Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың саяси тарихы
Canadian political history
Канаданың саяси тарихында федералдық деңгейде он үш азшылық үкімет сайланды. Бұған қоса, сайлаулар арасында үкіметтер ауысқанда пайда болған екі азшылық үкімет болды, нәтижесінде он үш жеке азшылық парламентте барлығы он бес федералдық азшылық үкіметі құрылды. Тарихи жағдайларда, билеуші партия орындықтардың жартысынан азына ие болған, бірақ өзін партия мүшелері деп жариялаған тәуелсіздердің қолдауына ие болған жағдайлар болды; бұл жағдайлар ескерілмейді, себебі үкімет құлау қаупі болған жоқ. Азшылық жағдайында үкіметтер билікте қалу үшін басқа партиялардың қолдауына мұқтаж, бұл көпшілік үкіметке қарағанда тұрақсыздыққа әкеледі. Федералдық деңгейде, ешбір азшылық үкіметі (14-ші жағдайдан басқа) стандартты төрт жылдық мерзімге тоқтап тұрған жоқ. Көптеген азшылық үкіметтері екі жылдан кем уақытқа созылды. Канададағы толыққанды азшылықтың орташа ұзақтығы 479 күн, шамамен 1 жыл 140 күн (тек 14-ші парламенттің азшылық құраған бөлігін есептегенде) немесе 1 жыл 207 күн (оның толық ұзақтығын есептегенде) құрайды. Төменде көрсетілген азшылықтарға қоса, 2-ші Канада Парламенті премьер-министр Александр Маккензи Джон А. Макдональдтан билікті алғаннан кейін, Тынық мұхиты жанжалынан кейін 56 күн бойы азшылық болып келді. Алайда, бұл оқиға көбінесе ескерілмейді, өйткені Маккензи билікте болған кезде Парламент отырыс өткізбеді. Он бесінші федералдық азшылық парламенті 2021 жылғы сайлауда сайланды. Ұлыбританияда және әлемнің басқа елдерінде азшылық үкіметтері "тоқталған парламенттер" деп аталады.
During the history of Canadian politics, thirteen minority governments have been elected at the federal level. There have also been two minority governments resulting from governments being replaced between elections, for a total of fifteen federal minority governments in thirteen separate minority parliaments. There have been historical cases where the governing party had fewer than half of the seats but had the support of independents who called themselves members of the party; these cases are not included, as there was never any serious chance of the government falling. In a minority situation, governments must rely on the support of other parties to stay in power, providing less stability than a majority government. At the federal level, no minority government (excepting the odd case of the 14th) has lasted a standard four year term. Most minority governments have lasted less than two years. The average duration of completed minorities in Canada is 479 days or approximately 1 year, 140 days counting only that part of the 14th Parliament that was a minority, or 1 year, 207 days counting the entire duration of it. In addition to the minorities below, the 2nd Canadian Parliament was a minority for 56 days under prime minister Alexander Mackenzie after he took power from John A. Macdonald following the Pacific Scandal. However, this event is generally not noted because Parliament was never in session while Mackenzie was in power. The fifteenth federal minority parliament was elected in the 2021 election. In the United Kingdom and elsewhere in the world, minority governments are referred to as hung parliaments.
Александр Маккензи
1873 жылы Александр Маккензи Джон А. Макдональдтың орнына келді, одан кейін ол Тынық мұхит жанжалына қатысқаннан соң қызметтен шеттетілді. Маккензи азшылық үкіметінің премьер-министрі болды, бірақ ол дереу сайлау шақырып, көпшілік дауысқа ие болды.
Alexander Mackenzie replaced John A. Macdonald in 1873 after the latter was involved in the Pacific Scandal. Mackenzie became the prime minister of a minority government, but he immediately called an election in which he then won a majority.
Уильям Лайон Маккензи Кинг
Көпшілікке жетпейтін орындар 1921: 0. Лауазымның мерзімі – 1339 күн. (Орынның өзгеруіне байланысты, үкімет парламенттің барлық мерзімі бойында азшылықта болған жоқ.) Көпшілікке жетпейтін орындар 1925: 23. Лауазымның мерзімі – 204 күн. 1921 жылғы сайлаудан кейін либералдық азшылық. Бастапқыда Либералдық партия көпшілікке қажетті орындардың нақты санына ие болды. Ол 1923 жылдың желтоқсанына дейін көпшілікті сақтап тұрды, бірақ қосымша сайлауда екі орынды жоғалтып, азшылыққа айналды. 1924 жылдың қарашасына дейін ол азшылықта қалды, содан кейін либералдар қосымша сайлауда бір орын жеңіп, қайтадан көпшілікке ие болды. Осылайша, бұл Парламент 3 жыл 7 ай бойы жұмыс істегенімен, оның тек жартысы ғана (бір жыл 10 ай) нағыз азшылық Парламенті болды. 1925 жылғы сайлаудан кейін либералдық азшылық. Бұл Парламент өмір бойында нағыз азшылық Парламенті болды. Сайлау нәтижесінде Маккензи Кингтің либералдық үкіметі Халықтар палатасында 101 орынға дейін азайды, ал оппозициялық консерваторлар ең көп орынды (116) иеленді. Қалғандары 26 орынды жеңіп алды, оның 24-і прогрессивтерге тиесілі болды. Кинг үкіметте қалып, жаңа Парламенттен сенім сұрауды жөн көрді. 1926 жылдың қаңтар және шілде айлары аралығында Кинг үкіметі прогрессивтердің көпшілігінің қолдауымен (көп жағдайда бір немесе екі дауыспен) осы сенімді сақтап тұрды. 26 маусымда Палатаның бақылауын жоғалтып, сенімсіздік ұсынысына енгізілген түзету бойынша жеңіліске ұшырап, негізгі сенімсіздік ұсынысы бойынша соңғы дауыс беруге тап болғаннан кейін Кинг генерал-губернатордан таратуды сұрады, бірақ ол бас тартты. Сондықтан Кинг дереу отставкаға кетті, ал консервативтік көшбасшы Артур Миген өзі үлкен болғанымен, азшылық үкімет құруға келісті. Бірақ бірнеше күннен кейін, 1926 жылдың 1 шілдесінде, жаңа Мигеннің азшылық үкіметі сенім мәселесі бойынша (бір дауыспен) жеңіліске ұшырады. Содан кейін Миген генерал-губернатордан таратуды сұрады және ол мақұлданды. Осылайша, осы сайлаудан туған Парламент толығымен азшылық Парламенті болды.
Seats short of a majority 1921: 0. Term of office 1,339 days. (Due to seat fluctuations, the government was not in a minority for the entire duration of the parliament.) Seats short of a majority 1925: 23. Term of office 204 days. Liberal minority after the 1921 election. Initially, the Liberal Party had the exact number of seats required for a majority. It maintained that majority until December 1923 when it lost two seats in by elections returning it to a minority. It continued as a minority until November 1924 when the Liberals gained a seat in a by election and became a majority again. Therefore, although this particular Parliament lasted for 3 years and 7 months, for only about half of that time (one year and ten months) was it an actual minority Parliament. Liberal minority after the 1925 election This was a truly minority Parliament throughout its life. The election resulted in the incumbent Liberal government of Mackenzie King being reduced to 101 seats in the House of Commons, while the opposition Conservatives took the most seats (116). All others won 26 seats, 24 of them won by the Progressives. King chose to carry on in government and face the new Parliament seeking its confidence. From January to July 1926, King's government sustained such confidence with the support of most of the Progressives (although in many cases only by one or two votes). On June 26, after virtually losing control of the House and sustaining a loss on a sub amendment to a censure motion and facing a final vote on the main censure motion, King asked the Governor General for dissolution and was refused. King therefore immediately resigned and the Conservative leader Arthur Meighen agreed to form a government which itself, although larger, was also a minority one. However, a few days later on July 1, 1926, the new Meighen minority government was defeated on a matter of confidence (by one vote). Meighen then requested and obtained a dissolution from the Governor General. Therefore, the Parliament arising from this election was throughout a minority one.
Шамаменшіктер
1926 жылғы сайлаудан кейін Либералдық партияның көпшілікке жетпейтін жеті мандаты болды. Дегенмен, сегіз депутат Либералдық прогрессивтік мүше ретінде сайланды және көбінесе либералдармен бірге дауыс берді, бұл үкіметке жұмысқа қабілетті көпшілікті қамтамасыз етті. Сонымен қатар, 1945 жылғы сайлаудан кейін ресми либералдық кандидаттар көпшілік мандаттарды жеңіп ала алмады, нәтижесінде Кинг үкіметі көпшілікке жетпейтін бес мандатқа ие болды. Алайда, сегіз "Тәуелсіз либералдық" депутаттың сайлануы – олардың көпшілігі 1944 жылғы әскери шақыру дауына (әскери шақыру дауы туралы қараңыз) қарсылық білдіргендіктен ресми либералдар тізімінен түскен, сондай-ақ бір либералдық прогрессивтік депутат, Кинг үкіметіне парламентте тиімді жұмысқа қабілетті көпшілікті құруға мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, әскери шақыру мәселесі шешілген соң, көптеген тәуелсіз либералдық депутаттар либералдық фракцияға қосылды (немесе қайта қосылды).
After the 1926 election, the Liberal party proper was seven seats short of a majority. However, eight MPs were elected as Liberal Progressive members and usually voted with the Liberals giving the government a working majority. As well, following the 1945 election the official Liberal candidates did not win a majority of seats leaving the King government five seats short of a majority. However, the election of eight "Independent Liberal" MPs, most of whom did not run as official Liberals because of their opposition to conscription (see Conscription Crisis of 1944), as well as one Liberal Progressive, gave the King government an effective working majority in parliament. Most of the Independent Liberal MPs joined (or re joined) the Liberal caucus following World War II when the conscription issue became moot.
Джон Дифенбеккер
Көпшілікке жетпейтін орындар 1957: 22. Лауазымның мерзімі 177 күн. Көпшілікке жетпейтін орындар 1962: 17. Лауазымның мерзімі 203 күн. 22 жылдық либералдық биліктен кейін, Джон Дифенбеккер басқарған Канаданың прогрессивті консервативтік партиясы 1957 жылғы сайлауда күтпеген жерден азшылық үкіметке ие болды. Премьер-министр Луи Сент-Лоран елдің көңіл-күйін сезініп, шетке қағылып, Дифенбеккерге үкімет басқаруға мүмкіндік берді. Дифенбеккерге кез келген заңды қабылдау үшін Канаданың әлеуметтік-кредиттік партиясының және үш тәуелсіз депутаттың қолдауы қажет болды. Бұл азшылық үкімет тек бірнеше ай ғана сақталды. Шешуші сәт – Лестер Пирсонның Дифенбеккерге экономикалық көрсеткіштердің сәл төмендегеніне және либералдардың халық дауысын жеңіп алғанына байланысты билікті либералдарға қайтару керектігін мәлімдегені болды. Дифенбеккер ашуға булып, екі сағаттық сөз сөйлеп, либералдарды айыптады және бұрынғы үкімет экономикалық құлдырауды болжаған құжатты жариялады. Дифенбеккер көп ұзамай сайлау шақырып, Канада тарихындағы ең көп дауыс жинаған үкіметке ие болды. Дифенбеккер үкіметі партия ішіндегі тартыстар, нашар экономика және Кеннеди әкімшілігі кезінде АҚШ-пен қарым-қатынастарға байланысты даулармен аяқталды. 1962 жылғы сайлауда торилер тек азшылықты жеңді. Бұл жолы үстемдік либералдарда болды, ал торилер, негізінен, Дифенбеккер кабинетінде Канадаға Бомарк зымырандарын орналастыру мәселесі бойынша жарылғандықтан, үкімет басқаруға дерлік қабілетсіз болды. 1963 жылдың 5 ақпанында үкімет сенімсіздік дауысы бойынша парламентте жеңіліске ұшырады, бұл 1963 жылғы федералды сайлауға әкеп соқты, оны торилер жоғалтты.
Seats short of a majority 1957: 22. Term of office 177 days. Seats short of a majority 1962: 17. Term of office 203 days. After 22 years of Liberal rule, the Progressive Conservative Party of Canada, led by John Diefenbaker, unexpectedly won a minority government in the 1957 election. Prime Minister Louis St. Laurent, sensing the mood of the nation, stepped aside and let Diefenbaker govern. Diefenbaker needed the support of the Social Credit Party of Canada and three independents to get any legislation passed. This minority lasted only a few months. The seminal moment was Lester Pearson announcing to Diefenbaker that because of the slight decline in economic performance, and the fact that the Liberals had won the popular vote, he should hand power back to the Liberals. Diefenbaker, in a rage, launched a two hour speech condemning the Liberals, and revealing a document from the previous government predicting the economic decline. Diefenbaker would soon call an election, and win the largest majority government in Canadian history. The Diefenbaker government ended badly with party infighting, a poor economy and controversies over relations with the United States during the Kennedy administration. In the 1962 election, the Tories won only a minority. This time, the momentum was with the Liberals and the imploding Tories were all but incapable of governing due largely to a split in Diefenbaker's Cabinet over the deployment of Bomarc missiles in Canada. The government was defeated in the House on a confidence issue on February 5, 1963, forcing the 1963 federal election which the Tories lost.
Лестер Б. Пирсон
Көпшілікке жетпейтін орындар 1963: 5. Лауазымның мерзімі 2 жыл, 123 күн (854 күн). Көпшілікке жетпейтін орындар 1965: 2. Лауазымның мерзімі 2 жыл, 136 күн (866 күн). 1963 жылғы сайлауда Лестер Б. Пирсон басқарған либералдық партия да көпшілік дауысқа ие бола алмады. Бірақ, келесі 548 күн өнімді болды, либералдар мен Жаңа демократиялық партия (ЖДП) арасындағы тығыз ынтымақтастық Канаданың денсаулық сақтау жүйесін, Канада туын және Канада зейнетақы жоспарын құруға мүмкіндік берді. 1965 жылы Пирсон көпшілікті жеңу үшін генерал-губернатордан парламентті таратуды сұрады, бірақ 1965 жылғы сайлаудан кейін парламент құрамы шамалы ғана өзгерді, нәтижесінде либералдар мен ЖДП арасындағы өнімді одақ тағы үш жылға созылды. Канаданың азшылық үкіметтеріне қатысты конституциялық келісім 1968 жылы Пирсон үкіметі күтпеген жағдайда сенімсіздік дауысында жеңілген кезде өзгертілді. Бұл парламенттің дереу таратылуына әкелуі керек болғанмен, партиялардың ешқайсысы дайын болған жоқ, сонымен қатар Пирсон либералдық партияның басшысы лауазымынан алынып жатты. Партия басшыларының өзара келісімімен, үкімет жеңілген бюджеттік мәселе сенім мәселесі емес екенін кері күшпен жариялаған жаңа ұсыныс қабылданды, бұл жаңа үрдіс орнатты.
Seats short of a majority 1963: 5. Term of office 2 year, 123 days (854 days). Seats short of a majority 1965: 2. Term of office 2 years, 136 days (866 days). In the 1963 election, the Liberals, led by Lester B. Pearson, were also unable to win a majority. The next 548 days were productive ones, however, a close working relationship between the Liberals and the New Democratic Party (NDP) resulted in the introduction of Canada's health care system, the Canadian flag, and the Canada Pension Plan. In 1965, Pearson asked the Governor General to dissolve Parliament in an attempt to win a majority, but the makeup of parliament after the 1965 election remained almost the same, leading to almost three more years of a productive alliance between the Liberals and NDP. Canada's constitutional convention dealing with minority governments was altered in 1968 when Pearson's government was unexpectedly defeated on a matter of confidence. While this should have led to an immediate dissolution of parliament, none of the parties were ready, and Pearson was in the process of being replaced as leader of the Liberals. By mutual agreement among the party leaders, a new motion was passed that retroactively declared that the budgetary matter on which the government was defeated was not a matter of confidence, setting a new precedent.
Джо Кларк
Көпшілік орынға жетпейтін 1979: 6. Лауазым мерзімі 186 күн. Өз жағдайын сәл жақсарту үшін Кларк 30-шы парламентте спикер ретінде қызмет еткен либералдық мүше Джеймс Джеромды таңдауды қолдады, бұл шешім оппозиция жетекшісі Пьер Трюдо тарапынан да қолдау тапты. (1986 жылдан бастап спикер палата мүшелерінің құпия дауыс беруі арқылы сайланды.) Либералдар прогрессивтіктерді, кейін Жаңа демократиялық партияны азшылық жағдайында қолдаса, прогрессивтік консерваторлардың азшылық үкімет ретінде қолдау табу тәжірибесі шектеулі болды. 1979 жылғы сайлаудан жеті ай өткен соң, Трюдоның 11 жылдық либералдық үкіметі аяқталды, ал Джо Кларктың консерваторлық үкіметі НДП-дан Боб Рей ұсынған, либералдар қолдаған үкіметке сенімсіздік білдіру ұсынысымен жеңіліске ұшырады. Кларк үкіметі Квебек негізделген Әлеуметтік кредит партиясын ресми партия мәртебесін сақтауға қолдау көрсеткенде бұл жеңіліске жол бермеуге мүмкіндігі болған – партияның орын саны 1979 жылғы сайлау нәтижесінде алты орынға дейін төмендеді. Алайда, Кларк Дифенбейкердің үлгісін ұстанғысы келді және көпшілікке ие болғандай "әкімшілік етуге" және кіші партиялармен келісімдер жасамай, жаңа сайлау арқылы көпшілік үкіметке өтуге уәде берді. Ол сондай-ақ Квебекте өз күшімен орын жеңгісі келді және консервативті, популистік Әлеуметтік кредит партиясын әлеуетті серіктес емес, кедергі ретінде қарастырды. Кларктың Әлеуметтік кредит партиясына мойынұсынудан бас тартуы нәтижесінде, олардың депутаттары 1979 жылдың 13 желтоқсанында Кларк үкіметін құлатқан сенімсіздік дауысында қатыспады. Бұл жеңіліс Әлеуметтік кредит партиясының қатыспауымен және ауру немесе саяхат салдарынан бірнеше консерваторлық депутаттардың қатыспауымен байланысты болды. Бұл жағдай қателік ретінде көрсетілді, ал Кларк 1980 жылғы сайлауда күрескен бюджет сайлаушылар үшін ұнамсыз болды. 1980 жылдың 18 ақпанында консерваторлар көпшілік үкіметке сайланған Трюдо либералдарынан жеңіліске ұшырады.
Seats short of a majority 1979: 6. Term of office 186 days. To improve his situation slightly, Clark supported the selection of Liberal member James Jerome, House Speaker in the 30th Parliament, to serve as speaker once again, and this was seconded by Opposition Leader Pierre Trudeau. (Starting in 1986, the speaker was elected in a secret ballot vote by the members of the house.) While the Liberals had first the Progressives and later the NDP to support them in minority situations, the Progressive Conservatives had little experience attracting support as a minority government. Seven months after the 1979 election which ended 11 years of Trudeau Liberal government, the Tory government of Joe Clark was defeated in motion of no confidence in the government and its budget moved by Bob Rae of the NDP and supported by the Liberals. Clark might have prevented this defeat had his government agreed to support the Quebec based Social Credit Party in its bid to maintain official party status—the party's seat total had fallen to six seats as a result of the 1979 election. However, Clark had hoped to follow the precedent set by Diefenbaker and pledged to "govern as if" he had a majority and then advance to a majority government through a new election without having to make deals with smaller parties. He also wished to win seats in Quebec in his own right and saw the conservative, populist Social Credit Party as an obstacle rather than a potential partner. As a result of Clark's refusal to extend recognition to Social Credit, its MPs abstained in the Non Confidence vote that brought down the Clark government on December 13, 1979, a defeat caused by the Social Credit abstention and the absence of a handful of Tory MPs due to illness or travel. The dissolution was portrayed as a blunder and the budget Clark fought 1980 election on was unpopular with voters. On February 18, 1980, the PCs were defeated by the Trudeau Liberals who were elected to a majority government.
Пол Мартин
Көпшілікке жетпейтін орын 2004: 20. Лауазымның мерзімі 1 жыл 133 күн (498 күн). 2004 жылғы федералды сайлауда Мартин үшін төртінші рет Либералдық көпшілік үкіметін жеңу оңай болады деп күтілгенмен, науқан барысында көптеген адамдар нәтиже тым жақын болады деп болжауға кірісті. Көптеген себептердің ішінде, демеушілікке қатысты жанжалға байланысты, сауалнамалар либералдардың азшылық үкімет құру мүмкіндігін, тіпті консерваторлардың азшылық үкіметін де көрсетті, бұл басқа партиялармен коалиция құру мүмкіндігі туралы әңгімелерге себеп болды. Науқан соңына қарай либералдар консерваторларға қарсы шабуыл жарнамаларын көрсетті. Нәтижеде, либералдар соңғы сауалнамалардан қорқынышпен күткенінен жақсы көрсетті, бірақ көпшілікті жеңу үшін бұл жеткіліксіз болды. 2005 жылдың 10 мамырында оппозициялық партиялар Палатада үкіметті тарату туралы комитетке ұсыныс беруді тапсыру бойынша дауыс жүргізіп, қабылдады. Консерваторлар мен Квебек блогы либералдар мен Жаңа демократиялық партияны 153 дауысқа қарсы 150 дауыспен жеңді. Бұл ұсыныс техникалық тұрғыдан комитетке берілген процедуралық нұсқау ғана болғанымен, консерваторлар мен Блок үкіметтің отставкаға кетуін талап етті. Партиялар мен конституциялық сарапшылар арасында бұл сенімсіздік дауысы болып санала ма, жоқ па деген пікір таласы әлі де жалғасуда. 2005 жылдың 19 мамырында Палата екі бюджеттік заңға дауыс берді, олар үкіметке сенімсіздік білдіру мәселесі ретінде қарастырылды. Екі тәуелсіз депутат пен консерваторлық депутат Белинда Стронахтың қолдауымен (ол либералдарға өтіп, Адам ресурстарын және біліктерді дамыту министрі болып тағайындалды, либералдық кабинет мүшесі атанды) дауыс тең түсті, бірақ Палата спикері үкімет пайдасына шешім қабылдады, нәтиже 153-152 болып тіркелді. 2005 жылдың 24 қарашасында оппозициялық консерваторлар сенімсіздік туралы ұсыныс енгізді. Бұл ұсынысты Жаңа демократиялық партия да қолдады. 28 қарашада үкімет 171 дауысқа қарсы 133 дауыспен жеңілді, оны біріккен оппозиция (консерваторлар, Жаңа демократиялық партия және Квебек блогы) жеңді. 2005 жылдың 29 қарашасының таң атысында Мартин генерал-губернатор Микаэль Жанға парламентті тарату және 2006 жылдың 23 қаңтарында сайлау өткізу туралы өтінішпен жүгінді.
Seats short of a majority 2004: 20. Term of office 1 year, 133 days (498 days). Although the 2004 federal election was initially expected to be easy for Martin to win a fourth consecutive Liberal majority government, during the campaign many began instead to predict a far closer result. Mostly due to the sponsorship scandal, polls started to indicate the possibility of a minority government for the Liberals, or even a minority Conservative government, which in turn created speculation of coalitions with the other parties. Towards the end of the campaign, the Liberals were running attack ads against the Conservatives. In the end, the Liberals fared better than the final opinion polls had led them to fear, but not well enough to win a majority. On May 10, 2005, a motion was passed by the opposition parties in the House of Commons to instruct a committee to call for the dissolution of the government. The Conservatives and Bloc Québécois defeated the Liberals and the NDP by 153 votes to 150. Although the motion was technically nothing more than a procedural instruction to a committee, the Conservatives and Bloc demanded the resignation of the government. There is ongoing debate between parties and constitutional experts as to whether or not this was a vote of no confidence. On May 19, 2005, the House voted on two budget bills, deemed unquestionable matters of confidence. With the support of two independents and Conservative MP Belinda Stronach—who crossed the floor to the Liberals and was appointed Minister of Human Resources and Skills Development, becoming a member of the Liberal cabinet—the result of the vote was a tie, which was broken in favour of the government by the Speaker of the House of Commons, resulting in a vote of 153–152. On November 24, 2005, the opposition Conservatives introduced a motion of no confidence. The motion was seconded by the NDP. On November 28, the government was defeated by a margin of 171 to 133, having been defeated by the united opposition forces (Conservatives, NDP, and Bloc Québécois). In the early morning of November 29, 2005, Martin went to Governor General Michaëlle Jean to ask for the dissolution of parliament and a January 23, 2006, election.
Стивен Харпер
Көпшілікке жетпейтін орындар 2006: 31. Лауазым мерзімі 2 жыл 207 күн (937 күн). Көпшілікке жетпейтін орындар 2008: 12. Лауазым мерзімі 2 жыл 142 күн (872 күн). Бірнеше қоғамдық пікір сауалнамалары 2006 жылғы сайлауда консерваторлардың күшті азшылық немесе шамалы көпшілікке ие болатынын болжағанмен, либералдар соңғы сәтте күш жинады, бірақ консерваторларды озуға қол жеткізе алмады. Дегенмен, бұл күш жинау Канада тарихындағы екінші ең кішкентай азшылық үкіметіне әкелді, үкіметтік орындардың ең төмен пайызына және Джастин Трюдо үкіметіне дейін көпшілікке жетпейтін орындардың ең көп санына ие болды. Барлық партиялар билік тепе-теңдігін ұстады: Либералдық партия 102 орын, Квебек блогы 51 орын және НДП 29 орынға ие болды. Квебек қаласынан шыққан танымал радио жүргізушісі Андре Артур жалғыз тәуелсіз сайланған депутат болды. Либерал Питер Милликен спикер болып қайта сайланғаннан кейін консерваторлар көпшілікке 29 орын жетпейтін жағдайға келді, себебі спикер дәстүрлі түрде тек дауыс тең болғанда ғана шешім қабылдайды және әрқашан статус-квоны қолдайды. Осылайша консерваторлар оппозициялық партиялардың кез келгенімен бірігіп көпшілікті құра алатын болды, егер де дезертирлік болмаса. Бұл жағдай 39-шы парламент ортасында өзгерді, Гарт Тернер парламенттік фракциядан «фракциялық құпиялылықты» бұзды деген айыптамамен шығарылды. Стивен Харпер азшылықтағы консервативтік үкіметке жетекшілік етті және 6 ақпанда премьер-министр болып ант берді. Пол Мартин 18 наурызда Либералдық партияның басшысы лауазымынан кетуге мәжбүр болды, болашақ сайлауға қатысу мүмкіндігі туралы қауесеттерді тоқтату үшін. 2006 жылдың 18 наурызынан 2 желтоқсанына дейін Билл Грэм Либералдық партияның уақытша басшысы болды. Стефан Дион 2 желтоқсанда басшылыққа сайланды және содан бері оппозиция басшысы қызметін атқарып келеді. 2006 жылғы сайлаудың алғашқы нәтижелері консерваторлар көпшілікке 31 орын жетпейтінін көрсетті. Алайда, сайлаудан кейін, бірақ жаңа Парламент жұмысын бастамас бұрын, либерал Дэвид Эмерсон консерваторларға және Стивен Харпер кабинетіне өтті, бұл орынға ие болу үшін кейбір дау тудырды. Бұл консерваторлардың қатарын 125 орынға дейін арттырды, көпшілікке ену үшін енді 30 орын жетпейді. 39-шы Парламент 2008 жылдың 7 қыркүйегінде таратылды, бұл сайлау округтері қайтарылғаннан бастап таратылғанға дейін жалғасқан ең ұзақ азшылық үкіметінің аяқталуын білдірді. 14 қазанда Харпердің Консервативтік партиясы көпшілікке 12 орын жетпей қайта сайланды. Бұл Пирсонның 1965 жылғы азшылық үкіметінен бері азшылық үкіметтің қайта сайлануының алғашқы жағдайы болды. 40-шы Парламент үкіметке қарсы сенімсіздік білдірілімінен кейін таратылды, бірақ консерваторлар 2011 жылдың 2 мамырында көпшілік үкіметке қайта сайланды. 14-ші Парламенттің ерекше жағдайларын ескермегенде, Харпер Канада тарихындағы ең ұзаққа созылған екі федералдық азшылық үкіметін басқарды және екі азшылық үкіметті жеңгеннен кейін (қатарынан немесе емес) федералдық сайлауда (көпшілік немесе азшылық) жеңіске жеткен алғашқы премьер-министр болды.
Seats short of a majority 2006: 31. Term of office 2 years, 207 days (937 days). Seats short of a majority 2008: 12. Term of office 2 years, 142 days (872 days). Although several public opinion polls predicted that the 2006 election would result in either a strong Conservative minority or a slight majority, the Liberals enjoyed a last minute surge but were unable to overtake the Conservatives. However, the surge did result in the 2nd smallest minority government in Canadian history with the smallest percentage of government seats ever and the largest number of seats short of a majority until the government of Justin Trudeau in 2021. All parties held the balance of power, the Liberal party with 102 seats, the Bloc Québécois with 51 seats, and the NDP with 29 seats. André Arthur, a popular radio host from Quebec City, was the only independent elected. As Liberal Peter Milliken was reelected as Speaker, the Conservatives now effectively held a minority only 29 seats short of a majority as the Speaker traditionally votes only to break a tie and always in favour of the status quo. Thus, the Conservatives held a majority together with any one of the opposition parties, assuming no defections. This status was changed midway through the 39th parliament when maverick MP Garth Turner was ousted from the Conservative caucus for allegedly violating "caucus confidentiality". Stephen Harper led a minority Conservative government and was sworn in as Prime Minister on February 6. Paul Martin resigned as leader of the Liberal Party on March 18 to quell any rumours that he might run in any future election. From March 18 to December 2, 2006, Bill Graham was the interim leader of the Liberal party. Stéphane Dion won the leadership convention on December 2, and from then served as the leader of the opposition. The initial results of the 2006 election indicated that the Conservatives would fall 31 seats short of a majority. However, after the election but before the new Parliament took office, Liberal David Emerson crossed the floor to join the Conservatives and Stephen Harper's cabinet amidst some controversy. This increased the size of the Conservative caucus to 125 seats, only 30 seats short of a majority. The 39th Parliament was dissolved on September 7, 2008, ending the longest running minority government between the return of writs and dissolution. On October 14, Harper's Conservative Party was re elected with a plurality of seats, though still 12 seats short of a majority. It is the first time since Pearson's 1965 minority that a minority government was re elected as such. The 40th Parliament was dissolved following the government's defeat in a motion of no confidence, however, the Conservatives were re elected to a majority government on May 2, 2011. Excluding the odd case of the 14th Parliament, Harper led the government through two longest lasting federal minority governments in Canadian history and was also the first prime minister to win a federal election (by majority or minority) after winning two minority governments (consecutive or not).
Жастин Трюдо
Көпшілікке жетпейтін орын 2019: 13. Лауазым мерзімі 1 жыл 253 күн (619 күн). Ол 157 орын жеңіп алды, көпшілікке жету үшін 13 орын жетіспеді. Көпшілікке жетпейтін орын 2021: 10. Лауазым мерзімі (күн) (қазіргі уақытқа дейін). Ол 160 орын жеңіп алды, көпшілікке жету үшін 10 орын жетіспеді. Қазіргі уақытта ол Канада Премьер-министрі ретінде үшінші мандатын таныстырып жатыр. 2019 жылғы сайлауда Джастин Трюдо басқаратын Либералдық партия ең көп орынды жеңіп алды, бірақ көпшілікке 13 орын жетпей, азшылық үкіметін құрды. Трюдо партия басшысы ретінде екінші рет сайланды. 43-ші Парламент 2021 жылдың 15 тамызында таратылды. 20 қыркүйекте Трюдоның Либералдық партиясы көпшілікке 10 орын жетпей қайта сайланды және екінші азшылық үкіметін құрды. Харпердің 2008 жылғы азшылық үкіметінен бері азшылық үкіметінің қайта сайлануының алғашқы жағдайы осы. 2022 жылдың 22 наурызында Жаңа Демократиялық партия (ЖДП) Либералдық партиямен сенім және қолдау туралы келісімге келді.
Seats short of a majority 2019: 13. Term of office 1 year, 253 days (619 days). He won 157 seats, 13 seats away from a majority. Seats short of a majority 2021: 10. Term of office ( days) (as of ). He won 160 seats, 10 seats away from a majority. He currently serves his third mandate as Prime Minister of Canada. In the 2019 election, the Liberals under Justin Trudeau won the most seats, though still 13 seats short of a majority, and formed a minority government. It was the second election for Trudeau as party leader. The 43rd Parliament was dissolved on August 15, 2021. On September 20, Trudeau's Liberal Party was re elected, though still 10 seats short of a majority, and formed a second minority government. It is the first time since Harper's 2008 minority that a minority government was re elected as such. On March 22, 2022, the New Democratic Party (NDP) agreed to a confidence and supply agreement with the Liberals.
Міндет мерзімі бойынша азшылық үкіметтері
Премьер-министрПартияПарламентМүшелер (азаматтар саны)Жыл(дар)Қызмет мерзімі, мандаттарды беруден бастап таратылуға дейінЕскермелер1Уильям Лион Маккензи КингЛибералды14-ші116/235 (2 кем)1921–19253 жыл, 233 күнОтставкалар мен депутаттардың партиядан шығуы салдарынан 14-ші Парламент көпшілік және азшылық статусы арасында ауысып тұрды.2Стивен ХарперКонсервативті39-шы124/308 (31 кем)2006–20082 жыл, 207 күн3Жостин ТрюдоЛибералды44-ші160/338 (10 кем)2021–қазіргі уақытқа дейін22 наурыздан бастап Жаңа демократиялық партия Жостин Трюдо үкіметін сенім мен қолдау келісімімен қолдап келеді.4Стивен ХарперКонсервативті40-шы143/308 (12 кем)2008–20112 жыл, 142 күн5Лестер Б. ПирсонЛибералды27-ші131/265 (2 кем)1965–19682 жыл, 136 күн6Лестер Б. ПирсонЛибералды26-шы129/265 (4 кем)1963–19652 жыл, 123 күн7Жостин ТрюдоЛибералды43-ші157/338 (13 кем)2019–20211 жыл, 253 күн8Пьер Эллиот ТрюдоЛибералды29-шы109/264 (23 кем)1972–19741 жыл, 170 күн9Пол МартинЛибералды38-ші135/308 (20 кем)2004–20061 жыл, 133 күн10Уильям Лион Маккензи КингЛибералды15-ші99/245 (24 кем)1925–1926208 күн11Джон ДифенбейкерПрогрессивті консервативті25-ші116/265 (17 кем)1962–1963203 күн12Джо КларкПрогрессивті консервативті31-ші136/282 (5 кем)1979–1980186 күн13Джон ДифенбейкерПрогрессивті консервативті23-ші112/265 (21 кем)1957–1958177 күн14Александр МаккензиЛибералды2-ші95/200 (5 кем)1873–187456 күнМаккензи үкіметі сайлаусыз 2-ші Парламентте Макдональд үкіметін алмастырды. Толық ақпарат алу үшін Тынық мұхитындағы жанжал туралы көріңіз.15Артур МейгенКонсервативті (1867)15-ші115/245 (8 кем)19263 күнМейген үкіметі сайлаусыз 15-ші Парламентте Кинг үкіметін алмастырды. Толық ақпарат алу үшін Кинг–Бинг дауы туралы көріңіз.
RankPrime MinisterPartyParliamentSeats (Minority size)Year(s)Duration from returnof writs to dissolutionNotes1William Lyon Mackenzie KingLiberal14th116 of 235(2 short)1921–19253 years, 233 daysDue to resignations and floor crossing, the 14th Parliament shifted back and forth between majority and minority status.2Stephen HarperConservative39th124 of 308(31 short)2006–20082 years, 207 days3Justin TrudeauLiberal44th160 of 338(10 short)2021–present Justin Trudeau's government has been supported by the New Democratic Party in a Confidence and supply agreement since March 22, 2022.4Stephen HarperConservative40th143 of 308(12 short)2008–20112 years, 142 days5Lester B. PearsonLiberal27th131 of 265(2 short)1965–19682 years, 136 days6Lester B. PearsonLiberal26th129 of 265(4 short)1963–19652 years, 123 days7Justin Trudeau Liberal43rd157 of 338(13 short)2019–20211 year, 253 days8Pierre TrudeauLiberal29th109 of 264(23 short)1972–19741 year, 170 days9Paul MartinLiberal38th135 of 308(20 short)2004–20061 year, 133 days10William Lyon Mackenzie KingLiberal15th99 of 245(24 short)1925–1926208 days11John DiefenbakerProgressive Conservative25th116 of 265(17 short)1962–1963203 days12Joe ClarkProgressive Conservative31st136 of 282(5 short)1979–1980186 days13John DiefenbakerProgressive Conservative23rd112 of 265(21 short)1957–1958177 days14Alexander MackenzieLiberal2nd95 of 200(5 short)1873–187456 daysMackenzie's government replaced Macdonald's government in the 2nd Parliament without an election. For more information, see Pacific Scandal.15Arthur MeighenConservative (1867)15th115 of 245(8 short)19263 daysMeighen's government replaced King's government in the 15th Parliament without an election. For more information, see King–Byng Affair.