Кіріспе

Dodge Dart – 1959 жылдан 1976 жылға дейін Солтүстік Америкада Dodge компаниясы өндірген үлкен жолаушылар автомобильдерінің моделі. Өндіріс кейінгі жылдары басқа да нарықтарда жалғасты. Chrysler алғаш рет 1956 және 1957 жылдары итальяндық стильдегі екі концепт-карға «Dart» деген атауды қолданды, одан кейін ол Dodge моделінің атауына айналды. Өндірістік Dodge Dart 1960 және 1961 жылдары қолжетімді бағадағы толық көлемді модель ретінде ұсынылды, бірақ 1962 жылы бір жылға орта көлемді автомобильге айналды, ал 1963 жылдан 1976 жылға дейін екі буынға дейін шағын автомобильге дейін азайтылды. «Dart» атауы 2012 жылы ұсынылған Fiat негізіндегі шағын автомобиль үшін қайта жандандырылды.

Тарих

Dart атауы алғаш рет 1956 жылы Chrysler көрме көлігінде пайда болды, оның ағымдағы сызылған корпусын итальяндық Carrozzeria Ghia компаниясы жасаған, кейіннен ол өзгертіліп Dart Diablo деп аталды. 1957 жылы Ghia Chrysler үшін визуалды жағынан ұқсас екінші көрме көлігін, Chrysler Ghia Super Dart 400-ді құрастырды.

Қозғалтқыштар

Slant 6 қозғалтқышы стандартты жабдық болып қалды, бірақ оның қуаты 1967 жылдан бастап 225 қозғалтқышының 1 баррельді Carter BBD немесе Holley 1904 сериялы карбюраторы және 1965 жылы үлкен қозғалтқыш алған өзгертілген кәмшафт орнатылуының нәтижесінде артты. Солтүстік Американың ішкі нарығындағы көліктер үшін 1970 жылы 170 қозғалтқыш, 6-шы Slant қозғалтқышының күшті жаңа нұсқасымен ауыстырылды. Бұл жаңа негізгі қозғалтқышты жасау да арзан болды, себебі бұрынғы 170 қозғалтқыштан айырмашылығы, 198 қозғалтқышта 225-тің блогы қолданылды. Кіші көлем коленвал (225 коленвалымен салыстырғанда) және шатун арқылы (225-тегі шатундармен салыстырғанда) қол жеткізілді. Дегенмен, 225 жаңарту опциясы болып қала берді. 1968 жылы опциялар тізіміндегі 2 баррельді V8 шағын блогы 2 баррельді қозғалтқышпен алмастырылды. 318, 2 баррельді карбюраторлы 273-тен жоғары бағаланды. Сонымен қатар, 4 баррельді карбюраторлы 273 опциялар тізімінде 4 баррельді карбюратормен алмастырылды, ол тек 1968–1972 жылдардағы Swinger және ең жылдам Dart, өнімділікке бағытталған GTS модельдерінде қол жетімді болды. Dart GTS стандартты түрде V8 қозғалтқышымен келді. Үлкен блок қосымша опция ретінде ұсынылды.

1967 жыл

1967 жылы Dart және оның бауырлас моделі – Plymouth Valiant – жаңадан жобаланды. Жаңа стильге қосымша, автомобильдер жаңартылған рульдік жүйелерді, кеңейтілген алдыңғы доңғалақтың ені мен рама рельстері арасындағы кеңістікті, сондай-ақ үлкен қозғалтқыштарды қабылдай алатын жаңа K-түйіндерін алды. Dart бұл негізгі формасын сақтап, 1976 жылы Солтүстік Америкада және 1981 жылы Оңтүстік Америкада A корпусының өндірісі тоқтағанға дейін алдыңғы және артқы бөліктерінің стилі мен интерьерін жаңарту арқылы жаңартылып отырды. 1967 жылғы жаңартылған Dart артқы терезесінде күрделі инверсті қисықтарға ие болды. Бұл жылыжайдың артқы бөлігінде бірегей көрініс жасады, бірақ қар жинауға бейімділігімен және жүргізушілер үшін көру бұрышын шектейтін, формальды көрінетін қалың C тіреулерін жасады. Қисық әйнек алғаш рет Chrysler компаниясының шағын автокөлігінде қолданылды. Алдыңғы бөлігінде жаңа екі жазықты алдыңғы контур болды: радиатор торының, бампердің және капоттың алдыңғы жиегінің орталық бөлігі автомобильдің алдыңғы жазықтығынан ішке қарай орналасқан. Бір шамды фаралар орталық бөліктің алдына орналастырылып, алдыңғы жазықтықты анықтады. Тұрақтап тұру/бұрылу шамдары радиатор торына, орталық және алдыңғы бөліктер арасындағы өту аймағындағы бұрыштарға орнатылды. Жаңа дизайнмен бірге Dart моделінің құрамына өзгерістер енгізілді, бастапқыда универсалдары алынып тасталды және базалық модельдің «170» белгісі жойылды. Қол жетімді дене түрлері 2 және 4 есікті седан, хардтоп және кабриолет болды. Базалық 170 модельі енді жай ғана «Dart» деп белгіленді. 270 және GT нұсқалары көбінесе өзгеріссіз қалды. 1967 жылдың соңында GTS моделі дебют жасады, бірақ модельдік жылдың соңына таяу шығуына байланысты шектеулі санда ғана өндірілді; 1968 жылғы GTS жаңа жоғары қуатты V8 қозғалтқышын стандартты жабдық ретінде орнату арқылы жақсартылды деуге болады. Жаңа қауіпсіздік талаптарына сәйкес келу үшін жасалған басқа өзгерістерге бүгілетін руль бағаналары, приборлық тақта мен күн қорғаныштарындағы қосымша жастықшалар кірді. Алдыңғы орындықтардағы жолаушылар үшін иық белбеулері де қарастырылды. 1967 жылғы жаңарту 1960 жылдардың басында бұрынғыдан аз танымал болған Вирджил Экнер стилінің барлық іздерін жойды. Жаңа корпус ықшамдатылған және өте танымал болды, нәтижесінде Dart Ford және GM компанияларының шағын автокөліктерін сатудан асып түсті.

1968 жыл

1968 жылғы өзгерістер салыстырмалы түрде көзге түспес болды. Төрешіктердегі тұрақ және бұрылыс шамдары сәл ішке қарай жылжытылып, дөңгелектелді. Жаңадан енгізілген Federal Motor Vehicle Safety Standard 108 стандартына сәйкес, алдыңғы қанаттар мен артқы панельдерге бүйірлік маркерлер қосылды. Иық белдіктері (осы жылы және 1973 жылға дейін, қатысты белдіктерден бөлек) және желдік әйнекті тазартқыш қолдарының жылтырлықты тудырмайтын матовый жабыны да 1968 жылғы федералды талап бойынша қауіпсіздік жиынтығының бір бөлігі болды. Chrysler-дің "таза ауа жиынтығы" эмиссияны бақылау жүйесі барлық 50 штатта сатылатын автомобильдерде стандартты жабдыққа айналды. Рульді басқару байланысы, желдік әйнек пен артқы терезенің тығыздағыштары және жиектейтін жолақтары қайта қарастырылды, ал 1967 жылғы бөлшектер бір жылдық өнім ретінде қалды. Стандартты артқы ось қатынасы барлық стандартты қуатты қозғалтқыштармен және автоматты беріліспен 2.93-тен 2.76-ға дейін төмендетілді. 6 цилиндрлі автомобильдердегі TorqueFlite автоматтік берілісіне жақсарту ретінде, жоғары артқы ось қатынасымен қалалық өнімділікті сақтау үшін, газ педалін жартылай жіберген кезде беріліс төмен ауыстыру мүмкіндігі қосылды. Hurst қайта жасаған Hemi Dart үлгілері Hemi қозғалтқышын пайдаланды. Бұл арнайы үлгілердің (барлығы 80 дана жасалған) тек жүгіру жарыстары үшін жасалғаны және кепілдік берілмейтіні туралы ескерту қоса берілді. 1968 жылдың 20 ақпанында Мичиган штатындағы Хайленд Парктегі бас кеңсе Dodge дилерлеріне баспасөз хабарламасын жіберді. Бұл жүгіруге дайын, Hemi қозғалтқышы бар Dart үлгілерін сатуға бағытталған жарнамалық ұсыныс болды. Баспасөз хабарламасында Dodge 68 Dart GTS қатты шатырынан B класындағы Super Stock (жүгіру жарыстары) үшін зауытта жасалған және дайын жүгіруші жасауға ниеттенгені айтылды. Инженерлер жаңа Hemi Dart 11 секундтан кем уақытта жылдамдыққа жетеді және 10-11 секунд аралығында уақыт көрсетеді, бірақ кейбір мәліметтерде 9-10 секунд аралығында уақыт тіркелгенін мәлімдеді. Салмақты азайту үшін шыны талшықтан жасалған капот пен қанаттар қолданылды. Капот функционалдық ауа жинағышымен және капотты толық алу үшін төрт бекіткіш шұңқырымен жабдықталған. Жеңіл, қышқылмен өңделген болат есіктер және жұқа жақтағы терезелер қолданылды. Есіктерде терезе механизмі болмағандықтан, ішкі есік панеліне шынының астына белдік бекітілді. Шыныны жоғары ұстау үшін белдік есіктің ішкі жағына ілінген. Ішкі жағында Dodge фургонынан екі орындық болды. Салмақты азайту үшін орталық консоль, жылытқыш, шуды басатын материалдар, бүйірден көретін айналар, радио, кілем және тіпті қол тіреулер алынып тасталды. Қозғалтқыш жарысқа арналған 426 Hemi болды. Бұл қозғалтқыштар 10.25:1 сығылу қатынасына, 2X4 баррельді Holley карбюраторлары арқылы берілетін, 5000 айналымда қуаты және 4000 айналымда ең жоғары моменті бар жеңіл алюминийден жасалған crossram сорғышына ие болды. Мопардың жоғары өнімділігі бар аккумуляторы орынды босату және салмақтың таралуын жақсарту үшін багажникке орнатылды. Dart үлгілері төрт жылдамдықты қолмен немесе үш жылдамдықты автоматты беріліспен тапсырылуы мүмкін. Қолмен беріліспен жабдықталған үлгілер, A 833 коды, 4.88 қатынасы бар Dana 60 жасаған ауыр жүкке арналған осьті, ауыр жүкке арналған муфтаны, болат қоңырауды және арнайы бұрылыс валы мен тіреулерді қамтыды. Қолмен басқару жүйелері синхронизаторларды алып тастау арқылы өзгертілді, бұл қате ауысу мүмкіндігін азайтады. Hurst еденге орнатылған ауыстырғышы стандартты жабдық болды. Автоматты берілістер сол кездегі жаңа Chrysler 727 TorqueFlite үш жылдамдықты берілісі, 8 3/4 дюймдік үлкен діңгекпен орталық бөлігі, 4.86 беріліс жиынтығы және 2600 айналымдық жоғары жылдамдықты айналым түрлендіргіші болды. Олар да қолмен ауысу үшін еденге орнатылған Hurst ауыстырғышымен жабдықталды. Басқа ерекшеліктері: ауыр жүкке арналған артқы амортизаторлар, жеті қанаты бар ауыр жүкке арналған радиатор және терең ойықты шківтер, жоғары қуаты бар май сорғысы, қатты көтергіш камера және созылуды азайту және сенімді өнімділікті қамтамасыз ету үшін роликті уақыт тізбегі. Сондай-ақ, Prestolite тұтануымен және қатты өзекті сымдармен жұптасқан транзисторлы қос нүктелі үзіліс таратылатын құрылғысы қолданылды. Автомобильдердің салмағы шамамен болды. Автомобильдер көшеде пайдалану талаптарына сәйкес жасалған, бірақ модификацияларға байланысты, автомобильдер көшеде пайдалануға емес, "бақылаудағы үдеу сынақтарына" немесе жүгіру жарыстарына арналғаны туралы ескертумен келді.

1969 жыл

2 есікті седан 1968 жылдың соңында шығарылымнан алынып, 1969 жылы Custom, GT және GTS комплектацияларында қолжетімді Swinger 2 есікті қатты шатырымен ауыстырылды. Сонымен қатар, Swinger 340 үлгісі қосылды. 1969 жылғы Dart моделінің барлық түрлері безендіруде жаңартты, оның ішінде решеткаға тағы бір шағын өзгеріс енгізілді және тікбұрышты тұрақтап/бұрылыс шамдарына қайта оралу болды. 1968 жылғы дөңгелек жақтағы белгілер шамдары тікбұрышты шағылыстырғыштармен ауыстырылды. Бас тіреулер 1969 жылдың 1 қаңтарына дейін қосымша жабдық ретінде ұсынылды, содан кейін федералды заң бойынша орнату міндетті болды. 6 цилиндрлі модельдер Канада нарығындағы Chrysler 6 цилиндрлі қозғалтқыштарынан алынған карбюратордың мұздан қорғау жүйесімен жабдықталды, ал барабанды тежегіштердің автоматты реттегіштері тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жаңартылды. 1969 жылғы Dart моделінің ең жоғасқы өнімділік диапазонында Dart GTS үлгісінде 440 V8 қозғалтқышы шектеулі түрде қолжетімді болды.

1970 жыл

1970 жылы Dart алдыңғы және артқы бөліктерінде жаңарулар жасалды, бұл машинаны Dodge компаниясының толық көлемді көліктеріндегі дизайн үлгілеріне жақындастыруға бағытталған. Артқы жағында Dart-тың жаңа тікбұрышты артқы шамдары, жаңа қақпақтың және төртінші панельдердің бұрышты артқы жиегін жалғастыратын, кене тәрізді артқы бампер дизайнына орнатылды. Бұл өзгеріс 1969 жылғы модельдің 14,1 куб футттық багаж көлемін өзгертпеді. 14 дюймдік дөңгелектер стандартты жабдыққа айналды, ал базалық модельдің өнімділігін жақсарту және өндіріс экономикасын арттыру үшін көлбеу 6 цилиндрлі қозғалтқыш үлкенірек нұсқамен ауыстырылды. 198 қозғалтқышы 225 қозғалтқышының блогын пайдаланды, ал 170 қозғалтқышында басқа блок қолданылды. Отын жүйесіне енгізілген өзгерістер жүргізуге қолайлылықты, экономиканы және шығарындыларды бақылауды жақсартты. 8 цилиндрлі автоматты беріліс қаптамасына жартылай газбен төмен ауыстыру мүмкіндігі қосылды. FMVSS 108 стандартына сәйкес, барлық төрт бұрышта бүйірлік маркерлер мен жарық қайтаратын элементтер орнатылды. АҚШ және Канада нарықтары үшін 1970 жылғы Dart көліктері Канададағы Виндзор (Онтарио) немесе АҚШ-тағы Лос-Анджелес (Калифорния) қалаларындағы құрастыру зауыттарында өндірілді. Барлық 1970 жылғы Dart көліктері федералды талап бойынша руль бағанасымен және тұтану құлпымен жабдықталды. "Swinger" атауы Dart екі есікті купелерінің барлығына қолданылды, бірақ жоғары санаттағы кастомды сериядан басқа. Dodge-тің жаңа Challenger моделімен ішкі бәсекелестікті болдырмау үшін Dart желісіне тағы да өзгерістер енгізілді: Dart кабриолеті және опциялық V8 қозғалтқышы тоқтатылды, ал 340 4 баррельді V8 ең қуатты Dart қозғалтқышы болып қалды. Сонымен қатар, күшті "Rallye" аспасы, 3,23:1 артқы ось қатынасы, 14 × 5½ дюймдік болат дөңгелектерге орнатылған шыны талшықты белдеулі дөңгелектер және шошқа жолағы да болды. Қосымша жабдыққа стандартты орындықтың жаңартылған нұсқасы, барлық винилдік жиынтық орындықтар және олармен бірге орталық консольді таңдау мүмкіндігі кірді. Жоғары өнімділік капоты, капотқа бекіту штифтерімен қара бояумен боялды. Механикалық опцияларға күшті тежегіштер мен рульдік басқару кірді. "Rallye" дөңгелектері мен сымды дөңгелек қаптамалары, сондай-ақ 6000 айналымдық тахометр және қара немесе ақ түсті винил төбе қаптамасы да қосымша опциялар болып табылды.

1971 жыл

1971 жылы Chrysler Valiant желісінде Scamp деп аталатын 2 есікті қатты төбелі машинаны ұсынды. Бұл машина Swinger-мен бірдей болды, бірақ алдыңғы бөлігі Valiant-тікі болды. 1970 жылғы Dart-тың қос артқы шамдары Scamp-қа берілді, ал 1971 жылғы Dart 1973 жылға дейін қолданылатын жаңа, кішкентай төрт шамды артқы шамдар алды. Әдеттегі 2 есікті қатты төбелі купе Swinger аталды, ал стандартты Swinger – Swinger Special. Dodge Plymouth-тың танымал Valiant негізіндегі fastback Duster үлгісін алды, оны Beaver деп атау жоспарланған, бірақ Chrysler маркетинг бөлімі "beaver" сөзінің CB радио байланысындағы сленгі вагинаны білдіретінін білген соң,

1972 жыл

1972 жылғы өзгерістерге 1970 және 1971 жылдардағыдай орталық бөлігі жоқ қайта қараланған радиатор торы, бұрынғы тегіс орнатылған шамдардың орнына жаңа беттік орнатулы жақша шамдары, аспаптар панелі енді Valiant-пен ортақ болды және үлкен, тікбұрышты спидометр мен бірнеше кішкентай, дөңгелек өлшегіштерден тұрды; AM/FM радио опциясы қайтадан қолжетімді болды. Demon 1971 жылғы стикерлердегі кішкентай шайтан бейнесіз жаңа металл "Demon" белгілеріне ие болды. Көліктің арт жағындағы "Demon" стикері палубаның оң төменгі жиегіндегі Dodge және Dart белгілерімен ауыстырылды. Жақша және артқы панельдегі таспа жолақтары бар кейбір Demon көліктерінде таспа шайтан бейнесі сақталды. 1971 жылғы екі қаптамалы қаптаманы алмастырған жаңа, қосымша, бір қаптамалы қаптама, 1971 жылғы жоғары деңгейлі Demon Sizzler моделінде стандартты болған капоттың қара бояуымен үйлесімді болды. Ралли дискілерімен жабдықталған көліктер енді жаңа дизайнмен жасалған, ашық күміс түспен боялған орталық қақпақтармен келді. Demon өндірісі Duster-ге қарағанда едәуір аз болды; бұл Demon, әсіресе V8 модельдерінің коллекциялық көлік құнының жоғары болуында көрінеді.

1973 жыл

1973 жылғы модельдегі Dart жаңа алдыңғы стильге ие болды, қайта қарастырылған крылолар, радиатор торы, алдыңғы панель және капот орнатылды. Жаңа федералдық ережелерге сәйкес соққыны жұтатын алдыңғы бамперлер, сондай-ақ есіктердегі бүйірлік соққыдан қорғайтын балкалар және жаңа шығарындыстарды бақылау құрылғылары қосылды. 1965 жылдан 1972 жылға дейін ұсынылған күрделі 4 поршенді тежегіштердің орнына жаңа бір поршенді дискілі тежегіштер орнатылды. Chrysler-дің жаңа электрондық тұтану жүйесі барлық қозғалтқыштарда стандартты жабдық болды, ал стартерлер қозғалтқышты жылдам айналдыру үшін жаңартылды. K-рамкасы жаңа спиральді типтегі қозғалтқыш тірегіне бейімделіп, қозғалтқыштың 3°-қа дейін бұрылуын шектеді. Жоғарғы шартықтар үлкен B корпусының бөліктерімен жаңартылды. Бұл шасси өзгерістерімен қатар, дискілі тежегіштермен жабдықталған Dart-тың дөңгелек бұрандасының схемасы, ірі B және C корпустағы Chrysler жасаған жолаушылар машиналарын қалыптасқан схемасына дейін кеңейтілді. 4 дөңгелекті барабанды тежегіштермен жабдықталған Dart-тар кішкентай бұранда схемасын сақтап қалды. Стандартты артқы ось әлі де 7¼ дюймдік болды, бірақ ауыр жүктемеге арналған опция бұрынғы 8¾ дюймдік артқы осьтің орнына 8¼ дюймдік болды. Стандартты артқы ось қатынастары автоматты беріліспен 2.76:1, ал қолмен беріліспен 3.23:1 болды, бірақ басқа да қатынастар қол жетімді болды. Swinger-дегі желдеткіш қанаттары алынып тасталды, бірақ 4 есікті седандарда сақталды. Жаңа "Тыныш машина" жинағы қол жетімді болды, ол қосымша дыбыс оқшаулау, премиум саспалдағыштар және шығарындыс резонансынан тұрды. Demon fastback сатылымның нашар болуына байланысты "Dart Sport" деп қайта аталды. "Demon" атауы мен шайтанның шанышқымен бейнеленген логотипі дінге сенетін адамдарға сатылымға кері әсер етеді деп есептелді. Шамалды әйнектің тіреуіш аймағындағы қалың болат, шамалды әйнек, тіреуіш және шатыр дизайнына енгізілді. Dart-тар сонымен қатар жақсартылған энергияны жұтатын руль бағанасымен жабдықталды, ол бұрын қолданылған жиырылған тор дизайнын алмастырған бағана қаптамасындағы бірнеше ойықтарды пайдаланды. Соқтығыс кезінде рульге түсетін күш бағана қаптамасын еденге орнатылған тіреуге кері бұрады. Федералдық көлік қауіпсіздігі стандарттары алдыңғы қауіпсіздік белбеулеріне қозғалтқышты іске қосуды болдырмайтын стартерді құлыптау жүйесін қамтуды талап етті, егер алдыңғы орындықтағы жолаушы және жүргізуші белбеулерін тақпаса. Бұл Chrysler-дің 1959 жылдан бергі алғашқы үдемелі қосымшасы болды. Төртінші берілістегі соңғы қатынас, 3.23:1 артқы осьпен жабдықталған Slant Six машиналарында 2.36:1, ал 2.94:1 артқы осьпен жабдықталған V8 машиналарында 2.15:1 болды. Нәтижесінде қозғалтқыштың шуы мен тозуы азайды және жанармай үнемдеуі артты. Car & Driver журналы 1976 жылғы сәуір айында Dart Sport 360-ты сынап, оны Chevrolet Corvette және Pontiac Trans Am-мен салыстырды, оның ең жоғары жылдамдығы Corvette-тің жылдамдығынан екінші орында болды. Dart Custom 4 Door Sedan орта деңгейдегі 4 есікті седан моделі ретінде тоқтатылды, бірақ мүмкіндіктер мен безендіру A68 опциялық жинағы ретінде сақталды. Custom жинағымен жабдықталған седандар 1975 жылғы осы атаудағы жеке модельдерге қолданылғандай "Custom" алдыңғы крыло белгілерін алды. Custom сериясын жою Dart-тың соңғы жылында Dart-тың 4 есікті седан ұсыныстарын екі модельге дейін қысқартты: Dart және Dart Special Edition.

Үш еселеп түрлендіру және ілу 10

1973 және 1974 жылдары Dart Sport-тың Convertriple нұсқасы 6 фут (2 м) ұзындықтағы кеңістік беретін төмен түсірілетін артқы орындық/қауіпсіздік панелімен және қолмен ашылатын металл шатырымен жабдықталған. Ол "бірде үш машина" деп жарнамаланды: үнемді компакт, шатыры болғандықтан кабриолетке балама, ал артқы орындықтың бүгілуі арқасында кең көліктік универсалға балама. Convertriple 1975 жылғы Hang 10 опциясының негізі болды. Dodge маркетологтарының төмендеп бара жатқан өнімділік нарығында тұтынушылардың қалауын жақсырақ анықтауға жасаған әрекеті ретінде бұл серфингшілерге бағытталған. "Онға тірелу" – серфинг термині, толқынмен жүзе отырыңыз басындағы он екі саусағыңызбен тепе-теңдік сақтауды білдіреді. Тек жұмыртқа қабығындай ақ түсті сыртқы жағында және зауытта орнатылған шатыры бар автомобильдің артқы орындығын бүктеу арқылы серфинг тақтасын багажға салуға болады. Hang 10 опциясы түрлі түсті жолақты материалдармен безендірілген ақ винил орындықтары мен есік панельдері арқылы серфинг тақырыбын жалғастырды. Артқы орындықтың арт жағы қызыл түсті қалыпты кілеммен жабылған, ал приборлық тақта мен орталық консольде қызыл түсті безендірулер болды.

Қараван Тан

1974 жылдың ортасында Dodge Caravan Tan жиынтығын таныстырды. Бұл Dart Sport үшін құрғақ даланың түсіне боялған жолақты кірмелермен және ақ түсті жиектермен жабдықталған винил төсемі, сондай-ақ алтын түсті аспаптар панелі, приборлық тақта және кілемше кірді. Сыртқы түстерге қара айтас, Сиенна, алтын металл, қоңыр алтын металл, алтын күміс және ақ түстері кірді.

76 жыл рухын

АҚШ-тың екі жүз жылдығына байланысты, Dart Sport-тың '76 жылғы шығарылымы ақ бояумен және американдық тудың бейнесін ойына келтіретін айқын қызыл және көк түсті бүйірлік жолақтармен жасалған.

Dart Lite (Дарт Лайт)

Отын үнемдеуге деген қызығушылықтың артуына жауап ретінде Dodge, Dart Lite отын үнемдеу жиынтығын ұсынды, ол қарапайым Dart Sport-тан кем дегенде жеңіл болды. 225 қиғаш алты цилиндрлі қозғалтқыш – 1960 жылдан бері алғаш рет алюминийден жасалған сорғыш құбыры, арнайы калибрленген карбюратор және таратуышпен жабдықталған жалғыз қол жетімді қозғалтқыш болды. Бамперді күшейту тіректері болаттан емес, алюминийден жасалған, ал капот пен багаж бөлімінің қақпағының тіректері мен ішкі панельдері де алюминийден жасалды. Қиғаш алты цилиндрлі қозғалтқыштың блогы 1975 жылы салмағын азайту үшін модификацияланған еді; 1976 жылдың ортасында оның коленвалды шаршатылған болаттан жеңіл құйма темірге ауыстырылды. Жоғары өтімді эгзосты жүйесінде екі дискілі катализатор және үлкен...

D-Dart

Dodge 1966 жылы Dart GT-нің жоғары өнімді нұсқасын ұсынды. NHRA-ның D/stock класындағы жарыстар үшін D Dart деп аталған 273 V8 қозғалтқышы өзгертілді. Көбінесе қуатты үлкейту үшін үлкен карбюратор және күштірақ майлы білік қолданылды. Chrysler компаниясы дилерлерге жіберген хабарламасында 4,89:1 қатынасы бар артқы ось туралы да мәлімдеген.

SCCA конкурсы

1966 жылы SCCA жаңа Транс Америка Седан Чемпионатын енгізді, бұл Dodge Darts, Plymouth Barracudas, Chevrolet Corvairs, Ford Mustangs және басқа да "зауыттық туристік автомобильдерінің" арасында бәсекелестікке мүмкіндік берді. Автомобильдер екі санатта жарысты: 2 литрден жоғары және 2 литрден төмен. Аз ғана өзгертулерге рұқсат берілді: бамперлер, артқы орындықтар мен еден төсемелері алынып тасталуы мүмкін, глушительдер тік құбырлармен алмастырылуы мүмкін, ал дөңгелектердің диаметрі мен ені сақталған жағдайда әртүрлі дөңгелектер қолданылуы мүмкін. Дилерлік дүкендерде қол жетімді болған қозғалтқыш бөліктерінің барлығын пайдалануға рұқсат етілді. "1969 жылы біз 600-дан астам 440 қозғалтқышы бар Dart машинасын жасадық, олар 383 GTS-ке ұқсас болды, тек қозғалтқышы басқа", - деді Шепард. Келесі VF және VG модельдерінің екі есікті купе нұсқалары Dart екі есікті кузов бөлігін, А тірегінен бастап, австралиялық алдыңғы бөлігімен біріктірді. Австралиялық седан және пикап модельдері де 1963 жылдан 1978 жылға дейін Жаңа Зеландияға жергілікті жинау үшін экспортталды. Dodge Darts 1960 жылдары және 1972 жылға дейін Оңтүстік Африкада оң жақтан рульдік басқарумен жиналды және Chrysler Valiant ретінде жергілікті нарықта сатылды. Оңтүстік Африкадағы барлық модельдер жергілікті өндірілген 225 куб. дюймдік алты цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған. 1972 жылдан бастап АҚШ-тағы Plymouth/Dodge модельдері Австралияның Chrysler өнімдерімен толығымен алмастырылды.

Оңтүстік Америка

Dodge Dart 1969 жылдың қазан айында Бразилияда Simca негізінде жасалған Chrysler Esplanada-ны алмастырып, бөлшектелген күйде жеткізілген жиынтықтардан өндіріле бастады. А корпусты Dodge Dart автомобильдері Бразилияда 1981 жылға дейін, ал Колумбияда 1977 жылға дейін Charger, Magnum және Le Baron аттарымен сатылды. Dodge Dart негізіндегі A корпусты автомобильдер, Valiant, Coronado және Polara сияқты әртүрлі атаулармен Аргентинада 1979 жылға дейін өндірілді. Бразилиялық A корпусты автомобильдер 1970 жылғы модельдік стилін пайдаланды және әрқашан 318 куб дюймдік V8 қозғалтқышымен жабдықталды, ол Латын Америкасында сол кезде қолданылатын төмен октанды отынға жұмыс істеу үшін реттелген. Алғашқыда стандартты үш жылдамдықты механикалық беріліс қоробкасы, сондай-ақ опциялық Torqueflite автомат беріліс қоробкасы болды, ал кейінірек төрт жылдамдықты механикалық беріліс қоробкасы да қолжетімді болды. Бразилиядағы жабдық деңгейлері: Sedan de Luxo, Coupe de Luxo, SE, Gran Sedan, Gran Coupe, Charger LS, Le Baron және Magnum, сондай-ақ спорттық Charger R/T. Соңғы нағыз A корпусты Dodge Dart 1981 жылдың жазында Бразилияда құрастырылды. Бұл автомобиль АҚШ нарығында 1976 жылы шығарылған Swinger моделімен дерлік бірдей.

Испания

1965 жылдан 1970 жылға дейін Мадридтегі Барреирос Виллаверде зауытында АҚШ-тағы түпнұсқаға негізделген Dodge Dart-тың испандық нұсқасы өндірілді. 1971 жылдың наурыз айында жаңа нұсқасы, 111 дюймдік (2,819 мм) дөңгелек аралығымен, бірақ басқаша металл панельдермен, Dodge 3700 1977 жылға дейін Испанияның автомобиль салығы жүйесі өзгергенге дейін шығарылды. 3700 іс жүзінде аргентиналық Dodge Polara-дан металл панельдерді алды, Испания нарығына бейімделген өзгерістермен. Артқы дөңгелек арқалықтары үлкенірек және дөңгелек болды, алдыңғы тор және барлық шамдар, сондай-ақ приборлар да басқаша болды. 3700 стандартты түрде алдыңғы дискілі тежегіштермен және күшті рульмен жабдықталды. Испанияда бұрынғы (1965-1970 жылдар) сериядан барлығы 17 589 дана өндірілді, олар сол жылдардағы Испанияның протекционистік ережелеріне байланысты SKD түрінде шығарылды. 1977 жылға дейін 9 959 Dodge 3700 құрастырылды, бірақ соңғы жаңа 3700 тек 1980 жылы тіркелді. Испанияда жергілікті өндірілген жалғыз үлкен Dodge болғанымен, Coronet және Meadowbrook сияқты бұрынғы американдық үлгілер 1950 жылдардан бері Испанияға орташа жетістікпен экспортталды. Dart және 3700 Испаниядағы барлық өндіріс жылдарында ең ірі ұлттық өндіріс автокөлігі болды. Бұл Испания стандарттары бойынша өте аз жанармай шығынымен қымбат автомобиль еді. Дегенмен, ол экспортталған бірнеше нарықтарда өз өлшеміне қарай экономикалық автомобиль деп есептелді. Мысалы, Швейцарияда оның бағасы V8 қозғалтқышы бар американдық төрт есікті Dodge Dart Custom-мен бірдей болды және қуаты сәл ғана аз болды, бірақ салық салынуы айтарлықтай төмен болды. Бұл көліктер Франция және Ұлыбритания сияқты басқа да еуропалық нарықтарға экспортталды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Испандық Dodge ешқашан сату мақсаттарына жете алмады және Барреирос компаниясы үшін қымбат сәтсіздікке айналды. Тепе-теңдік нүктесі жылына 5000 автомобильді құрады, бұл мақсат 1966 жылы бір рет ғана осырылды. Барреирос бауырлары компанияны сатуға мәжбүр болды, ол Chrysler España, S. A. ретінде қайта ұйымдастырылды, ал GT – спорттық нұсқасы болды. Базалық нұсқада үш жылдамдықты қолмен басқару жұмыс істейді, ал GT – төрт жылдамдықты қолмен немесе үш жылдамдықты автоматты басқарумен жабдықталды, бұл Chrysler 2 L-ге орнатылған бірдей агрегат еді. Бұл үлгілер, негізінен таксиде пайдалануға арналған, өте қарапайым және өте баяу болды. Оларда әсем испандық Dart-тарындағы сияқты үлкен тіктөртбұрышты емес, 7 дюймдік дөңгелек фаралар орнатылған, ал артқы шамдары бірінші буын Simca 1000-нің дөңгелек шамдарынан алынған. Испандық Dodge-тың өндірісі 1977 жылы тоқтатылды. Peugeot, Chrysler Испания, Франция және Ұлыбританиядағы еуропалық операцияларын сатуда, Виллаверде зауытын сатып алды. Испандық Dodge 1960 және 1970 жылдары Испания үкіметінің мүшелері арасында танымал болды. Әскери теңізші Адмирал Луис Карреро Бланко 1973 жылдың 20 желтоқсанында Dodge 3700 GT-де саяхаттап бара жатқанда қаза тапты. 1975 жылдың 12 маусымында Фернандо Эрреро Техедор, Ұлттық қозғалыстың Бас хатшысы және саясаткер Адольфо Суареске кеңесші, Аданеро муниципалитетіндегі ресми Dodge 3700-де жол апатынан көз жұмды. Peugeot 1980 жылы Talbot Tagora шыққанға дейін Испанияда Dart сияқты үлкен автомобильді (бұрынғы Chrysler 180 кішкентай болды) сатуға көшпеді, бірақ ол көп жетістікке жете алмады.

Мексика

Dart атауы (Aspen емес) Мексикада Dodge брендті F корпусты автомобильдерге қолданылды, бұл Мексиканың Chrysler брендті F корпусты автомобильдеріне сәйкес келеді, олар Valiant Volare деп белгіленді (Volare атауында "é" әрпі болмады). F корпусы 1980 жылдан кейін әлем бойынша өндірістен алынды, бірақ Мексикада M корпусы 1981 және 1982 жылдары Dodge Dart ретінде таңбаланды, ол тоқтатылған 1980 жылғы Volare/Aspen алдыңғы панелін пайдаланды. K корпусы 1982 жылдан 1989 жылға дейін Dodge Dart K (және Valiant Volare K) ретінде сатылды, ал E корпусы 1986 жылдан 1989 жылға дейін Dodge Dart Europa ретінде сатылды, ресми түрде Dodge Dart E деп таңбаланды. Бұл американдық Dodge 600 4 есікті седанының қарапайым (арзан бағалы, төмен сапалы) нұсқасы болды. Ол Dart K 4 есікті седанының орнын басты. Dart K 2 есікті және универсал үлгілері 1988 жылға дейін Dart E үлгісімен бірге сатылды, ал ескі SOHC I 4 2.2 л қозғалтқышы 1987 жылғы маусымда жаңа 2.5 л I 4 қозғалтқышымен ауыстырылды. Бұл Dodge Dart атауын алып жүрген әлемдегі соңғы жаңа автомобильдер болды, одан кейін 2013 жылы ол қайта жаңартылды. 1990 жылы Chrysler de México Spirit моделін ұсынған кезде Dart атауы қолданудан шығарылды.

Эпилог

Dodge Dart АҚШ және Канада нарықтарында сатылымнан алынғанға дейін 1976 жылғы модель жылының бір бөлігінде оның ізбасарымен бірге сатылды. Өндірілген 13 жыл ішінде Dart жақсы қадір-қасиетке ие болды. Chrysler компаниясының Автосату бөлімінің вице-президенті Р.Д. Маклафлиннің айтуынша, "Dart американдық автомобиль нарығында ұсынылған ең табысты шағын автомобильдердің бірі болды. Ол иелерінің жоғары адалдығына және сенімділігімен, сондай-ақ бағалылығымен танымал. Міне, осы себептерге байланысты біз жаңа Aspen шағын автокөлігін ұсына отырып, Dart сатылымын жалғастыра береміз".