Стоян Тешич: Серб-американдық сценарист, драматур және жазушы
Steve Tesich
Стоян Тесич (1942-1996) – серб-американдық сценарист, драматург, жазушы. «Breaking Away» фильмі үшін «Оскар» жүлдесінің иегері, өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Серб-американдық сценарист, драматург және романист (1942–1996)
Serbian American screenwriter, playwright and novelist (1942–1996)
Стоян Стив Тесич (29 қыркүйек 1942 – 1 шілде 1996) – серб-американдық сценарист, драматург және романист. Ол 1979 жылы «Брейкинг Авей» фильмі үшін «Оскар» сыйлығын «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясы бойынша жеңіп алды.
Stojan Steve Tesich (; September 29, 1942 – July 1, 1996) was a Serbian American screenwriter, playwright, and novelist. He won the Academy Award for Best Original Screenplay in 1979 for the film Breaking Away.
Ерте өмір
Стив Тешич 1942 жылғы 29 қыркүйекте Ужице қаласында (қазіргі Сербия) дүниеге келді. Ол 14 жасында анасы мен қарындасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді. Оның отбасы Индиана штатының Шығыс Чикаго қаласына қоныстанды. 1962 жылы әкесі қайтыс болды. Тешич 1965 жылы Индиана университетін орыс тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Ол Phi Kappa Psi студенттік қауымының мүшесі болды. Одан кейін Колумбия университетінде магистратураны бітіріп, 1967 жылы орыс әдебиеті саласында магистр дәрежесін алды. Бітірген соң 1968 жылы Бруклинде (Нью-Йорк) Әлеуметтік қызмет департаментінде жұмыс істеді.
Steve Tesich was born as Stojan Tešić (pronounced TESH ich) in Užice, in Axis occupied Yugoslavia (now Serbia) on September 29, 1942. He immigrated to the United States with his mother and sister when he was 14 years old. His family settled in East Chicago, Indiana. His father died in 1962. Tesich graduated from Indiana University in 1965 with a BA in Russian. He was a member of Phi Kappa Psi fraternity. He went on to do graduate work at Columbia University, receiving an MA in Russian Literature in 1967. After graduation, he worked as a Department of Welfare caseworker in Brooklyn, New York in 1968.
Мансап
Ол өзінің драматургтік карьерасын 1969 жылы Нью-Йорктегі Америка драмалық өнер академиясында шеберханалық қойылым ретінде қойылған "The Predators" пьесасымен бастады. 1970 жылдары ол Нью-Йорктегі The American Place Theatre театрында қойылған бірқатар пьесаларды жазды. Бұл пьесалардың алғашқысы, "The Carpenters", 1970-1971 жылдар маусымында премьерасы болды. "Баба Гоя" театрда 1973 жылы мамыр айында дебют жасады; актерлік құрамына Олимпия Дукакис пен Джон Рэндольф кірді. Сол жылы спектакль Cherry Lane театрында басқа атпен ("Nourish the Beast") қойылды. Винсент Гарденья, Джон Коркс және Китти Винн ойнаған "The Carpenters" спектаклі Голливуд теледидары театрының "Conflicts" сериясында көрсетілді. Ол 1973 жылы 19 желтоқсанда PBS телеарнасында 8:30 - 9:30 EST аралығында көрсетілді. Норман Ллойд режиссерлік еткен бұл пьесаның тақырыбы - ұрпақ аралықтарына байланысты бөлінген американдық отбасының ыдырауы. Джон Рэндольф, Эйлин Бреннан және Джон Бек 1974 жылы 12 ақпанда PBS телеарнасында "Nourish the Beast" комедиясында ойнады, ол да Голливуд телеарнасының "Conflicts" сериясының бір бөлігі ретінде ұсынылды. Норман Ллойдтың режиссерлік еткен бұл пьесада күйеуі, ұлы мен қызымен дағдарысқа тап болған эксцентрикалық Баба Гоя бастаған дисфункционалдық отбасы туралы әңгімеленеді. Тешичтің "Breaking Away" (1979) фильмінің сценарийі оның колледж жылдарынан бастау алған. 1962 жылы ол "Little 500" велосипед жарысында Phi Kappa Psi командасының баламалы жүргізушісі болды. Командадасы Дейв Блэйс 200 айналымның 139-ын бағындырды және финиш сызығынан өз командасының жеңімпазы болды. Содан кейін олар достық қарым-қатынас орнатты. Блас "Breaking Away" фильмінің басты кейіпкерінің үлгісіне айналды. Фильм сценарисінің жұмыс атауы "Bambino" болды. Фильм сәтті болды, және Тешич ең үздік сценарий үшін академиялық сыйлықты жеңіп алды. Ол сондай-ақ сол атымен қысқа өмір сүрген телесериалды шығарды. Оның "Division Street" пьесасы 1980 жылы 8 қазанда Нью-Йорктегі Амбассадор театрында Бродвейде ашылды. Бұл фильмде Джон Литгоу мен Кин Кертис ойнады. Ол 21 қойылымнан кейін жабылды. Пьеса 1987 жылы екінші сахнада Саул Рубинекпен басты рөлде қайта жанданды. Тешич 1981 жылы Сигорни Уивер, Уильям Херт, Морган Фримен және Кристофер Пламмер ойнаған "Eyewitness" триллерінде "Breaking Away" фильмінің режиссері Питер Йейтспен қайта қосылды. Оның келесі сценарийі - Артур Пенн режиссерлік еткен жартылай автобиографиялық "Four Friends" фильмі, ол 1960 жылдардың белсенділігі мен аласапыранын қамтыды. "Нью-Йорк таймс" газетінің Винсент Канби сын-пікірінде: "Тесих мырза үшін бұл біздің ең үздік жас сценарийшілердің бірі жасаған тағы бір түпнұсқалық жұмыс" деп жазды. Роджер Эберт Chicago Sun Times газетінде "бұл өте жақсы фильм" деп жазды. Ол Джон Ирвингтің "The World According to Garp" романын 1982 жылы Джордж Рой Хиллдің режиссерлігімен және Робин Уильямс пен Гленн Клоуздың дебютімен түсірілген фильмге бейімдеді. Ең көп сатылған роман фильмге түсірілмейтін деп сипатталған. Сценарий 1983 жылы Америка Жазушылар Гильдиясы (WGA) тарапынан Басқа ортадан бейімделген ең жақсы драма номинациясына ұсынылды. Тешич велосипед спортына "American Flyers" (1985) киносының сценарийімен оралды. Негізгі кейіпкерлер - екі ағайынды, оларды Кевин Костнер мен Дэвид Маршалл Грант ойнады, олар Колорадоның Роки тауларында ұзақ қашықтыққа велосипед жарысына қатысады. Оның соңғы сценарийі 1985 жылы Джон Малкович, Кейт Неллиган және Линда Хант ойнаған Питер Йейтс режиссерлік еткен Николас Гейдж кітабының негізінде түсірілген "Eleni" фильміне арналған. Оның "Karoo" романы 1998 жылы өлімінен кейін жарық көрді. Артур Миллер романды "Қайранды, ақылды ашуға толы сатирикалық ойлап табу" деп сипаттады. Роман 1998 жылы Нью-Йорк Таймс басылымының ерекше кітабы болды. Роман неміс тілінде "Abspann" деп аударылды, 2012 жылы Францияда да аударылды, онда сыншылар оны жоғары бағалады және бестселлер болды. Оксфорд сөздіктері Тешихті "post-truth" терминін алғаш рет қолданған деп есептейді, оны Оксфорд "объективті фактілердің қоғамдық пікірді қалыптастыруға эмоция мен жеке сенімге жүгінгеннен гөрі аз әсер ететін жағдай" деп түсіндірді. "The Post-Truth Era" (2004) кітабының авторы Ральф Кейс бұл терминді алғаш рет "жекші Стив Тешичтің 1992 жылғы "Nation" эссесінде" көргенін айтады. "Post truth" 2016 жылдың сөзінің авторы атанды.
He began his career as a playwright with the 1969 play The Predators, which was staged as a workshop production at the American Academy of Dramatic Arts in New York City. In the 1970s, he wrote a series of plays that were staged at The American Place Theatre in New York City. The first of these plays, The Carpenters, premiered during the 1970 1971 season. Baba Goya made its debut at the theater in May 1973; the cast included Olympia Dukakis and John Randolph. Later that year, the play was staged at the Cherry Lane Theatre under a different name (Nourish the Beast). The play The Carpenters starring Vincent Gardenia, Jon Korkes, and Kitty Winn, presented on the Hollywood Television Theatre's Conflicts series, was shown on PBS on December 19, 1973 in a telecast from 8:30 9:30 PM EST. The theme of the play, directed by Norman Lloyd, was the disintegration of an American family divided by the generation gap. John Randolph, Eileen Brennan, and John Beck starred in the comedy Nourish the Beast on PBS on Thursday, February 12, 1974, also presented as part of the Hollywood Television Theatre's Conflicts series. The play, also directed by Norman Lloyd, is about a dysfunctional family headed by the eccentric Baba Goya who confronts crises with her husband, son, and daughter. Tesich's screenplay for Breaking Away (1979) had its origins in his college years. He had been an alternate rider in 1962 for the Phi Kappa Psi team in the Little 500 bicycle race. Teammate Dave Blase rode 139 of 200 laps and was the victorious rider crossing the finish line for his team. They subsequently developed a friendship. Blase became the model for the main character in Breaking Away. The working title of the film script was Bambino. The film was a hit, and Tesich won the Academy Award for Best Original Screenplay. He also created a short lived TV series of the same name. His play Division Street opened on Broadway at the Ambassador Theatre in New York City on October 8, 1980. The production starred John Lithgow and Keene Curtis. It closed after 21 performances. The play was revived in 1987 at the Second Stage, with Saul Rubinek in the lead role. Tesich reunited with Peter Yates, the director of Breaking Away, on the 1981 thriller Eyewitness starring Sigourney Weaver, William Hurt, Morgan Freeman, and Christopher Plummer. His next screenplay was for the semi autobiographical film Four Friends which was directed by Arthur Penn which covered the activism and turbulence of the 1960s. Vincent Canby of the New York Times wrote in his review: "For Mr. Tesich, it is another original work by one of our best young screenwriters." Roger Ebert wrote in the Chicago Sun Times that it was "a very good movie." He adapted John Irving's novel The World According to Garp for the screen in 1982 directed by George Roy Hill and starring Robin Williams and Glenn Close in her film debut. The best selling novel had been described as unfilmable. The screenplay was nominated for Best Drama Adapted from Another Medium by the Writers Guild of America (WGA) in 1983. Tesich returned to the sport of cycling with the screenplay for American Flyers (1985). The main characters were two brothers, played by Kevin Costner and David Marshall Grant, who enter a long distance bicycle race in the Colorado Rockies. His final screenplay was for the 1985 film Eleni, starring John Malkovich, Kate Nelligan, and Linda Hunt, based on the Nicholas Gage book, also directed by Peter Yates. His novel Karoo was published posthumously in 1998. Arthur Miller described the novel: "Fascinating—a real satiric invention full of wise outrage." The novel was a New York Times Notable Book for 1998. The novel also appeared in a German translation as Abspann, and it was also translated in France in 2012 where it was acclaimed by the critics and became a best seller. Oxford Dictionaries credits Tesich with the first use of the term "post truth," which Oxford defined as "circumstances in which objective facts are less influential in shaping public opinion than appeals to emotion and personal belief." Ralph Keyes, author of The Post Truth Era (2004), also says he first saw the term "in a 1992 Nation essay by the late Steve Tesich." Post truth was Oxford's 2016 Word of the Year.
Өлім
1996 жылы 1 шілдеде Тешич Канаданың Жаңа Шотландия провинциясы, Сидней қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 53 жасқа толыпты.
Tesich died in Sydney, Nova Scotia, Canada on July 1, 1996, following a heart attack. He was 53 years old.
Жинақтар
"Дивизион көшесі және басқа пьесалар". Нью-Йорк: Performing Arts Journal Publications, 1981. 171 бет. Ішінде: "Дивизион көшесі", "Баба Гойя", "Орман көлі", "Пас беру ойыны".
Division Street & Other Plays. New York: Performing Arts Journal Publications, 1981. 171 pages. Contents: Division Street Baba Goya Lake of the Woods Passing Game.
Жаңалықтар
Алысқа қашып кету. Джозеф Хауардтың романы. Стив Тесичтің сценарийі негізінде. Нью-Йорк: Warner Books, Inc. 1979 жыл. Куәгер. Джон Минаханның құпия романы. Стив Тесич жазған сценарий бойынша. Нью-Йорк: Avon, 1981 жыл. Төрт дос: Роберт Гроссбахтың романы. Стивен Тесичтің киносценарийіне негізделген. Ballantine. Нью-Йорк. 1982 жыл.
Breaking Away. A novel by Joseph Howard. Based on a screenplay by Steve Tesich. New York: Warner Books, Inc. 1979. Eyewitness. A Mystery by John Minahan. Based on a Screenplay written by Steve Tesich. New York: Avon, 1981. Four Friends: A Novel by Robert Grossbach. Based on the Motion Picture Written by Steven Tesich. Ballantine. New York. 1982.