Кіріспе

Тироглоссальды киста – тұрақты тироглоссальды түтікшеден пайда болатын талшықты киста. Тироглоссальды кисталар – даму кезеңінде қалқанша безі қалыптасқаннан кейін қалған жасушалар мен тіндерден пайда болатын, мойындағы қалыптасқан емес масса немесе ісік ретінде анықталады. Тироглоссальды кисталар мойынның орталық сызығындағы массалардың ең көп кездесетін себебі болып табылады және көбінесе тілқабық сүйектің (төменгі) жағында орналасады. Бұл мойын массалары тироглоссальды түтікшенің бойындағы кез келген жерде – тілдің түбінен бастап кеуде қуысының жоғарғы шұңқырына дейін пайда болуы мүмкін. Мойынның орталық сызығындағы массалардың басқа да жиі кездесетін себептеріне лимфаденопатия, дермоидты кисталар және әртүрлі одонтогендік аномалиялар жатады.

Инфекция

Тироглоссальдық каналдың инфицирленген кистасы, белгілі бір уақыт бойы емделмеген жағдайда немесе тироглоссальдық каналдың кистасы күдік тудырмаған кезде пайда болуы мүмкін. Инфекцияның ауырлығын, кіндік шекарасында байқалатын күшейтілген контур арқылы анықтауға болады, ол тіл сүйегінен төмен орналасқан. Кистаның жылдам өсуіне байланысты жұмсақ тіндердің ісінуімен қатар, тыныс алудың қиындауы және жұтуда проблемалар туындауы мүмкін.

Тироглоссальдық фистула

Тироглоссальдық циста күтпеген жерден жарылып, тироглоссальдық фистула деп аталатын дренаждық тесік пайда болуы мүмкін.

Тироглоссальдық канал цистасының карциномы

Сирек жағдайларда (1% - дан кемде), тироглоссальдық каналдың кистасында қатерлі ісік кездесуі мүмкін. Мұндай ісіктер көбінесе папиллярлық қалқанша безінің карциномы болып табылады.

Себептер

Тироглоссальдық кисталар - туа біткен ақау. Эмбриональдық даму кезінде қалқанша безі тілдің түбінен басталып, тироглоссальдық өзек деп аталатын мойынға қарай жылжиды. Қалқанша безі мойындағы соңғы орнына жеткенде, өзек әдетте жоғалады. Кейбір жағдайларда, өзек бөліктері қалдырылып, кішкентай қалталар пайда болады, олар кисталар деп аталады. Өмір бойында бұл киста қалталары сұйықтықтар мен шырышпен толады, инфекция болғанда үлкейеді, соның нәтижесінде тироглоссальдық киста пайда болады. Операция алдында қалқанша безінің сканері мен функциялық зерттеулері тағайындалады; бұл қалқанша безінің қалыпты жұмыс істейтін тіні әдеттегі орнында екенін анықтау үшін маңызды. Хирургиялық емдеуге Sistrunk әдісі, мойынның орталық бөлігін толық алып тастау, тігіспен бағытталған трансгиоидтық фаринготомия және Коемпельдің супрагиоидтық техникасы кіреді. Кистаны ғана алып тастау жеткіліксіз әдіс болып табылады.