылдың 18 желтоқсанында Триполиге бет алған конвойді ұстау үшін жіберілді, бұл Сирттің бірінші шайқасы деп аталатын күн бату кезіндегі қысқаша теңіз шайқасынан кейін болды. 19-20 желтоқсан түнінде жетекші кеме болған Нептун 1941 жылдың маусым айында итальяндық крейсерлер орнатқан итальяндық мина өрісінің екі минасына соқтығысты. Бірінші мина минаға қарсы қорғаныс экранына тиіп, зақым келтірмеді. Екінші мина кеменің мұрт бөлігіне тиді. Сол кезде болған басқа крейсерлер, және де минаға соқтығысты. Нептун миналы аймақтан кері жүріп шығар тұсында үшінші минаға соқтығысып, винттерін жойып, судың үстінде мерт қалды. Аурора көмек көрсетуге шамасы келмеді, өйткені ол бұрыннан-ақ қиын жағдайда болды және Мальтаға қайтуға мәжбүр болды. Пенелопа да көмектесе алмады. Мина өрісіне сүйреу үшін эсминецтер мен сүйрегіштер жіберілді. Біріншісі минаға соқтығып, ағысқа түсті. Нептун Ливлиге қашықтауға бұйрық берді. Кейін Кандахар эвакуацияланып, оны жауға түсірмеу үшін эсминец торпедасымен батырылды. Нептун төртінші минаға соқтығысып, тез аударылып, 737 экипаж мүшесі қаза тапты. Бастапқыда 30-ға жуық адам құтқарылды, бірақ олар да жараларынан және суықтан кейіннен қайтыс болды. Нәтижесінде, бес күннен кейін итальяндық торпедалық қайық, итальяндық эсминец Generale Achille Papa олардың карли-флотын тапқанда, тек біреуі ғана тірі қалды. Жалғыз аман қалған Норман Уолтон 15 ай бойы итальяндық әскери тұтқын лагерінде болды. 1991 жылы Уолтон Жаңа Зеландияның Нельсон қаласына барып, Нептунға арналған ескерткішті ашты. Қаза тапқан 764 теңізшінің ішінде 150-і Жаңа Зеландиялық теңізшілер болды, оның ішінде Нельсоннан төрт адам бар еді. Нептун мен оның экипажына арналған ескеру рәсімі жыл сайын Нельсон қаласында өткізіледі.
Force K was sent out on 18 December 1941, to intercept a convoy bound for Tripoli, right after the brief fleet engagement at sunset known as First Battle of Sirte. On the night of 19–20 December, Neptune, leading the line, struck two mines, part of an Italian minefield laid by an Italian cruiser force in June 1941. The first struck the anti mine screen, causing no damage. The second struck the bow hull. The other cruisers present, and , also struck mines. While reversing out of the minefield, Neptune struck a third mine, which took off her propellers and left her dead in the water. Aurora was unable to render assistance as she was already down to and needed to turn back to Malta. Penelope was also unable to assist. The destroyers and were sent into the minefield to attempt a tow. The former struck a mine and began drifting. Neptune then signalled for Lively to keep clear. Kandahar was later evacuated and scuttled with a torpedo by the destroyer , to prevent her capture. Neptune hit a fourth mine and quickly capsized, killing 737 crew members. Initially some 30 others survived the sinking, but they also died of wounds and exposure in the subsequent days. As a result, only one was still alive when their carley float was picked up five days later by the Italian torpedo boat Italian destroyer Generale Achille Papa. The sole survivor, Norman Walton, spent 15 months in an Italian prisoner of war camp. In 1991, Walton travelled to the small city of Nelson, New Zealand, to unveil a memorial to Neptune. Of the 764 that perished, 150 were New Zealand sailors, including four from Nelson. A memorial service to Neptune and her crew is held each year in Nelson.