Кіріспе
Галактикалық империя сериясы (сонымен қатар империя романдары немесе трилогия деп аталады) – Исаак Азимовтың ең алғашқы романдарының үш ғылыми фантастикалық тізбегі, бір қысқа әңгімемен толықтырылған. Олар оның жарияланған туындыларындағы ерте орнымен және оның кең ауқымды Негіз ғаламындағы хронологиялық орналасуымен байланысты, Азимовтың Галактикалық империясының қалыптасу кезеңінде өтеді, және «Робот» мен «Негіз» серияларымен байланыстырылған, Азимовтың кейінгі романдарынан көрініп тұрады.
The Galactic Empire series (also called the Empire novels or trilogy) is a science fiction sequence of three of Isaac Asimov's earliest novels, and extended by one short story. They are connected by their early place in his published works and chronological placement within his overarching Foundation universe, set around the rise of Asimov's Galactic Empire, between the Robot and Foundation series to which they were linked in Asimov's later novels.
Жариялану тарихы
1950-1952 жылдары алғаш рет жарық көрген үш Империя кітабы – Асимовтың өз атымен жарық көрген алғашқы үш романы (Дэвид Старр, Space Ranger, The Currents of Space-ден бұрын жарық көрген, бірақ «Пол Френч» деген псевдониммен жарық көрген, ал Foundation кітаптары үздіксіз романдар емес, байланысты қысқа әңгімелер жинағы болған). «Аспандағы тас» 1947 жылдың жазында «Менің қасымда қартай» деген атпен Startling Stories журналына жазылды, оның редакторы Сэм Мервин-младший Асимовқа журнал үшін қырық мың сөзден тұратын қысқа роман жазуды ұсынды. Атауы Роберт Браунингтің «Рабби Бен Эзра» өлеңінен дұрыс емес келтірілген, оның алғашқы бірнеше жолы («Менен бірге қартай! / Ең жақсысы әлі алда!») романның соңғы нұсқасына енді. «Startling Stories» баспасы оны қабылдамады, себебі журнал авантюраға, ғылыми фантастикаға қарағанда көбірек көңіл бөлді (редактор Асимовты журналға эксперимент ретінде соңғысын жазуға шақырғанына қарамастан), сондай-ақ Джон В. Кэмпбелл, Асимовтың әдеттегі редакторы да қабылдамады. 1949 жылы Doubleday редакторы Уолтер И. Брэдбери Фредерик Польдің ұсынысы бойынша, әңгіменің жетпіс мың сөзге дейін кеңейтілгенімен және атауын ғылыми фантастикаға сәйкес өзгерту шартымен қабылдады; 1950 жылдың қаңтарында «Pebble in the Sky» деп жарияланды. «Менің қасымда қартай» кейінірек 1986 жылы «Альтернативті Асимовтар» жинағында, басқа да жобалық әңгімелермен бірге түпнұсқа түрінде жарияланды. «The Stars, Like Dust» алғашқыда 1951 жылдың қаңтар-наурыз айларында «Galaxy Science Fiction» журналында «Tyrann» деген атпен сериалдалып жарық көрді, ал сол жылы Doubleday баспасында роман ретінде жарық көрді. Алғашқы қағаздық басылымы Роджер Дидің «Жерде ақыл-ойынан адасқан» романымен бірге Ace Books қос романы болды; «Жұлдыздар, шаң сияқты» бұл басылым үшін Асимовтың келісімінсіз «Тәулікші жұлдыздар» деп қайта аталды. Роман 1982 жылы «Foundation Trilogy», «The Naked Sun» және «I, Robot» кітаптарымен бірге Littlehampton Book Services баспасында қатаң мұқабамен шығарылған таңдамалы шығармалар жинағында қайта басылды. «The Currents of Space» 1952 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін «Astounding Science Fiction» журналында сериал ретінде жарық көрді, содан кейін сол жылы Doubleday баспасында роман ретінде жарық көрді. Кітаптар бірнеше рет трилогия ретінде (сонымен қатар, көптеген рет жеке-жеке) қайта басылды: 1986 жылы Ballantine Books баспасында «Galactic Empire Novel[s]», 1992 жылы Spectra баспасында «The Empire Novels» және 2010 жылы Orb Books баспасында «The End of Eternity» кітабымен бірге, қағаз және Kindle нұсқаларында. 1952 жылы «Ғарыш ағымдары» жарық көргеннен кейін барлық үш роман (сол кезде жарық көрген жалғыз Асимов романдары) «Үшбұрыш» атты жинаққа біріктірілді. Олар 2002 жылы Science Fiction Book Club баспасында «Империя романдары» атты бір томдық жинақ ретінде қайта басылды. «Соқыр көше» романдардан бұрын жарық көрді; 1944 жылы жазылған, оны сол жылдың соңында Джон В. Кэмпбелл қабылдады және 1945 жылдың наурыз айында «Astounding Science Fiction» журналында жариялады. Ол Гровф Конклиннің «The Best of Science Fiction» жинағына енгізілді, бұл Асимовтың қайта басылған алғашқы әңгімесі болды, сондай-ақ кейіннен «The Early Asimov» (1972 жылы, оның шығу тегінің қысқаша тарихымен бірге), «The Asimov Chronicles» (1989 жылы) және «The Complete Stories» (1992 жылы, 2-том) жинақтарына енді. Ол ешқашан романдармен бірге жарық көрмеген, себебі ол Галактикалық Империя кезеңінде, Робот оқиғаларынан кейін және Foundation сериясынан бұрын орын алатындығына байланысты ғана байланысты.
Даму және тақырыптар
Бұл әңгімелер 1942 жылдан бастап журналдарда жарық көрген «Основа» сериясының болашағында өрбиді. Бұл байланыс тығыз емес, олар бір-бірімен тек шала байланысты, әрқайсысы өз алдына толыққанды әңгіме. Олардың басты ортақ белгілері – Азимовтың болашақ Галактикалық империя туралы идеясы, технологияның белгілі бір аспектілері – гипердвигатель, бластер пистолеттері, «нейроникалық қамшылар», «Visi Sonor» ойлап табу мүмкіндігі және Трантор планетасы сияқты нақты орналасқан жерлер. Кейіннен «Роботтар мен Империя» романында Азимов Жердің радиоактивті болуын ашты, бұл туралы барлық үш кітапта айтылған. Кейбір дереккөздер бұл пікірді одан әрі дамытып, «Жұлдыздар, шаң сияқты» романы «Роботтар мен Империя» оқиғаларынан шамамен мың жыл кейін орын алатынын мәлімдейді. Сондай-ақ, «Жұлдыздар, шаң сияқты» романындағы ғарыш кемелерінде қолданылатын күнтізбе «Таң роботтары» романында Лидже Бейлиге ғарышкерлер таныстырған күнтізбемен бірдей. «Соқыр көше» әңгімесі – «Основа» ғаламындағы адам емес интеллекті көрсеткен жалғыз әңгіме; «Основа және Жер» романында адам емес интеллект бар (Солярия мен Гайядан), бірақ олар адамдардан тараған немесе адамдар жасаған. Кейіннен Азимов оларды өзінің толыққанды «Основа» сериясына біріктірді. «Робот» сериясының роботтарының Галактикалық империя романдарынан дерлік толықтай жоқ болуын түсіндіру үшін кейбір шалалықтар қажет болды. Шындығында, Азимов бастапқы «Робот» және «Основа» әңгімелерін жеке сериялар ретінде жазғандықтан осылай болды.